Ông Tăng Chí Thượng.

QĐND - Thành phố Hồ Chí Minh nằm trong tốp những địa phương có số ca mắc sốt xuất huyết (SXH) cao nhất nước. Mùa mưa năm nay, SXH tiếp tục bùng phát mạnh ở phía Nam, trong đó TP Hồ Chí Minh tiếp tục là một trong những “điểm nóng”. Báo Quân đội nhân dân đã có cuộc trao đổi cùng ông Tăng Chí Thượng, Phó giám đốc Sở Y tế TP Hồ Chí Minh về công tác phòng, chống SXH, bảo vệ sức khỏe cho người dân.

Phóng viên (PV): Thưa ông! Tại sao năm nào SXH cũng gia tăng ở TP Hồ Chí Minh?

Ông Tăng Chí Thượng: SXH là bệnh truyền nhiễm, hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu và chưa có vắc-xin dự phòng nên việc phòng, chống dịch SXH gặp phải nhiều khó khăn. TP Hồ Chí Minh đang trong quá trình mở rộng đô thị ra các vùng ngoại thành. Đa số những vùng tập trung SXH là những vùng có tốc độ đô thị hóa cao. Dân số những vùng này đông và biến động, làm cho công tác tuyên truyền gặp phải nhiều khó khăn. Công tác phòng dịch SXH không quá tốn kém, nhưng để đạt hiệu quả cần có ý thức của cả cộng đồng. Hằng năm, ngành y tế đều có chiến dịch ra quân diệt muỗi, lăng quăng (bọ gậy). Tuy nhiên, do môi trường ở nhiều nơi bị ô nhiễm, tạo điều kiện cho muỗi sinh sôi, nhất là trong mùa mưa nên việc phòng SXH gặp những khó khăn nhất định.

PV: Bộ Y tế nhận định, năm 2015 SXH sẽ tăng cao và diễn biến phức tạp. Vậy ngành Y tế TP Hồ Chí Minh đã có kế hoạch ứng phó như thế nào, thưa ông?

Ông Tăng Chí Thượng: SXH tăng theo chu kỳ, thường là 4-5 năm sẽ tăng cao một lần. Theo dự báo, 2015 sẽ là năm dịch bệnh tăng theo đúng chu kỳ. Không phải chờ đến công điện của Thủ tướng Chính phủ thì Sở Y tế TP Hồ Chí Minh mới lo công tác dập dịch SXH, mà chúng tôi đã chủ động vấn đề này ngay từ đầu. Thứ nhất, chúng tôi có kế hoạch làm hạn chế số ca tử vong trên địa bàn thành phố. Bệnh viện Bệnh nhiệt đới sẽ chuyên sâu chữa trị SXH cho người lớn. Bệnh viện Nhi Đồng 1, Nhi Đồng 2 thực hiện điều trị chuyên sâu cho trẻ em. TP Hồ Chí Minh không chỉ lo dập dịch cho riêng địa bàn mình mà phải lo hỗ trợ cho các địa phương phía Nam rất nhiều. Từ đầu năm đến nay, các bệnh nhân nặng chuyển về điều trị tại các bệnh viện ở TP Hồ Chí Minh chủ yếu là từ các tỉnh phía Nam. Sở Y tế đã chỉ đạo hệ thống cơ sở y tế quận, huyện, trong trường hợp cần thiết thì bác sĩ từ các bệnh viện tuyến trên sẽ được tăng cường xuống địa bàn hỗ trợ. Tại các tỉnh phía Nam, trong nhiều năm qua, chúng tôi chuyển giao kỹ thuật điều trị SXH cho các tỉnh, điều bác sĩ từ bệnh viện chuyên điều trị SXH xuống bệnh viện tỉnh hỗ trợ khi có ca nặng. Về công tác dự phòng, chúng tôi giao cho Trung tâm y tế dự phòng Thành phố tập trung giám sát các địa bàn để tạo sự phối hợp nhịp nhàng giữa các đơn vị.

Cán bộ Trung tâm Y tế dự phòng TP Hồ Chí Minh kiểm tra, xử lý môi trường sinh sôi của muỗi, ngăn ngừa SXH trên địa bàn quận 8.  Ảnh: Đoàn Thị Điểm.

PV: Ông đánh giá như thế nào về hiệu quả điều trị SXH ở các bệnh viện, cơ sở y tế trên địa bàn TP Hồ Chí Minh hiện nay?

