QĐND Online - Sài Gòn có nhiều kênh rạch. Kênh rạch làm nên nét đặc thù cho đô thị mang tên Bác Hồ kính yêu ngày nay. Những ngày tháng Tư lịch sử, biết bao người từ khắp mọi miền Tổ quốc, từ phương xa trở về với cội nguồn, du khách quốc tế đến TP Hồ Chí Minh được chứng kiến những dòng kênh xanh trong, rợp bóng cờ hoa mừng ngày hội lớn. Nhìn từ trên cao, những dòng kênh và đường chạy dọc ven kênh mượt mà, uốn lượn như dải lụa, những hàng cây xanh vươn mình, những người dân bình yên thả bộ, vui chơi bên dòng kênh lộng gió, mát rượi; những căn nhà mới...

Kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè ngày nay nhìn từ trên cao. Ảnh: Xuân Cường

Nếu đánh giá về những đổi thay của TP Hồ Chí Minh trong 40 năm qua, không thể không nhắc đến những dòng kênh. Từ hàng trăm năm nay, bên những dòng kênh rạch đã mọc những khu nhà tạm bợ nhô ra giữa dòng, được chống đỡ bằng những cọc gỗ, nơi trú ngụ của hàng chục nghìn người dân. Những bất cập trong hệ thống thoát nước, ý thức bảo vệ môi trường kém của nhiều người trong nhiều năm đã làm cho nhiều kênh rạch bị ô nhiễm nặng nề, nước bị nhuộm đen, lềnh bềnh rác, tôm cá bị tận diệt vì ô nhiễm...

Trước thực trạng này, từ những năm 1995 của thế kỷ trước, Đảng bộ, Chính quyền TP Hồ Chí Minh đã triển khai dự án có quy mô lớn để cải tạo vệ sinh môi trường kênh Nhiêu Lộc-Thị Nghè có chiều dài gần 16 km, đi qua nhiều quận trung tâm của TP Hồ Chí Minh. Giai đoạn 1 của Dự án có vốn đầu tư khoảng 200 triệu đô la Mỹ đã trải qua một giai đoạn thi công gian nan, nhiều vướng mắc cuối cùng đã hoàn thành vào năm 2012 trong niềm vui chờ đợi của hàng triệu người dân thành phố. Toàn bộ hệ thống kênh được nạo vét, khơi thông, hàng nghìn căn nhà ven kênh được di dời, nhường chỗ cho hai công trình đường Hoàng Sa-Trường Sa. Nhờ chính quyền các cấp đẩy mạnh tuyên truyền nâng cao ý thức người dân, thả hàng triệu con cá xuống dòng kênh và áp dụng lệnh cấm đánh bắt, câu cá dưới kênh, giờ đây, dòng kênh Nhiêu Lộc-Thị Nghè đã trong xanh trở lại, khoác trên mình màu áo mới, là niềm tự hào của nhân dân TP Hồ Chí Minh.

Công trình cải tạo kênh và đường dọc kênh Tân Hóa - Lò Gốm vừa khánh thành. Ảnh Diệp Đức Minh

Cùng với dự án Nhiêu Lộc-Thị Nghè, hàng loạt dự án chỉnh trang kênh rạch, đường ven kênh quy mô được TP Hồ Chí Minh triển khai xây dựng. Tại kỳ họp lần thứ 3 Ban Chấp hành Đảng bộ TP Hồ Chí Minh khóa VIII vào năm 2006 đã ra Nghị quyết thực hiện  “Di dời và tái định cư 15.000 hộ dân sống ven và trên kênh rạch nội thành”. Nghị quyết được xem là cây “đũa thần” giúp chuyển mình, hồi sinh những dòng kênh, đổi thay cuộc sống cho hàng chục nghìn hộ dân sống trên kênh rạch, các hộ dân có căn nhà tạm bợ ven kênh được hưởng chính sách di dời, tái định cư.

Trong ngày tháng Tư lịch sử này, nhân dân TP Hồ Chí Minh lại mừng vui khi công trình cải tạo kênh và tuyến đường dọc kênh Tân Hóa-Lò Gốm khánh thành. Dự án mang lại ý nghĩa thiết thực cho 1,3 triệu người dân, giải quyết ngập lụt trên diện tích 19km2 thuộc 4 quận: 6,11,Tân Bình và Tân Phú. Đây là 1 trong chuỗi những công trình trọng điểm chào mừng kỷ niệm 40 năm Ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. Tại lễ khánh thành công trình, đồng chí Lê Hoàng Quân, Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh nhấn mạnh: Chỉnh trang đô thị ven kênh rạch, khôi phục môi trường, nguồn nước trên các tuyến kênh rạch là chủ trương lớn, được Thành phố luôn chỉ đạo sát sao, huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc, kết hợp với xã hội hóa, huy động vốn từ nhiều nguồn. Cùng với việc hoàn tất hai dự án cải tạo kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè, Tàu Hủ - Bến Nghé, đến nay, Thành phố hoàn thành cải tạo, chỉnh trang 3 dòng kênh lớn nhất, biến những dòng kênh đen thành dòng kênh xanh; không chỉ giúp khắc phục tình trạng ngập úng, ô nhiễm môi trường, bảo vệ sức khỏe cho hàng triệu người dân mà còn giúp chỉnh trang đô thị, phát triển du lịch, giải quyết ùn tắc giao thông…

 “Tôi tự hào là người dân ở Thành phố này. Đổi thay những dòng kênh một thời ô nhiễm nặng nề là một kỳ tích của những năm đổi mới. Những dòng kênh xanh hôm nay đã tạo thành những hành lang ven sông phục vụ cho các hoạt động vui chơi, giải trí, thể dục cho người dân”, bà Nguyễn Thị Tâm, 73 tuổi, phường 3, quận 6, đã chia sẻ cảm nhận về những dòng kênh ở Thành phố mang tên Bác Hồ kính yêu.

TRUNG KIÊN