Đã thành thông lệ, cứ vào dịp cuối năm, các thầy thuốc Bệnh viện 103 (Học viện Quân y) lại có chuyến hành trình về Sơn La, mảnh đất phía Tây Bắc của Tổ quốc để khám, cấp thuốc, tặng quà, tuyên truyền sức khỏe cộng đồng cho đồng bào các dân tộc nơi đây. Mỗi chuyến đi không chỉ góp phần nâng cao trình độ dân trí, cải thiện đời sống, sức khỏe cho người dân địa phương mà còn thắt chặt thêm tình cảm quân dân, giữ vững hình ảnh cao đẹp của người thầy thuốc quân đội trong lòng đồng bào các dân tộc vùng cao…

Đi về các “điểm nóng”

Một ngày chớm đông, chúng tôi cùng đoàn thầy thuốc Bệnh viện 103 về 6 xã vùng biên của huyện Mộc Châu, tỉnh Sơn La. Lên đến trung tâm huyện, cả đoàn xuýt xoa trước cái lạnh đầu mùa của mảnh đất Châu Mộc thơ mộng. Đại tá- PSG-TS Đỗ Quyết- Phó Giám đốc Bệnh viện, trưởng đoàn công tác vừa xoa xoa tay vào nhau để lấy hơi ấm, vừa tâm sự: “ Chuyến đi lần này, Bệnh viện thống nhất với địa phương chọn 6 xã vùng biên là: Chiềng Sơn, Chiềng Ve, Chiềng Xuân, Lóng Sập, Tân Xuân, Chiềng Khừa và một số xã lân cận để khám, cấp thuốc, tư vấn sức khỏe và tặng quà. So với các chuyến đi trước, khoảng cách lần này gần hơn, giao thông thuận lợi, nhưng đây lại là địa bàn hết sức nhạy cảm, có nhiều xã giáp ranh với nước bạn Lào, có một số bản là “điểm nóng” về tệ nạn ma túy. Đây cũng là khu vực có các bản mới được thành lập do di chuyển từ lòng hồ thủy điện Sơn La, do vậy đời sống chưa thực sự ổn định. Sau khi khảo sát, Bệnh viện quyết định lập đoàn công tác gồm 80 cán bộ, thầy thuốc, nhân viên, trong đó có 6 phó giáo sư, 12 tiến sĩ, 10 chủ nhiệm bộ môn, trưởng khoa, ban; cùng với 8.000 cơ số thuốc. Đây là chuyến công tác mà Bệnh viện mang theo cơ số thuốc nhiều nhất từ trước tới nay. Ngoài việc tổ chức khám, chữa bệnh, cấp thuốc, tặng quà, các y bác sỹ còn tư vấn sức khỏe, tuyên truyền giúp người dân thay đổi nhận thức, lối sống, xóa bỏ các tập tục lạc hậu, phòng chống tệ nạn ma tuý, HIV/AIDS”.

Khi đoàn xe đến trung tâm xã Chiềng Sơn, trời đã ngả về chiều. Sương mờ từ trên các đỉnh núi bắt đầu giăng mắc, tràn xuống các nóc nhà sàn nhấp nhô. Dọc hai bên con đường trải nhựa, bà con các dân tộc trong trang phục truyền thống đứng trước thềm tươi cười giơ tay vẫy chào chúng tôi. Hệ thống loa truyền thanh của xã phát thông báo mời bà con nhân dân đến khám, nhận thuốc văng vẳng vang xa, xóa tan đi vẻ u tịch của buổi chiều muộn nơi phố núi.

….Sáng sớm hôm sau, khi mặt trời còn chưa thức giấc, đoàn cán bộ, thầy thuốc của Bệnh viện 103 đã thức dậy, tất bật chuẩn bị cho buổi khám đầu tiên. Mọi người dân dường như cũng dậy sớm hơn thường lệ. Lác đác trong sương sớm, thấp thoáng những sắc áo sặc sỡ của người Khơ-mú, H’mông, Thái…đi về điểm khám. Khi chúng tôi vào sân UBND xã Chiềng Sơn, đồng chí Phan Thanh Hoằng, Chủ tịch UBND xã đã đứng đó tự bao giờ. Anh phấn khởi cho biết: “ Mặc dù xã cách trung tâm huyện không xa, lại có đường nhựa chạy qua, nhưng từ trước tới nay, chưa bao giờ địa phương được đón một đoàn cán bộ, thầy thuốc của Trung ương đông như vậy. Đây vừa là niềm vinh dự của xã, đồng thời cũng thể hiện sự quan tâm của các cơ quan chức năng, quân đội đối với đồng bào các dân tộc vùng giáp biên. Nhận thức được ý nghĩa đặc biệt này, ngay sau khi nắm được kế hoạch của đoàn, chính quyền địa phương đã tổ chức họp bàn, triển khai các công việc, thông báo đến toàn bộ các hộ gia đình. Nghe được thông tin, bà con phấn khởi, háo hức lắm. Chắc chắn số lượng người đến khám sẽ rất đông, chưa kể bà con các xã lân cận cũng sang khám nhờ”.

