Cụ Hồ Thế Phát, chiến sĩ cách mạng đệ tứ Chiến khu Đông Triều khi bị bắt và lưu đày tại nhà tù Côn Đảo đã có những vần thơ hết sức thê lương: “Côn Đảo rừng rậm, biển sâu/ Có kè xếp xác, có cầu chất xương/ Có máu pha nhựa rải đường/ Có nghìn nấm mộ thê hương hoang tàn…”. Đó là hình ảnh rùng rợn của chốn “địa ngục trần gian” hơn 40 năm về trước. Còn giờ đây, trước mắt chúng tôi là một Côn Đảo bình yên, thơ mộng và xanh tươi. Màu xanh của biển, trời, cây cỏ, màu xanh áo lính với những mô hình vườn rau, ao cá đầy sức sống giữa trùng khơi…

Cây Anh đào và ý tưởng của Bộ trưởng Phùng Quang Thanh

Thiếu tá Nguyễn Xuân Phượng, Chủ nhiệm Hậu cần Ban Chỉ huy Quân sự (BCHQS) huyện Côn Đảo dẫn tôi đến những hàng cây Anh đào mới được trồng ở cơ quan quân sự huyện, Tiểu đoàn Công binh 792 và Kho K.899. Cây đã cao khoảng 1m, được quây  xung quanh bằng vòng cọc tre cẩn thận, chắc chắn. Giữa vùng biển, đảo xa đất liền hàng trăm ki-lô-mét, song những cây Anh đào vẫn phát triển tốt, thân khỏe, tán rộng, lá xanh.

Anh Phượng cho biết: “Để có hàng loạt cây Anh đào như hiện nay là kết quả từ gợi ý của Đại tướng Phùng Quang Thanh, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng. Dịp tết Nhâm Thìn (năm 2012), đồng chí Bộ trưởng ra thăm Côn Đảo. Đến Nghĩa trang Hàng Dương, ra thắp hương trước mộ chị Võ Thị Sáu, thấy cây Anh đào tươi tốt, hoa nở rất đẹp, Bộ trưởng nêu ý tưởng: Nên chăng trồng cây Anh đào ở các đơn vị trên đảo vừa đẹp cho cảnh quan, lại thoáng mát, tốt cho môi trường. Ngoài lý do đó, chúng tôi còn hiểu rằng, cây Anh đào được nhân bản từ Nghĩa trang Hàng Dương, từ khu vực mộ người anh hùng Đất đỏ là cách để “truyền lửa”, giáo dục đạo lý, truyền thống cách mạng đối với thế hệ cán bộ, chiến sĩ hôm nay. Nhận thức được điều đó, ngay sau chuyến thăm của đồng chí Bộ trưởng Phùng Quang Thanh, được sự chỉ đạo của cơ quan chuyên môn, BCHQS Huyện đã ra quyết tâm triển khai thực hiện. Đến nay sau 3 đợt trồng, toàn đơn vị đã có khoảng 600 cây Anh đào phát triển tốt. Khoảng tết sang năm, cây sẽ ra hoa, khi đó đơn vị đón Xuân chắc chắn sẽ rực rỡ và giàu ý nghĩa hơn”.

Ngoài cây Anh đào, những năm gần đây, BCHQS Huyện còn tổ chức trồng nhiều loại cây ăn quả, lấy gỗ khác. Hiện nay, đơn vị đang sở hữu 200 cây xà cừ, 400-500 cây dầu, 200 cây nhãn... “Giữa trùng khơi, cây xanh mang lại cho bộ đội cảm giác gần gũi quê nhà, gần gũi đất liền, từ đó thêm gắn bó với đơn vị và nâng cao SSCĐ,  góp phần bảo vệ biển, đảo thiêng liêng của Tổ quốc”- Thiếu tá Phan Văn Chiến, Chính trị viên phó Tiểu đoàn 792 Công binh chia sẻ.

