Ít ai ngờ một bác sĩ tâm lí quân đội Mỹ lại xả súng giết chết chính đồng đội của mình. Đó là Thiếu tá quân y N.Ha-xan (Nidal Malik Hasan), người gây ra vụ thảm sát kinh hoàng tại căn cứ quân sự Mỹ Fort Hood ở bang Tếch-dớt (Texas), làm 13 người chết và hàng chục người bị thương hôm 5-11. Ha-xan bị bắn hạ và đang được cứu trong một quân y viện. Các nhà điều tra đang cố gắng làm rõ nguồn cơn của vụ việc, nhưng những thông tin về hành tung bí hiểm cùng những mối quan hệ đáng ngờ với Al-Qaeda… khiến câu chuyện của Ha-xan tiếp tục thu hút dự luận không chỉ ở Mỹ.

Trong con mắt của những binh lính Mỹ từng được viên thiếu tá, bác sĩ này điều trị, Ha-xan là một quân nhân bình thường, thậm chí là khá tốt tính. “Bác sĩ Ha-xan chăm sóc tôi cực kì chu đáo, anh ấy là một chuyên gia tâm thần rất lịch sự. Anh ấy là một trong những bác sĩ tâm lí tốt nhất mà tôi từng tiếp xúc. Thật là một cú sốc khi nghe tin bác sĩ Ha-xan có thể hành động như vậy, khó mà tin được”, Mô-la-na (Molana), một binh sĩ từng phục vụ 2 lần ở I-rắc và đang chờ xuất ngũ, nhận xét.

Thiếu tá Nadil Malik Hasan. Ảnh: CBS News.

Vậy thì đâu là nguyên nhân khiến Ha-xan hành động điên cuồng như vậy? Giả thuyết ban đầu được đặt ra là Ha-xan đã bị căng thẳng quá mức về tâm lí khi nhận lệnh tới chiến trường Áp-ga-ni-xtan vào cuối năm nay, trong khi anh ta không hề muốn. Giả thuyết này không phải không có lí khi người nhà nói rằng, Ha-xan từng thổ lộ ý định rời khỏi quân ngũ, nhưng chưa được chấp nhận. Phát biểu trước báo giới, tướng R.Côn-nê (Robert Cone), chỉ huy căn cứ Fort Hood, nói: “Chúng tôi cũng có những người lính khác bị hội chứng căng thẳng (stress) và có những triệu chứng giống như Thiếu tá Ha-xan”.

Giả thuyết thứ hai là Ha-xan có mối liên hệ với tổ chức khủng bố quốc tế Al-Qaeda, đang được điều tra và cũng khá thuyết phục, khi nhiều tình tiết đang được xâu chuỗi và dần được chứng minh. Vài người hàng xóm của Ha-xan cho biết, Ha-xan đã tặng họ kinh Cô-ran (Koran) ngay trong ngày trước khi tiến hành vụ thảm sát ở căn cứ Fort Hood. Chủ cửa hàng tạp hóa ở Fort Hood (Tếch-dớt, Mỹ), cho biết sáng 5-11, Thiếu tá Ha-xan tới cửa hàng này mua cà phê và khoai tây trong trang phục truyền thống của người Ả-rập. Một số nhân chứng trong căn cứ quân sự kể rằng, khi xả súng vào đồng đội, Ha-xan còn gào lên những câu trong kinh Cô-ran. Những thông tin có tính xâu chuỗi tiếp tục dài ra khi FBI gần đây tìm ra những bài viết trên mạng của một người có tên Ni-dan Ha-xan (nhưng chưa rõ có phải của hung thủ trên hay không). Những bài viết này bàn về các vụ đánh bom tự sát và coi đó là những hành động tích cực.