Ông Tăng Chí Thượng: SXH nếu phát hiện muộn sẽ gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm, có thể dẫn đến tử vong. Nếu phát hiện sớm và ở thể nhẹ thì việc điều trị sẽ đơn giản, hiệu quả hơn rất nhiều. Năm nay, tính tới thời điểm này, toàn thành phố đã ghi nhận 5 ca tử vong vì bị sốc rất nặng. Mặc dù các bác sĩ đã sử dụng hết biện pháp hồi sức tích cực nhưng không thể cứu được sinh mạng cho bệnh nhân. Ngay sau đó, Sở Y tế đã chỉ đạo Trung tâm y tế dự phòng cùng các bên liên quan tiến hành xử lý khu vực dịch bệnh có bệnh nhân tử vong để kịp thời ngăn ngừa SXH bùng phát, đồng thời tuyên truyền cho người dân nâng cao ý thức tự phòng, chống dịch bệnh. Vì dịch bệnh SXH có tác nhân, yếu tố trung gian là muỗi nên chúng ta không thể chống triệt để, mà cách tốt nhất là chủ động phòng ngừa. Một mặt, lực lượng chức năng của ngành y tế phải tích cực, chủ động triển khai các kế hoạch diệt muỗi, lăng quăng định kỳ và tăng cường trong mùa mưa. Các đơn vị y tế dự phòng kịp thời cập nhật thông tin, thông báo nhanh tới người dân về tình hình dịch bệnh và hướng dẫn biện pháp phòng ngừa.

PV: Công tác kiểm tra phòng, chống SXH được triển khai như thế nào, thưa ông?

Ông Tăng Chí Thượng: Sở Y tế đã tổ chức nhiều đoàn kiểm tra công tác phòng, chống dịch bệnh theo chỉ thị của UBND Thành phố. Ngay sau khi ban hành kế hoạch, đoàn kiểm tra số 1 do PGS, TS, BS Nguyễn Tấn Bỉnh, Giám đốc Sở Y tế dẫn đầu đã tiến hành giám sát thực địa tại các ổ dịch và làm việc với UBND các quận, huyện: Bình Chánh, Bình Tân, Thủ Đức, Hóc Môn, Gò Vấp, quận 12… về công tác phòng, chống dịch bệnh của từng địa phương. Thành phần các đoàn kiểm tra gồm ít nhất 2 đơn vị là cán bộ y tế dự phòng và bác sĩ điều trị, đến các vùng điểm có ổ dịch và các vùng có nguy cơ xảy ra dịch. Chúng tôi sẽ tìm hiểu, lắng nghe ý kiến của người dân để tìm nguyên nhân vì sao muỗi bùng phát? Những khó khăn, vướng mắc của người dân trong việc phòng, chống SXH tại chỗ? Đồng thời, chúng tôi chỉ đạo cơ sở y tế xã, phường phải trực tiếp tham mưu cho UBND xã/ phường về kiểm soát và phòng ngừa SXH.

PV: Đối với những trường hợp cá nhân, hộ gia đình, địa phương không chấp hành nghiêm quy định về công tác phòng dịch thì cơ quan chức năng xử lý ra sao?

Ông Tăng Chí Thượng: Theo quy định, tổ chức, cá nhân nào gây ô nhiễm môi trường, để nước tù, đọng tạo nguy cơ bùng phát dịch bệnh truyền nhiễm đều bị xử phạt. Quy định có đó, nhưng để xử phạt được thì còn là cả một vấn đề. Về phía người dân, đa số những hộ gia đình sử dụng các thiết bị đựng nước không đúng quy định, ăn ở không hợp vệ sinh… đều là hộ có hoàn cảnh khó khăn, việc xử phạt cũng phải cân nhắc, cái chính vẫn là tuyên truyền, vận động, hướng dẫn. Vướng mắc chính là ý thức người dân trong công tác phòng, chống dịch bệnh chưa đồng đều giữa các quận, huyện, địa phương. Chúng tôi đã trực tiếp làm việc với UBND các quận, huyện, phải huy động sự vào cuộc cả hệ thống chính trị, sự chung tay của cả cộng đồng, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động người dân nâng cao ý thức, kỹ năng phòng, chống SXH, không lơ là, chủ quan với dịch bệnh.

PV: Xin cảm ơn ông!

ĐOÀN THỊ ĐIỂM (thực hiện)