Để đảm bảo đủ diện tích triển khai cho việc khám, cấp phát thuốc, toàn bộ khu hội trường, các phòng làm việc của Đảng ủy, chính quyền xã Chiềng Sơn được tận dụng, bố trí thành các phòng khám khép kín với 18 bàn khám nội, ngoại chung, 2 buồng khám sản, 1 phòng khám chuyên khoa mắt, 1 phòng khám chuyên khoa răng miệng, phòng đặt máy siêu âm, máy điện tim, hệ thống máy nội soi tai - mũi - họng có ảnh màu và một phòng cấp thuốc. Khi ánh nắng ấm áp của ngày mới vừa le lói, cũng là lúc người dân từ các hướng nườm nượp đổ về sân ủy ban xã. Chiềng Sơn hôm nay như một ngày hội. Tiếng cười nói, trò chuyện ríu ran. Gương mặt ai cũng tươi cười, phấn khởi. Những người đầu tiên khám xong, được cấp thuốc miễn phí mắt lấp lánh niềm vui. Lẫn trong đám đông đang tiến vào khu vực đăng ký khám, chúng tôi thấy một cụ bà vừa lật bật đi, vừa móm mém cười. Lại gần hỏi chuyện, được biết cụ là Lương Thị Khương, ở bản Tiểu khu 5, là mẹ liệt sĩ, hiện chồng đã mất, đang ở với con trai út. Vừa lấy tay bóp nhẹ bả vai, cụ vừa hồ hởi kể: “ Mấy hôm nay trời lạnh, lưng của mình nó mỏi và đau nữa. Nghe loa thông báo có đoàn bác sĩ quân đội từ Hà Nội lên khám, mình mừng lắm, cứ chờ từng ngày. Sáng nay dậy sớm, giục con dâu đưa đến đây để các bác sỹ quân đội khám cho. Mình có con trai ngày xưa đi bộ đội bị hi sinh, nên cứ nhắc đến bộ đội là mình tin tưởng và yêu quý lắm, coi như con cháu trong nhà của mình hết à!”. Chia tay cụ, chúng tôi bắt gặp một đoàn cựu chiến binh trong bộ đại lễ đang xếp hàng trước bàn đăng ký. Đại tá Hồ Văn Hồng, Trưởng ban liên lạc Bộ đội Trường Sơn huyện Mộc Châu thấy chúng tôi đến chào liền bắt tay thân tình và cười tươi giới thiệu: “ Được tin có đoàn thầy thuốc của Bệnh viện 103 về khám, cấp thuốc tại địa phương, Ban liên lạc đã thông báo đến tất cả các hội viên, tập trung từ sáng sớm tại thị trấn rồi đi theo đoàn về đây. Hội chúng tôi có tất cả 65 hội viên, nhưng hôm nay chỉ tập trung được 40 người. Các hội viên có việc bận không đi được, ai cũng xuýt xoa tiếc nuối…”.

Đại tá Nguyễn Hồng Thiết, Phó Chủ nhiệm Chính trị Bệnh viện rỉ tai chúng tôi: “ Bà con đến đông ngoài dự kiến các anh ạ. Theo kinh nghiệm từ những chuyến đi trước, lần này, Bệnh viện sẽ phải sử dụng hết cơ số thuốc dự phòng mang theo mới đủ”.

Thắm mãi tình quân dân

Đúng như dự đoán của Đại tá Nguyễn Hồng Thiết, tại buổi họp tổng kết đợt công tác giữa Bệnh viện với chính quyền địa phương, Đại tá Đỗ Quyết vui vẻ thông báo: Trong 3 ngày công tác tại địa phương, Bệnh viện đã thực hiện khám và tư­ vấn sức khoẻ trực tiếp cho trên 8000 l­ượt ngư­ời, gồm nhiều đối tượng khác nhau, thuộc các dân tộc Kinh, Mư­ờng, Thái, H’Mông, Khơ Mú, Tày, các bà con thuộc diện di dân tái định c­ư Nhà máy Thủy điện Sơn La, bộ đội biên phòng Đồn 469 và  các thầy cô giáo, cán bộ, nhân viên thuộc các cơ quan đoàn thể trong vùng… Những mặt bệnh thường gặp là: các bệnh phụ khoa, bướu cổ, tăng huyết áp, bệnh lý về tim, thận, khớp và hô hấp…