Đích thân Tổng thống B.Ô-ba-ma (Barack Obama) đã yêu cầu các cơ quan tình báo xử lí những thông tin đã thu thập được về Ha-xan trước khi xảy ra vụ nổ súng này. Tình báo Mỹ nhận được thông tin về việc Ha-xan đã có tiếp xúc với những người liên quan tới mạng lưới khủng bố quốc tế al-Qaeda. Trước đó, năm 2001, bác sĩ quân y này đã từng lui tới ngôi đền Dar al-Hijrah ở bang Vơ-gi-ni-a (Virginia), nơi một số kẻ tấn công nước Mỹ ngày 11-9-2001 đã từng tới cầu nguyện. Tờ Sunday Telegraph cho hay, Ha-xan cũng đã từng cầu nguyện ở đền Dar al-Hijrah, hồi năm 2001, cùng thời điểm hai tên không tặc trong vụ tấn công khủng bố 11-9 cũng lui tới đây. Thậm chí, tang lễ mẹ của Ha-xan cũng được cử hành ở đền này hồi tháng 5-2001. Thầy tế tại ngôi đền này lúc đó là A.Au-la-ki (Anwar al-Awlaki), một học giả người Mỹ gốc Y-ê-men (Yemen). S.A-len (Charles Allen), cựu nhân viên của Bộ An ninh Nội địa, mô tả A.Au-la-ki, hiện sống ở Y-ê-men, là một kẻ ủng hộ mạng lưới khủng bố al-Qaeda và cựu cố vấn tinh thần cho ba tên khủng bố thực hiện vụ 11-9. Sau vụ khủng bố 11-9-2001, cơ quan an ninh Mỹ đã nghi vấn A.Au-la-ki có những mối liên hệ với mạng lưới al-Qaeda và những kẻ chủ mưu gây ra vụ 11-9. Theo tài liệu được công bố, thầy tế A.Au-la-ki chuyển tới đền Dar al-Hijrah hồi tháng giêng năm 2001, và ba tháng sau, những kẻ khủng bố 11-9 bắt đầu tham gia các buổi giảng đạo của ông ta. Ông ta đăng những bài rao giảng trên mạng, công khai ủng hộ các cuộc tấn công khủng bố. Các nhà điều tra và một quan chức Mỹ (tất cả đều giấu tên) tiết lộ Ha-xan đã nhiều lần liên lạc với thầy tế này.

Ngay sau khi xảy ra vụ xả súng, từ Y-ê-men A.Au-la-ki đã đăng tải trên trang web cá nhân rằng, hành động thảm sát của viên thiếu tá Mỹ tại căn cứ quân sự Fort Hood là một hành động “anh hùng”. Một sĩ quan người Hồi giáo cùng ở căn cứ quân sự Fort Hood, nhớ lại: Tôi còn nhớ rõ hình ảnh “đôi mắt của thiếu tá Ha-xan sáng bừng khi anh ta nhắc tới A.Au-la-ki, và những bài giảng của ông ta”.

Trong khi các nhà điều tra xem xét động cơ giết người của Ha-xan thì việc anh ta cầu nguyện tại ngôi đền Dar al-Hijrah sẽ là một yếu tố khá “nhạy cảm” và quan trọng trong quá trình điều tra. Các dấu vết, bằng chứng thu được đang dần khẳng định giả thiết Ha-xan có liên quan tới Al-Qaeda đang ngày một nhiều hơn. Nguyên nhân nào khiến một thiếu tá quân y từng được trao Huân chương Phục vụ quốc phòng, Huân chương Phục vụ cuộc chiến toàn cầu chống khủng bố, lại gây ra hành động khủng bố với đồng đội mình đang được các nhà chức trách Mỹ tiếp tục điều tra.

Trong một diễn biến mới nhất, người phát ngôn Tòa án quân sự Mỹ ngày 12-11, cho biết tòa án này đã cáo buộc Thiếu tá N.Ha-xan 13 tội danh giết người có chủ ý. Nếu bị kết án, Ha-xan có thể phải lĩnh án tử hình.

NGUYỄN HÒA