Cựu Tổng thống Poóc-ti-lô bị cảnh sát bắt ngày 26-1, khi chuẩn bị trốn khỏi Goa-tê-ma-la. Ảnh: Roi-tơ

Hàng chục cảnh sát, mật vụ và binh sĩ bí mật bao vây một ngôi nhà trên bãi biển tại một khu nghỉ mát trên bờ biển Ca-ri-bê (Caribe) ở Đông Bắc Goa-tê-ma-la. Sau khi tiếp cận, xác định chính xác cựu Tổng thống A.Poóc-ti-lô (Alfonso Portillo) có mặt trong đó, chỉ huy lực lượng an ninh đã ra lệnh ập vào bắt giữ trước khi ông ta kịp lên đường tẩu thoát ra nước ngoài bằng một con tàu được thuê đậu sẵn gần đó. Ông A.Poóc-ti-lô bị kết tội biển thủ, tham nhũng và rửa tiền... khi còn đương chức.

C.Ca-xtrê-xa-na (Carlos Castresana), chỉ huy Ủy ban Quốc tế chống tội phạm ở Goa-tê-ma-la, một cơ quan Liên hợp quốc (LHQ) chuyên chống tham nhũng và tội phạm hình sự ở nước Trung Mỹ này, cho biết: “Ông Poóc-ti-lô cựu tổng thống Goa-tê-ma-la từ năm 2000 đến 2004 và thuộc hạ đã thuê một chiếc tầu và định rời bãi biển lúc 9 giờ sáng ngày 26-1, nhưng kế hoạch của vị cựu tổng thống này đã bị phát hiện, cảnh sát đã bao vây ngôi nhà nơi ông ta đang lẩn trốn”. Bộ trưởng Tư pháp Goa-tê-ma-la A.Vê-la-xkê (Amilcar Velasquez) cho biết Tòa án hình sự Goa-tê-ma-la đã phát lệnh bắt cựu Tổng thống Poóc-ti-lô từ ngày 22-6-2009. Lệnh được phát ra sau khi chính quyền Mỹ yêu cầu Goa-tê-ma-la bắt giữ và dẫn độ ông này sang Mỹ hầu toà về tội rửa tiền ở các ngân hàng Mỹ. Vào thời điểm phát lệnh, giới chức Goa-tê-ma-la cũng chưa biết ông Poóc-ti-lô ở đâu nên buộc phải tiến hành các cuộc lục soát bất ngờ nhiều căn nhà thuộc sở hữu của ông Poóc-ti-lô. 

Theo bản cáo trạng công bố ngày 25-1-2010 tại một toà án liên bang Mỹ ở thành phố Niu Y-oóc (New York), từ năm 2000, ông Poóc-ti-lô đã biển thủ 1,5 triệu USD từ số tiền quyên góp ở Đài Loan với mục đích mua sách cho các thư viện trường học. Ngoài ra, ông Poóc-ti-lô cũng bị cáo buộc đã kí các séc rút tiền từ một ngân hàng ở Niu Y-oóc và đưa vào một tài khoản ở Mai-a-mi (Miami), sau đó số tiền này được chuyển tới một tài khoản tại ngân hàng ở Pa-ri (Paris, Pháp), dưới tên của vợ cũ và con gái. Một bản cáo trạng khác của Chính quyền Goa-tê-ma-la cáo buộc ông Poóc-ti-lô đã âm mưu cùng hai nhân vật trong quân đội Goa-tê-ma-la biển thủ nhiều triệu USD của chính phủ hồi năm 2001. Số tiền này được ông ta dùng cho cuộc sống xa xỉ. 

Các công tố viên Hoa Kỳ đã ra lệnh bắt giữ ông Poóc-ti-lô với cáo buộc đã sử dụng các ngân hàng Mỹ để chuyển tiền đến các tài khoản ở các nước khác khi đương chức. Nếu bị kết tội, ông Poóc-ti-lô có thể phải chịu mức án cao nhất là 20 năm tù giam và nộp phạt với số tiền gấp đôi giá trị các khoản giao dịch bất hợp pháp của ông ở Mỹ. Tuy nhiên, ông Poóc-ti-lô đã bác bỏ những lời buộc tội trên và luật sư của Poóc-ti-lô nói rằng thân chủ của ông sẽ cố để không bị dẫn độ sang Mỹ trước khi tòa Goa-tê-ma-la xét xử.

Trong bốn năm cầm quyền, ngoài số tiền 1,5 triệu USD biển thủ như đã nói, ông Poóc-ti-lô còn bị cáo buộc biển thủ hàng chục triệu USD từ ngân sách quốc gia. Khoảng 15,7 triệu USD đã được chuyển vòng vèo qua các ngân hàng vào tài khoản riêng. Năm 2004, khi chưa kịp kết thúc nhiệm kì tổng thống, ông ta đã chạy sang Mê-hi-cô sống lưu vong. Ngày 20-10-2005, Goa-tê-ma-la đã đề nghị Mê-hi-cô dẫn độ Poóc-ti-lô, nhưng vị cựu Tổng thống Goa-tê-ma-la vẫn được tự do nhờ sự che chở của luật pháp Mê-hi-cô. Tháng 10-2006, khi Tổng thống Mê-hi-cô V.Phốc (Vicente Fox) thăm Goa-tê-ma-la, Mê-hi-cô đã ra lệnh dẫn độ Poóc-ti-lô nhưng quá trình này bị chậm trễ vì nhiều lí do. Tháng 1-2008, Tòa án Tối cao Mê-hi-cô ra quyết định dẫn độ ông này. Tháng 10-2008, cựu Tổng thống Goa-tê-ma-la bị đưa về nước xét xử sau khi bị Tòa án Tối cao Goa-tê-ma-la tước quyền miễn trừ truy tố. Ông ta bị án tù chung thân, nhưng các luật sư của ông ta đã giúp ông ta đã kháng cáo thành công nên ông ta được tại ngoại để chờ điều tra tiếp tục.

Trong bốn năm cầm quyền (2000-2004), ngoài việc không thực hiện được lời hứa hẹn thu hẹp khoảng cách giàu nghèo, ông Poóc-ti-lô thậm chí còn “ăn” cả tiền viện trợ mua sách cho học sinh. Khoản tiền lớn từ ngân sách dành cho các vấn đề trấn áp tội phạm ma túy tại nước này… cũng bị ông biển thủ. Chẳng phải ngẫu nhiên ông ta bỏ trốn ra nước ngoài sống lưu vong khi nhiệm kì tổng thống chưa kết thúc. Người dân Goa-tê-ma-la tỏ ra vô cùng thất vọng về ông.

 NGUYỄN HÒA