Vườn rau của Tiểu đoàn Công binh 792

V.A.C giữa trùng khơi

Côn Đảo cách Vũng Tàu khoảng 230 km, cách điểm đất liền gần nhất là cửa sông Hậu khoảng 85 km. Giữa tít tắp trùng khơi, ai cũng hiểu việc trồng trọt, chăn nuôi là vô cùng khó khăn. Thế nhưng điều khá ngạc nhiên là mô hình V.A.C của bộ đội trên đảo phát triển rất tốt và đồng đều. Năm 2012, kết quả thu hoạch từ tăng gia sản xuất của BCHQS Huyện Côn Đảo đạt gần 100 tấn rau, củ, quả; 27 tấn thịt các loại; 3,2 tấn cá nước ngọt, chế biến gần 4.100 lít nước mắm. Tổng giá trị hơn 2,1 tỷ đồng. Từ nguồn  thu này, đơn vị đưa vào ăn thêm cho bộ đội đạt bình quân từ 3.000-3.500đ/người/ngày.

Chúng tôi đã có cuộc “mục sở thị” tại Kho K.899. Trung úy Thái Văn Thoạn, Trưởng kho K.899 cho biết: Trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt, cây, con giống khó khăn, chúng tôi phải “lựa” để thích ứng. Ví như, chúng tôi sử dụng các cách để che chắn gió biển, dùng phân chuồng để cải tạo đất. Để tiết kiệm chi phí đầu tư, mỗi lần anh em về đất liền công tác hoặc nghỉ phép thường kết hợp mua các loại cây, con giống đem ra đảo để trồng. Ngoài ra, chúng tôi còn tranh thủ tham gia các lớp tập huấn về kỹ thuật trồng trọt, chăn nuôi, phòng chống bệnh cho cây trồng, vật nuôi do huyện tổ chức”. Tại khu tăng gia của Kho 899, chúng tôi tận mắt chứng kiến một màu xanh tươi của rau cải, mùng tơi, bầu bí, đu đủ và hệ thống ao, chuồng hoàn chỉnh… Mỗi năm, Kho thu được từ 4-5 tấn rau, củ, quả, 150 kg gà, 200 kg lợn; thường xuyên duy trì nuôi 40-50 con lợn rừng lai và 50-60 con gà. Với một kho quy mô tương đương cấp trung đội, quân số chỉ bằng hai tiểu đội thì kết quả trên thật là đáng nể.

Thiếu tá Đỗ Mạnh Tứ, Phó Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn Công binh 792 đưa chúng tôi đến các khu chăn nuôi, trồng trọt của đơn vị. Điều ngạc nhiên là từng luống rau, chuồng trại, ao cá và hệ thống tưới tiêu rất chính quy. Đàn lợn thịt, lợn rừng lai, đàn dê đông đúc và béo tốt. Ở đất liền, điều này có lẽ không lạ lắm nhưng ngoài đảo xa, được một bức tranh đa dạng và phong phú ấy, đó cả là một sự kỳ công, kết quả của quá trình lao động miệt mài của cán bộ, chiến sĩ đơn vị. Các đồng chí chỉ huy ở Tiểu đoàn Công binh 792 nói rằng, công tác tăng gia ở đây khó khăn nhất là ở nguồn nước và cây con giống. Để khắc phục điều này, đơn vị đã phải chủ động khoan giếng, xây dựng hệ thống giữ nước, thoát nước. Cây con giống cung cấp từ đất liền vào thường không kịp thời, lại đắt gấp 2-3 lần nên Tiểu đoàn đã vận dụng các kỹ thuật truyền thống và công nghệ mới để ươm giống, kết hợp với các nguồn từ đơn vị bạn, nhân dân trên đảo. Ngoài ra, Tiểu đoàn còn xây dựng bể bioga để tạo nguồn chất đốt; xây dựng một hệ thống lọc nước có thể bảo đảm cho gần 1.000 người sử dụng. Đây là những thành quả từ mô hình VAC do chính bàn tay của cán bộ, chiến sỹ tạo nên.

Côn Đảo đang vào Xuân. Màu xanh của hàng cây Anh đào, của vườn tăng gia, của đảo xanh và của biển biếc như đang dậy lên sức sống và niềm hy vọng mới. Chia tay những người lính đảo, trong tôi vẫn vấn vương về một màu xanh thơ mộng nhưng cũng rất gần gũi, thân thương…

Bài và ảnh: TRẦN HOÀNG TIẾN - Báo Quân đội nhân dân