Ngoại trưởng H.Clin-tơn trong cuộc gặp với các quan chức liên đoàn Hồi giáo tại Ả-rập Xê-út. Ảnh:  Roi-tơ

Vấn đề hạt nhân của I-ran đang dần đi vào “ngõ cụt” khi mới đây I-ran khẳng định sẽ không bao giờ từ bỏ làm giàu urani. Mỹ đang ráo riết thực hiện “cuộc chiến ngoại giao” chống I-ran và không loại trừ khả năng một cuộc tấn công quân sự sẽ được thực hiện sau khi hoàn tất các cuộc chiến ở I-rắc và Áp-ga-ni-xtan. 

I-ran sẽ không bao giờ từ bỏ hoạt động làm giàu urani và phương Tây phải quen với một nước I-ran “là bậc thầy về tinh chế urani”, đó là phát biểu của đại diện I-ran tại Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) A-li A-xga Xôn-ta-ni-ê (Ali Asghar Soltanieh) khi trả lời phỏng vấn của tạp chí New Stateman của Anh số ra ngày 17-2. Ông Xôn-ta-ni-ê khẳng định Tê-hê-ran “luôn sẵn sàng đàm phán một cách văn minh”, song phương Tây phải đối diện với một nước I-ran hùng mạnh đã có hàng nghìn năm văn minh. Ông nhấn mạnh “I-ran sẽ không bao giờ từ bỏ việc làm giàu urani bằng bất cứ giá nào, ngay cả sự đe dọa tấn công quân sự cũng không ngăn cản được I-ran”. Ông Xôn-ta-ni-ê cho rằng, chương trình hạt nhân của nước này là để sản xuất điện. Việc mới đây I-ran công bố bắt đầu chương trình làm giàu urani ở cấp độ cao hơn cũng chỉ là cung cấp cho lò phản ứng để tạo ra chất đồng vị phục vụ y tế, chữa trị cho người bị ung thư. Ông Xôn-ta-ni-ê nêu rõ: việc Mỹ và một số nước phương Tây đang nỗ lực thúc đẩy Hội đồng bảo an LHQ áp đặt các biện pháp trừng phạt mới đối với I-ran về chương trình hạt nhân, điều này hoàn toàn không có tác dụng, mà chỉ gây thêm khó khăn cho chính các nước phương Tây.

Một ngày trước đó, Tổng thống I-ran M.A-ma-đi-nê-giát (Mahmoud Ahmadinejad) đã tuyên bố rằng, I-ran sẽ có phản ứng khiến các cường quốc thế giới phải "hối tiếc" về quyết định áp đặt các biện pháp trừng phạt mới đối với I-ran. Tuy nhiên, ông cho biết I-ran vẫn sẵn sàng thỏa thuận việc trao đổi nhiên liệu hạt nhân theo đề xuất của LHQ và vấn đề này "chưa khép lại".

Không phải đến khi tuyên bố trên được đưa ra mới làm gia tăng quan ngại của phương Tây về khả năng Tê-hê-ran chế tạo bom nguyên tử. Trước đó, Mỹ, Nga, Pháp… đã ra tuyên bố chung chỉ trích quyết định của Tê-hê-ran làm giàu urani lên mức 20%, nói rằng kế hoạch đó thể hiện “một bước đi hướng tới khả năng sản xuất urani được làm giàu ở cấp độ cao”. Rõ ràng, việc I-ran thông báo bắt đầu làm giàu urani cấp độ 20% đã làm tăng thêm sự nghi ngờ của cộng đồng quốc tế về chương trình hạt nhân của nước này. Hiện Chính quyền của Tổng thống Mỹ B.Ô-ba-ma (Barack Obama) đang gây áp lực lên I-ran bằng một cuộc tấn công ngoại giao ở vùng Vịnh khi Ngoại trưởng Mỹ H.Clin-tơn (Hillary Clinton) có chuyến công du tới khu vực này.

Trong tuyên bố mới đây, Ngoại trưởng H.Clin-tơn cho biết, Mỹ đang cùng với các đồng minh thân cận phác thảo những biện pháp trừng phạt mới đối với I-ran liên quan đến chương trình hạt nhân của nước này. Bà H.Clin-tơn khẳng định Nga đã bày tỏ sự ủng hộ việc thông qua biện pháp trừng phạt mới đối với I-ran, trong khi đó Trung Quốc cũng đã bắt đầu thay đổi quan điểm về vấn đề này. Bà cho biết, Mỹ và các nước mong muốn “thuyết phục I-ran thay đổi chính sách”. Trả lời phỏng vấn của đài truyền hình Al Arabiya ngày 17-2 nhân chuyến thăm vùng Vịnh, Ngoại trưởng Mỹ H.Clin-tơn cho biết, Mỹ không có kế hoạch hành động quân sự đối với I-ran về chương trình trình hạt nhân. Oa-sinh-tơn không muốn I-ran trở thành một cường quốc vũ khí hạt nhân, song Mỹ không có kế hoạch thực hiện bất cứ biện pháp nào khác ngoài việc thúc đẩy trừng phạt và đang cố gắng thay đổi cách cư xử của I-ran. 

Thế nhưng, những biện pháp quân sự cũng đã được bóng gió tính đến trong các tuyên bố gần đây của giới chức quốc phòng và ngoại giao Mỹ. Chủ tịch Hội đồng tham mưu trưởng liên quân Mỹ, đô đốc Mai-cơn Mu-len (Michael Mullen) mới đây thừa nhận Mỹ đã vạch kế hoạch tấn công I-ran, nhưng đang bị vướng vì chiến sự tại Áp-ga-ni-xtan và I-rắc. Sau lời thừa nhận này của đô đốc Mai-cơn Mu-len, Tổng Tham mưu trưởng các lực lượng vũ trang Nga, Đại tướng Ni-cô-lai Ma-ca-rốp (Nikolai Makarov) nói tại cuộc họp báo ngày 17-2 rằng, ông không loại trừ khả năng Mỹ sẽ tấn công I-ran sau khi giải quyết xong những nhiệm vụ đặt ra tại Áp-ga-ni-xtan và I-rắc. Ông khẳng định việc Mỹ tấn công I-ran sẽ gây ra hậu quả đặc biệt nghiêm trọng cho châu Á và toàn thế giới, đồng thời sẽ là một gánh nặng quá sức đối với Mỹ và rốt cuộc Mỹ sẽ thất bại. Theo Đại tướng Ma-ca-rốp, Nga và I-ran duy trì quan hệ đồng minh truyền thống và có quan hệ hợp tác trên nhiều lĩnh vực khác nhau, do đó Mát-xcơ-va sẽ nỗ lực hết sức để ngăn chặn các diễn biến theo chiều hướng sử dụng vũ lực.

NGUYỄN HÒA