Thực hiện chỉ đạo của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, từ năm 2012-2014, Tổng cục Hậu cần, trực tiếp là Cục Quân nhu (CQN) làm chủ đầu tư, tổ chức đấu thầu, triển khai lắp đặt và đưa vào sử dụng hệ thống bếp lò hơi cơ khí (gọi tắt là BLH) cho các bếp ăn trong toàn quân. Công ty Cổ phần Nồi hơi và Thiết bị áp lực Bắc miền Trung là doanh nghiệp được CQN và các đơn vị trong toàn quân tín nhiệm ký hợp đồng sản xuất và lắp đặt. Chúng tôi đã có chuyến tìm hiểu hoạt động sản xuất kinh doanh ở Công ty.

Một ngày tháng 7, chúng tôi có mặt tại Công ty Cổ phần Nồi hơi và Thiết bị áp lực Bắc miền Trung. Mặc cho cái nóng hầm hập, các kỹ sư, công nhân của Công ty vẫn miệt mài lao động. Tiếng búa, tiếng máy... ồn ã, ánh chớp máy hàn loang loáng. Giám đốc Công ty Hắc Ngọc Hải phấn khởi cho biết: Công ty là doanh nghiệp trúng thầu lắp đặt BLH cho một số đơn vị quân đội. Đến nay, Công ty đã việc hoàn thành hợp đồng với CQN tổ chức lắp đặt giai đoạn 1 (năm 2011- 2012) gồm 428 bếp, với trị giá gần 100 tỷ đồng, đảm bảo chất lượng, tiến độ, được các đơn vị rất hoan nghênh. “Cơ duyên nào đã dẫn Công ty đến với bạn hàng quân đội?”. Tôi hỏi. Giám đốc Hải bộc bạch: Việc sử dụng hơi trong hoạt động đời sống hàng ngày đã được sử dụng phổ biến ở nhiều nước trên thế giới từ những năm 70 của thế kỷ trước song tại Việt Nam cũng chỉ mới xuất hiện gần chục năm trở lại đây. Việc sử dụng BLH phục vụ nấu ăn cũng khá mới mẻ. Sau khi thành lập Công ty, với phương châm Chất lượng và khách hàng là trên hết, từ cuối năm 2006, chúng tôi tiến hành tiếp thị thị trường, tổ chức lắp đặt BLH cho bếp ăn của một số cơ quan, doanh nghiệp, khách sạn, nhà hàng khu vực phía Bắc. Riêng đối với quân đội, chúng tôi xác định đây là thị trường rất tiềm năng, vì vậy, tháng 5/2009, Công ty đã đặt vấn đề và lắp đặt thử nghiệm tại Trung đoàn Công binh 299 (Binh đoàn Quyết thắng). Sau một thời gian sử dụng, nhận thấy bếp có nhiều ưu điểm so với loại bếp truyền thống, đơn vị báo cáo Bộ Tư lệnh Binh đoàn và cấp trên cho phép lắp đặt cho toàn bộ số bếp còn lại của Trung đoàn. Tiếp theo đó, một số đơn vị thuộc Binh chủng Công binh, Tăng-Thiết giáp... cũng tiến hành triển khai lắp đặt thử, cho thấy hiệu quả tốt. Đầu năm 2010, thực hiện ý kiến chỉ đạo của Bộ, CQN đã phối hợp với Công ty mở rộng phạm vi thí điểm tại một số đơn vị của Sư đoàn 330 (Quân khu 9), Sư đoàn 5 (Quân khu 7), Sư đoàn 2 (Quân khu 5)... Quá trình thử nghiệm, Công ty đã cùng với CQN và các đơn vị từng bước bổ sung, điều chỉnh, hoàn thiện các chỉ tiêu, thông số bếp cho phù hợp với yêu cầu bảo đảm ăn uống trong nhà ăn quân đội. Sau gần 1 năm thực hiện, tháng 9/2011, Hội nghị sơ kết công tác nghiên cứu, thử nghiệm BLH được tổ chức tại Sư đoàn 308 (Binh đoàn Quyết thắng) đã đánh giá cao hiệu quả của hệ thống này, như: Sử dụng an toàn, sạch sẽ, hoạt động ổn định, ngay cả trong trường hợp mất điện. Cơm ngon không bị cháy, chất lượng món ăn phù hợp với bộ đội. Bếp không nóng, không bụi, không có mùi than độc hại, góp phần cải thiện đáng kể điều kiện làm việc và sức khỏe của đội ngũ nuôi quân, tiết kiệm chất đốt so với bếp đun than truyền thống. Cũng tại Hội nghị này, Công ty đã được Tổng cục Hậu cần tặng Bằng khen do có nhiều thành tích đóng góp trong việc triển khai nghiên cứu, lắp đặt BLH. Từ kết quả nghiên cứu, thử nghiệm, Bộ Quốc phòng chính thức quyết định đầu tư kinh phí hơn 1.000 tỷ đồng để tổ chức lắp đặt đại trà BLH cho các đơn vị trong toàn quân.

