QĐND - Nga đã lên tiếng yêu cầu NATO tiến hành điều tra vụ vi-rút tấn công hệ thống máy tính một lò phản ứng hạt nhân ở I-ran do nước này giúp xây dựng. Mát-xcơ-va nhận định vụ việc này hết sức nghiêm trọng và có thể gây ra một thảm họa hạt nhân quy mô như vụ Tréc-nô-bưn.

Ông D.Rô-gô-din (D.Rogozin), Đại sứ Nga tại NATO, cho biết vi-rút máy tính đã tấn công hệ thống máy tính của lò phản ứng Bu-sê ở I-ran, khiến không thể kiểm soát được các máy ly tâm. Đại diện của I-ran tại Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) cho biết, giới chức nước này đã xác định được vi-rút tấn công các máy tính tại nhà máy Bu-sê là loại vi-rút Stuxnet.

Trang web aawsat.com cho hay, vi-rút Stuxnet làm cho động cơ của các máy ly tâm tăng hoặc giảm tốc độ. Máy ly tâm được ấn định vận tốc 1.007 vòng/giây để tránh sự cố. Nhưng vi-rút Stuxnet có thể làm cho vận tốc này tăng lên 1.046 vòng/giây. Khi vận tốc thay đổi sẽ tạo ra độ rung, làm máy vận hành rất nặng và có thể phá hủy động cơ. Như vậy, lò phản ứng có thể biến thành một quả bom nguyên tử nhỏ có thể nổ tung bất cứ lúc nào. Vi-rút Stuxnet cũng đã phá hỏng các máy ly tâm được sử dụng để làm giàu u-ra-ni của I-ran ở một cơ sở khác là Na-tan. Tê-hê-ran đã phải tạm ngưng hoạt động cơ sở làm giàu u-ra-ni này.

Nhà máy điện hạt nhân Bu-sê của I-ran.  Ảnh: AFP

Stuxnet là loại vi-rút máy tính tồn tại trong môi trường hệ điều hành Windows, khai thác triệt để những lỗ hổng của hệ điều hành này để phá hoại một mục tiêu vật chất cụ thể. Hoạt động đã lâu nhưng sâu Stuxnet chỉ mới bị VirusBlokAda, một công ty an ninh máy tính có trụ sở ở Bê-la-rút, phát hiện hồi tháng 6-2010. Stuxnet là loại vi-rút máy tính đầu tiên có khả năng di chuyển từ lĩnh vực số sang thế giới vật chất để hủy diệt một mục tiêu vật chất. Theo một báo cáo khoa học, vi-rút này sẽ tồn tại và hoạt động bên trong các hệ thống mà nó đã xâm nhập cho đến tháng 6-2012, còn sau đó, nó sẽ tự phá hủy mà không để lại dấu vết nào. Hiện có khoảng 45.000 máy tính trên thế giới của 9 nước bị nhiễm sâu Stuxnet, nhưng chủ yếu ở I-ran.

Với mức độ tạo mã cực kỳ phức tạp, không một cá nhân nào có thể tạo ra vi-rút Stuxnet. Theo các chuyên gia, đây phải là một công trình tập thể bao gồm 5 đến 10 người, phải mất ít nhất 6 tháng, thậm chí cả năm để thực hiện và tốn nhiều chục triệu USD. Trong điều kiện đó, chỉ có thể là một quốc gia mới có đủ khả năng thuê mướn một nhóm như vậy để làm chuyện mờ ám.

Thực tế, tờ New York Times (Mỹ) đã đăng tải bài viết cho rằng, lực lượng tình báo Mỹ và I-xra-en đã phối hợp phát triển Stuxnet nhằm phá hoại những nỗ lực của I-ran trong việc chế tạo bom nguyên tử. New York Times cho biết, I-xra-en đã tiến hành thử nghiệm hiệu quả của vi-rút máy tính trên, được cho là có thể đã làm dừng 1/5 số máy ly tâm hạt nhân của I-ran hồi tháng 11-2010, giúp làm chậm khả năng của nước này chế tạo vũ khí hạt nhân đầu tiên của mình. Cuộc thử nghiệm tiến hành tại khu liên hợp Đi-mô-na được kiểm soát nghiêm ngặt tại sa mạc Ne-ghép. Dự án phát triển vi-rút Stuxnet chủ yếu do Mỹ và I-xra-en tiến hành, song có thể có cả Anh và Đức tham gia. Vi-rút Stuxnet có hai nhiệm vụ chính. Một là để tấn công làm mất quyền điều khiển các máy ly tâm hạt nhân của I-ran và hai là bí mật ghi lại các hoạt động trong các nhà máy điện hạt nhân.

Tháng 8-2010, I-ran đã bắt đầu tiếp nhiên liệu cho lò phản ứng Bu-sê, nhưng lò phản ứng này chưa sản xuất được năng lượng sau vụ xuất hiện loại vi-rút máy tính nói trên. Các kỹ sư của Nga và I-ran chưa thể kiểm tra chi tiết và đánh giá đầy đủ những thiệt hại kỹ thuật và công nghệ vốn rất phức tạp do loại vi-rút này gây ra. Các nhà khoa học cho rằng, biện pháp tốt nhất là hoãn thời hạn khởi động lò phản ứng phát điện cho đến khi nào xử lý được mọi nghi vấn tồn tại, cụ thể là phải thay mới toàn bộ hệ thống máy chủ điện toán điều hành và kiểm soát hoạt động của lò phản ứng. Thời gian để thực hiện việc này phải mất từ 6 tháng đến một năm.

Nếu vi-rút Stuxnet không được xử lý triệt để, một khi đi vào vận hành, lò phản ứng Bu-sê có thể gây hậu quả thật khó lường bởi không chỉ riêng nhà máy này có nguy cơ nổ tung mà nó còn gây ra một thảm họa sinh thái khắp một khu vực rộng lớn.

 Việt Bách