Tại Trung Quốc, nhà chức trách vừa ra lệnh bắt giữ ông Lưu Căn Sơn, Chủ tịch Tập đoàn quốc tế Mạo Thịnh ở thành phố Thượng Hải. Đây là nhân vật từng được mệnh danh là "Vua làm đường" ở nước này. Ông bị bắt vì liên quan đến vụ chiếm dụng khoản tín dụng hàng tỷ nhân dân tệ trong một số dự án xây dựng cầu đường.

Lưu Căn Sơn sinh năm 1958 tại Thượng Hải, di cư sang Hồng Công năm 1985 và thành lập Tập đoàn Mạo Thịnh vào năm 1988. Đến năm 1991, ông ta quay về Thượng Hải kinh doanh, chủ yếu đầu tư vào bất động sản. Năm 1999, Lưu Căn Sơn trúng thầu dự án xây dựng tuyến đường cao tốc từ Thượng Hải tới Gia Hưng (Chiết Giang), sau đó tập đoàn Mạo Thịnh liên tiếp trúng thầu xây dựng 7 tuyến đường cao tốc tại Thượng Hải và Chiết Giang. Với thành tích thắng thầu liên tiếp này, Lưu Căn Sơn đã được mệnh danh là "Vua làm đường" của Trung Quốc. Năm 2004, ông đứng thứ 36 trong bảng xếp hạng 100 người giàu nhất Trung Quốc.

Một tuyến đường cao tốc tại Thượng Hải trong dự án 4,3 tỷ nhân dân tệ. Ảnh: Daily

Theo tờ Trung Quốc Nhật báo, đầu năm 2005, nhà chức trách Trung Quốc đã tiến hành điều tra Tập đoàn Mạo Thịnh và Lưu Căn Sơn sau khi có đơn tố cáo có dấu hiệu vi phạm nhiều quy chế tài chính. Kết quả điều tra cho thấy, Tập đoàn Mạo Thịnh đã mắc nhiều sai phạm khi sử dụng khoản đầu tư trị giá 4,3 tỷ nhân dân tệ (khoảng 671 triệu USD) xây dựng các tuyến đường cao tốc tại hai thành phố Thượng Hải và Chiết Giang. Trong đó hơn 3 tỷ nhân dân tệ đã được “đại gia” này bí mật chuyển ra nước ngoài, khiến cho các dự án bị ngưng trệ vì thiếu hụt vốn nghiêm trọng.

Để chiếm dụng vốn nhà nước, “Vua làm đường” đã lợi dụng vị thế của bản thân cũng như uy tín của một số nhân vật chóp bu khác trong giới kinh doanh bất động sản để trục lợi. Những “bằng hữu” mà họ Lưu giao du khăng khít nhất hiện đang bóc lịch trong nhà đá vì phạm tội tham nhũng và ăn hối lộ. Nhật báo Thượng Hải cho biết, Lưu Căn Sơn có mối quan hệ thân thiết với Zhang Rongkun, cựu Chủ tịch Tập đoàn đầu tư bất động sản Fuxi – nhân vật được xem là “vua xa lộ” thành phố Thượng Hải, chuyên thầu các dự án đường cao tốc lớn, nhưng đã bị bắt vào tháng 10-2006 và phải thụ án 19 năm tù do biển thủ Quỹ an sinh xã hội của thành phố. Ngoài ra, Lưu Căn Sơn còn chơi thân với Châu Chính Nghị, Chủ tịch Tập đoàn phát triển bất động sản Nông Khải và là một trong những người giàu nhất Thượng Hải. Châu Chính Nghị hiện cũng đang ngồi tù vì tham ô công quỹ.

Trước năm 2006, với những mối quen biết rộng, Lưu Căn Sơn từng phóng đại giá trị một gói thầu xây dựng tuyến đường cao tốc tại Thượng Hải lên tới 3,5 tỷ nhân dân tệ trong khi giá trị xây dựng thực tế của tuyến đường này chỉ là 420 triệu nhân dân tệ. Một số dự án xây dựng cầu đường khác do Tập đoàn Mạo Thịnh làm chủ đầu tư hiện đang được điều tra làm rõ sau khi vụ khai khống trên bị lật tẩy.

Vụ bắt giữ Lưu Căn Sơn diễn ra trong bối cảnh chính phủ Trung Quốc vừa ban hành Kế hoạch chống tham nhũng giai đoạn 2008-2012, trong đó đặc biệt chú trọng ngăn ngừa và diệt trừ quan tham trong các tập đoàn, công ty nhà nước. Kế hoạch này được Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc coi như văn kiện chỉ đạo công tác phòng, chống tham nhũng trong 5 năm tới.

Bộ Chính trị Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc khẳng định, chống tham nhũng tiếp tục là nhiệm vụ khó khăn, cam go và chỉ thị cho bộ máy các cấp của Đảng phải triển khai một cách ráo riết Kế hoạch nhằm thành lập một hệ thống ngăn chặn và trừng phạt nạn tham nhũng. Trọng tâm của kế hoạch là chấn chỉnh tình trạng nhiều giám đốc doanh nghiệp nhà nước tiêu xài tiền công quỹ một cách xa hoa, lãng phí; đồng thời xây dựng cơ chế phòng, chống tham nhũng hiệu quả.

Số liệu thống kê cho thấy, số vụ tham nhũng công quỹ, tài sản nhà nước tại Trung Quốc đã tăng trong 5 tháng đầu năm nay. Số vụ nhận hối lộ từ 50.000 đến 100.000 nhân dân tệ và các vụ tham nhũng nghiêm trọng đã tăng lên tới 14,5%. Thời gian tới, các cơ quan chống tham nhũng của Trung Quốc sẽ tập trung giám sát chặt chẽ các dự án xây dựng cơ sở hạ tầng, trưng thu đất, chuyển giao quyền sử dụng đất, mua bán dược phẩm... nhằm phát hiện sớm các biểu hiện tham nhũng, hối lộ và trừng trị trước pháp luật.

Vũ