QĐND - 21 giờ ngày 11-10 (giờ Oa -sinh-tơn), tức sáng 12-10 (giờ Hà Nội), cuộc tranh luận trực tiếp lần đầu tiên và duy nhất trên truyền hình giữa hai ứng cử viên Phó tổng thống Mỹ, gồm đương kim Phó tổng thống Giâu Bai -đơn (Joe Biden) của đảng Dân chủ và Hạ nghị sĩ Pôn Rai -ơn (Paul Ryan) của đảng Cộng hòa, đã diễn ra tại Đan -vin, bang Ken-tắc-ki của Mỹ.

Ngay khi bước vào cuộc tranh luận, hai bên lập tức đưa ra các đòn công kích "ăn miếng trả miếng" trong nhiều vấn đề, từ chính sách đối ngoại tới kế hoạch phát triển kinh tế, cải cách hệ thống thuế và chăm sóc y tế. Hạ nghị sĩ Rai -ơn mở đầu cuộc tranh luận bằng việc cáo buộc chính quyền Ba -rắc Ô -ba-ma (Barack Obama) thụ động và yếu ớt trong việc xử lý vụ việc cách đây một tháng khi người biểu tình Li -bi tấn công vào phái bộ ngoại giao, làm Đại sứ và 3 nhân viên ngoại giao của Mỹ thiệt mạng. ông Bai -đơn ngay lập tức cướp lời, cho rằng ứng cử viên tổng thống của đảng Cộng hòa, cựu Thống đốc Mít Rôm -ni (Mitt Romney) đã thể hiện rõ sự non kém về đối ngoại khi ngay trong đêm xảy ra vụ tấn công đã vội vã đưa ra một tuyên bố "chính trị hóa vấn đề".

Phó tổng thống Bai -đơn (bên phải) và Hạ nghị sĩ Rai -ơn (bên trái) tranh luận trên truyền hình tối 11-10. Ảnh: AP

Đề cập đến chương trình hạt nhân của I -ran, Hạ nghị sĩ Rai -ơn cho rằng, chính quyền Ô -ba-ma chậm trễ trong việc áp đặt thêm các biện pháp trừng phạt, do vậy đã để cho I -ran cứ tiếp tục với "chương trình chế tạo vũ khí hạt nhân", đe dọa an ninh của đồng minh I -xra-en. Tuy nhiên, ông Bai -đơn khẳng định, Tê-hê-ran còn “một khoảng cách xa” để chế tạo thành công bom nguyên tử. Hai phó ứng cử viên cũng "lời qua tiếng lại" trong vấn đề áp -ga-ni-xtan. ông Rai -ơn cho rằng, chính quyền ô -ba-ma đã phạm sai lầm lớn khi công bố lộ trình rút quân ra khỏi cuộc chiến này, bởi lẽ làm như vậy sẽ chỉ tiếp sức cho các kẻ thù của Mỹ...

Chưa hết, hai chính khách cũng va chạm nhau khá mạnh trong vấn đề chăm sóc y tế và cải cách thuế. ông Bai -đơn công kích chủ trương của đảng Cộng hòa tư nhân hóa chế độ chăm sóc y tế, trút thêm gánh nặng lên vai người đóng thuế. Đáp lại, ông Rai -ơn đưa ra dẫn chứng 23 triệu người Mỹ đang vất vả tìm kiếm việc làm và 15% người dân Mỹ vẫn đang sống dưới mức nghèo khó, coi đó là bằng chứng về các chính sách kém hiệu của chính quyền Dân chủ đương nhiệm.

Cuộc khẩu chiến giữa một chính khách 69 tuổi, dày dạn kinh nghiệm, với một ngôi sao trẻ 42 tuổi có lúc diễn ra gay gắt khiến điều phối viên của cuộc tranh luận này, nữ nhà báo kỳ cựu của kênh truyền hình ABC News, bà Mác -tha Ra-đát (Martha Raddatz), phải lên tiếng nhắc nhở hai chính khách làm đúng theo trình tự, không ngắt lời nhau và nên trả lời thẳng các câu hỏi.

Kết quả thăm dò ý kiến do kênh truyền hình CNN thực hiện cho thấy, 48% cử tri theo dõi cuộc tranh luận cho rằng, ông Rai -ơn đã chiến thắng, trong khi 44% có ý kiến tương tự đối với Phó tổng thống Bai -đơn. Tuy nhiên, theo chuyên gia phân tích Kít -tinh Hâu -lân (Keating Holland) của CNN, kết quả thăm dò trên chỉ phản ánh quan điểm của những người theo dõi cuộc tranh luận chứ không phải của tất cả cử tri Mỹ. Xét về mặt lịch sử thì cuộc tranh luận của các ứng cử viên Phó tổng thống từ năm 1976 đến nay hầu như không có tác động đến kết quả cuối cùng của các cuộc bầu cử.

Mặc dù vậy, kết quả cuộc tranh luận này chắc chắn sẽ tạo thêm thế và lực cho hai ứng cử viên tổng thống trong hai cuộc tranh luận trực tiếp còn lại vào các ngày 16 và 22-10 tới. Theo cuộc thăm dò dư luận của Reuters/Ipsos công bố ngày 11-10, ông Rôm -ni đã nới rộng khoảng cách dẫn điểm với ông Ô -ba-ma lên 3%. 

Bình Nguyên