Rõ ràng hiệu ứng trẻ từ Hoàng Anh Gia Lai, Sông Lam Nghệ An trong mùa bóng 2015 vừa qua cùng kết quả khả quan của lò đào tạo PVF trong các giải U17 cúp Thái Sơn Nam và U19 quốc gia, hay lứa U21 Báo Thanh niên đã tiếp thêm sự tin cậy cho các ông chủ CLB. Cùng lúc Than Quảng Ninh nhận đến 6 cầu thủ từ PVF. Tiếp đó, trung tâm đào tạo PVF còn cung cấp 3 cầu thủ cho SHB Đà Nẵng và 3 cầu thủ khác cho đội bóng nhiều tham vọng FLC Thanh Hóa. Với Sông Lam Nghệ An, lực lượng trẻ tự đào tạo vẫn là chỗ dựa căn bản nhiều năm nay. Khi những trụ cột Hoàng Thịnh và cả đội trưởng Quang Tình cũng ra đi, đội bóng này không còn cách nào khác là đôn quân trẻ lên và bài học tin ở lớp trẻ đã khá thành công ở những mùa qua là bệ đỡ cho mùa giải mới.

Không kể CLB mới lên hạng Hà Nội hay những CLB còn yếu về tiềm lực tài chính và nhân sự như: Đồng Tháp, Sana Khánh Hòa, Long An…, ngay cả các CLB vô địch, á quân năm 2015 là Bình Dương và Hà Nội T&T cũng mở lòng với cầu thủ trẻ. Cùng lúc, Hà Nội T&T đưa 6 cầu thủ trẻ vào đội hình chính. Đó đều là những tên tuổi đáng nhớ qua các giải U19, U21, U23 trong màu áo CLB hay tuyển quốc gia: Duy Mạnh, Duy Khánh, Văn Dũng, Minh Hải, Văn Thành, Đức Duy. Với Becamex Bình Dương, lần đầu tiên Anh Đức có thêm những “đồng hương tỉnh” như: Duy Khánh, Anh Tỷ, Dũ Đạt… Họ đều là những cầu thủ do CLB tự đào tạo. Cứ đà này, rất có thể danh xưng “Chelsea Việt Nam” sẽ dần mất đi, thay vào đó là một đội bóng giàu bản sắc quê hương, gắn bó với cổ động viên từ tấm bé, từ từng bước trưởng thành…

Xu hướng trẻ hóa những năm gần đây đã đẩy lùi hiện tượng vung tiền mua bán náo loạn, góp phần tích cực giúp các CLB làm bóng đá từ gốc, phát triển ổn định, lâu bền. Mặt nào đó, xu hướng này đã thể hiện sự thuyên giảm bệnh thành tích ăn xổi ở thì trong các CLB.

Xu hướng trẻ hóa ở các CLB cũng thúc đẩy, tạo điều kiện phát triển tài năng, khuyến khích cầu thủ nội, làm nền cho các đội tuyển quốc gia. Cầu thủ trẻ được trọng dụng, trưởng thành sẽ có cơ hội tiếp bước những Xuân Trường, Tuấn Anh, Công Phượng đến với các CLB nước ngoài để học tập, rèn luyện nâng cao trình độ và tăng thu nhập. Lứa U19 năm qua với Trọng Hóa, Văn Thành… hứa hẹn những điều đó.

Mùa giải 2016 sẽ là dịp khảo sát kỹ lưỡng thực chất khả năng của các cầu thủ trẻ. Liệu một lứa PVF có thể đứng vững tại V.League để Liên đoàn bóng đá Việt Nam tiếp tục mở các khóa đào tạo hay phải thay đổi, cải tiến những gì. Cũng vậy, các CLB sẽ có cơ hội nhìn nhận lại cách đào tạo của mình. Cùng với các mô hình Học viện Hoàng Anh Gia Lai-Arsenal JMG, các mô hình PVF, Viettel hay Sông Lam Nghệ An, Khánh Hòa, Đồng Tháp rất cần được tổng kết để nâng cấp, nhằm đào tạo ra những lớp trẻ tiếp sau có chất lượng cao hơn nữa.

Tất nhiên, không ai có thể đòi hỏi các CLB phải sử dụng những cầu thủ trẻ cùng lúc. Xem qua các đội hình chính, số này chưa nhiều, thậm chí chỉ là lác đác. Vậy nên, nếu đôn lên mà không dùng, chỉ cho ngồi dự bị dài dài, họ sẽ khó thu nhận được kinh nghiệm trận mạc, chậm tiến bộ, thậm chí thui chột. Tình trạng này có thể diễn ra phổ biến ở đầu mùa nhưng nếu kéo dài suốt trong cả hai giai đoạn sẽ là lãng phí và đi ngược với quyết tâm trẻ hóa, bồi dưỡng, mạnh dạn sử dụng cầu thủ trẻ. Nếu như đội tuyển quốc gia và đội tuyển U23 đã được đặt ra mục tiêu bồi dưỡng trẻ thì phải chăng các CLB cũng cần đưa mục tiêu đó vào các trận, chặng thi đấu. Tất nhiên đấu trường V.League rất khốc liệt, mục tiêu danh hiệu, thứ hạng và trụ hạng vẫn là cao nhất, song nếu đã có định hướng bỏ qua thời kỳ “bóc ngắn cắn dài” để chăm lo cho đường dài phát triển, mỗi CLB cần đưa câu chuyện sử dụng trẻ vào kế hoạch từng bước rõ ràng.

ANH NGUYỄN