Cũng trong chuyến công tác này, các cán bộ, thầy thuốc còn quyên góp đ­ược trên 2.000 bộ quần áo ủng hộ đồng bào các dân tộc còn gặp nhiều khó khăn. Bệnh viện cũng trích quỹ mua tặng 01 chiếc ti vi cho gia đình chính sách đặc biệt; tặng 02 chiếc ti vi, 100 chiếc màn tuyn trị giá gần 20 triệu đồng cùng hơn 1000 tập vở, 500 chiếc bút cho các cháu học sinh Trường Trung học cơ sở, Trung học phổ thông Chiềng Ve và Tr­ường tiểu học Suối Sập; tặng 20 suất quà trị giá trên 10 triệu đồng cho các gia đình chính sách đặc biệt khó khăn. Bệnh viện còn tặng trạm y tế xã 1 bộ tiểu phẫu thuật, 1 chiếc đèn mổ, 1 tủ sấy, 1 bàn khám sản, 1 bàn xe tiêm, 2 huyết áp kế và nhiều dụng cụ, thuốc men khác. Tổng giá trị số tiền thuốc, quà mà Bệnh viện tặng địa phương ước tính lên tới 500 triệu đồng.

Ngoài thời gian khám bệnh, các buổi tối, Đoàn công tác còn tổ chức những tiết mục văn nghệ “cây nhà lá vườn” để giao lưu với nhân dân và đoàn viên, thanh niên địa phương. Trong cái giá lạnh của đêm đông nơi rẻo cao, những tiết mục văn nghệ ca ngợi quê hương, đất nước, đảng, Quân đội và ca ngợi tình quân dân, tình yêu đôi lứa vang vọng, sôi động, tha thiết làm ấm lòng người. Thiếu tướng, PGS.TS Hoàng Mạnh An, Giám đốc Bệnh viện 103, người đã gắn bó với mảnh đất Sơn La như quê hương thứ 2 của mình khi trò chuyện với chúng tôi cho biết: “6 năm qua, Bệnh viện đã tổ chức 6 đoàn công tác với 800 lư­ợt cán bộ, thầy thuốc đến  9 xã thuộc 6 huyện là: Mường La, Quỳnh Nhai, Sốp Cộp, Thuận Châu, Mai Sơn và Mộc Châu để khám bệnh, t­ư vấn sức khoẻ, cấp thuốc miễn phí và tặng quà cho trên 30.000 l­ượt ng­ười với tổng số tiền, quà trị giá trên 1 tỷ đồng. Nhiều cán bộ của Bệnh viện tuy đã có mặt trong nhiều đợt công tác nhưng vẫn thiết tha đề nghị được tham gia lần này. Những bác sĩ trẻ mới ra trường, dù bận việc gia đình vẫn hăng hái xung phong tham gia đoàn công tác. Qua mỗi chuyến đi, y đức, y thuật của mỗi cán bộ, thầy thuốc được nâng lên rõ rệt. Mối quan hệ giữa Bệnh viện với chính quyền, nhân dân các dân tộc Sơn La cũng ngày càng gắn bó hơn”...

Đánh giá về những đóng góp của Bệnh viện 103 trong suốt 6 năm qua, đồng chí Cầm Ngọc Minh, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBDN tỉnh Sơn La nhấn mạnh: Hoạt động khám, chữa bệnh, tư vấn sức khỏe, tặng quà cho các đồng bào dân tộc tỉnh Sơn La không chỉ góp phần nâng cao sức khỏe, nhận thức về lối sống khoa học cho đồng bào nơi đây, mà còn cùng với chính quyền và nhân dân địa phương xây dựng mảnh đất Sơn La ngày càng phát triển bền vững, văn minh, hiện đại. Điều đó cũng thể hiện sự quan tâm của Đảng, Quân đội với Sơn La, một mảnh đất có bề dày truyền thống lịch sử nhưng vẫn còn nhiều khó khăn, vất vả, nhất là trong lĩnh vực chăm sóc và bảo vệ sức khỏe cho nhân dân vùng sâu, vùng xa.…

Chúng tôi được biết, không chỉ riêng Sơn La, hàng năm, Bệnh viện 103 còn tổ chức nhiều đoàn công tác đến với các tỉnh vùng sâu, vùng xa khác của cả nước như­: Lạng Sơn, Tuyên Quang, Cao Bằng, các tỉnh thuộc địa bàn Tây Nguyên…Những việc làm thiết thực của các thầy thuốc Bệnh viện 103 trong những năm qua đã thực sự góp phần cùng các địa phương nâng cao đời sống, sức khỏe cho đồng bào các dân tộc, củng cố thêm hình ảnh cao đẹp của người thầy thuốc Bộ đội Cụ Hồ…

Bài và ảnh: Nguyễn Văn