Giám đốc Hắc Ngọc Hải (ngoài cùng, bên phải) kiểm tra chất lượng sản phẩm vừa xuất xưởng.

“Chỉ trong vòng 3 tháng, làm thế nào Công ty có thể vừa sản xuất, vừa triển khai lắp đặt, đưa vào sử dụng hàng trăm BLH cho các đơn vị trong toàn quân?” Tôi thắc mắc. Anh Hải cho biết: Để đảm bảo tiến độ, chất lượng sản xuất cũng như tổ chức lắp đặt BLH tại các đơn vị, cùng với việc thống nhất, hiệp đồng với CQN và các đơn vị về lộ trình, thời gian lắp đặt và giải phóng mặt bằng, chúng tôi tập trung toàn bộ nhân lực, ưu tiên sử dụng những kỹ sư giỏi, thợ lành nghề, thợ bậc cao, tổ chức sản xuất 2 ca liên tục trong ngày, sản phẩm làm ra đến đâu, tiến hành kiểm tra, kiểm định chất lượng đến đó, đảm bảo đủ tiêu chuẩn kỹ thuật mới xuất kho cho các đội thi công nhằm tránh trường hợp phải vận chuyển trở lại do không đảm bảo các yêu cầu kỹ thuật. Khi cần hàng gấp, các dây chuyền tổ chức làm thêm giờ và giãn ca từ 2-3 giờ, đảm bảo đủ hàng cho các đội thi công triển khai lắp đặt. Công ty thành lập 34 đội thi công, mỗi đội biên chế 2-3 người, chịu trách nhiệm trên một địa bàn nhất định. Toàn bộ BLH đều do đội xe tải của Công ty trực tiếp vận chuyển nên chủ động được thời gian và giảm đáng kể chi phí vận chuyển. Lắp đặt đến đâu, Công ty mời CQN và Trung tâm Kiểm định của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn tại từng tỉnh kiểm định an toàn kỹ thuật cho toàn bộ hệ thống. Đồng thời, hướng dẫn, tập huấn kỹ thuật vận hành, sử dụng cho cán bộ, chiến sĩ đơn vị để có thể vận hành được ngay sau khi bàn giao. Ngoài ra, Công ty còn gắn bảng hướng dẫn và số điện thoại nóng vào thành của thiết bị giúp người vận hành có thể tra cứu khi vận hành hoặc cần sự trợ giúp của Công ty trong trường hợp xảy ra sự cố hoặc trục trặc. Hiện nay, Công ty đã thành lập 2 chi nhánh tại miền Trung và miền Nam để tổ chức bảo trì, bảo dưỡng và kịp thời khắc phục những hỏng hóc xảy ra.

Trong quá trình khảo sát các đơn vị trên tuyến biên giới phía Bắc, nhất là các đồn biên phòng cho thấy, thời tiết, khí hậu rất khắc nghiệt, độ ẩm không khí cao, quần áo giặt rất lâu khô, bộ đội phải hong bếp củi nhưng ám khói rất khó chịu. Vào mùa Đông, thời tiết rất lạnh, nhiệt độ có lúc ngoài trời xuống dưới âm 2-30C. Từ thực tế đó, CQN và Công ty đã tiến hành nghiên cứu, thiết kế BLH vừa phục vụ nấu ăn, vừa có thêm tủ sấy quần áo (sấy khô 20-30 bộ quần áo trong vòng 1 giờ) kết hợp với hệ thống tắm nước nóng. Hiện nay, 3 đồn biên phòng của Bộ đội Biên phòng tỉnh Hà Giang được lắp đặt đồng bộ hệ thống này đã cải thiện đáng kể đời sống bộ đội, nhất là vào mùa Đông lạnh giá. Qua rút kinh nghiệm triển khai giai đoạn 1, cho thấy: ở nhiều đơn vị nhỏ lẻ, quân số ăn hàng ngày chỉ có từ 35-40 người, trong khi lắp đặt loại bếp d-70, hiệu quả không cao, chi phí chất đốt lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng bữa ăn bộ đội. Vì vậy, CQN đã cùng với Công ty thiết kế loại bếp d-40 và điều chỉnh lại một số chỉ tiêu, thông số nồi hơi và các thiết bị đi kèm cho phù hợp để triển khai lắp đặt cho các đơn vị có quân số ăn tương ứng. Ngoài ra, Công ty còn thiết kế chế tạo loại bếp rán, trọng lượng khoảng 60 kg/bếp, sử dụng đa dạng chất đốt, thích hợp với nhiều cỡ chảo khác nhau, đảm bảo các chỉ tiêu kỹ thuật, được các cơ quan chức năng kiểm định và cho phép triển khai trong thời gian tới.

Tìm hiểu các công nhân trực tiếp thi công, chúng tôi còn được biết thêm: Quá trình triển khai lắp đặt, các đội thi công gặp nhiều khó khăn, nhất là những đơn vị đóng quân trên tuyến đảo hoặc biên giới phía Bắc, địa bàn Tây Nguyên. Riêng với các đồn biên phòng trên tuyến biên giới phía Bắc, số lượng lắp đặt chỉ có 72 bếp song mất rất nhiều thời gian do các đơn vị đóng quân rải rác, cách xa nhau nên thời gian cơ động từ đồn này sang đồn khác cũng phải mất mấy ngày đường. Kỹ sư Nguyễn Văn Ngọc và Lê Văn Cường kể cho chúng tôi chuyến đi đáng nhớ lên Đồn biên phòng Bản Máy (Hoàng Su Phì-Hà Giang), Lũng Vài (Mèo Vạc-Hà Giang), Yên Châu (Lai Châu)... Đường dốc quanh co, cheo leo, sương mù dày đặc, một bên là núi cao, một bên là vực sâu hun hút, chỉ cần một chút sơ sểnh là có thể xảy ra tai nạn. Những hôm gặp trời mưa, sạt núi, đường tắc, anh em phải nằm lại dọc đường, ăn mì tôm với nước lọc mang theo. Mặc dù có tiền trong tài khoản cá nhân cũng chẳng có nơi để rút chi tiêu. Riêng Đồn biên phòng Pha Long (Mường Tè-Lai Châu), anh em phải đi bộ 17 km đường rừng mới vào được tận nơi. Còn việc vận chuyển ra đảo Trần cũng khó khăn không kém, đội thi công phải thuê tàu và thuyền thúng để chuyển các thiết bị và máy phát điện ra tổ chức lắp đặt vì trên đảo không có điện. Còn chuyến thi công ngoài đảo Phú Quốc, khi vận chuyển thiết bị ra đảo, máy tàu bị hỏng, cả đội phải lênh đênh mất 5 ngày đêm trên biển, may gặp được tàu biên phòng phát hiện và kéo giúp vào đảo... Vất vả là vậy, nhưng tất thảy anh em đều động viên nhau cố gắng hoàn thành nhiệm vụ.

Theo đánh giá của CQN: Công ty Cổ phần Nồi hơi và Thiết bị áp lực Bắc miền Trung là doanh nghiệp có năng lực tốt, có tính chuyên nghiệp cao. BLH do Công ty sản xuất và lắp đặt có giá thành phù hợp, chất lượng tốt, đáp ứng đầy đủ các chỉ tiêu, yêu cầu, thông số kỹ thuật, được các cơ quan chức năng có thẩm quyền kiểm định. Việc bảo dưỡng, bảo trì được duy trì thường xuyên theo đúng quy định. Đến nay, toàn bộ BLH do Công ty lắp đặt vận hành ổn định, hiệu quả, chưa xảy ra hỏng hóc hoặc sự cố, thiết thực nâng cao chất lượng bữa ăn hàng ngày của bộ đội...

Để nâng cao năng lực, hiệu quả sản xuất kinh doanh, Giám đốc Hải cho biết thêm: Công ty đã và đang ưu tiên đầu tư chiều sâu các thiết bị chuyên dùng, tập trung sản xuất các trang thiết bị nồi hơi; mở rộng quy mô các xưởng sản xuất; thu hút các nguồn nhân lực có tay nghề cao vào làm việc tại Công ty và gửi công nhân đi đào tạo trong và ngoài nước... Với năng lực tài chính, cơ sở hạ tầng cùng với đội ngũ cán bộ quản lý, kỹ sư, thợ bậc cao hiện có, Công ty có đủ khả năng đáp ứng các đơn hàng lên tới hàng trăm tỷ đồng mỗi năm.

Chứng kiến không khí làm việc khẩn trương, nghiêm túc cùng với những kết quả đạt được trong thời gian qua, chúng tôi tin rằng: Công ty Cổ phần Nồi hơi và Thiết bị áp lực Bắc miền Trung sẽ tiếp tục là “người bạn” đồng hành tin cậy, góp phần nâng cao chất lượng bữa ăn hàng ngày của bộ đội trong toàn quân.

Bài và ảnh: Hồng Trang