Công trình gồm 416 trang, tập hợp 17 chuyên luận, là kết quả của gần 10 năm nghiên cứu, phản ánh cách tiếp cận liên ngành, hiện đại và sáng tạo đối với các vấn đề lịch sử - văn hóa Việt Nam.

Nội dung cuốn sách gồm 17 chuyên luận, trong đó tập trung vào ba nhóm chính trình bày những khám phá mới của tác giả về văn hóa Việt Nam. Cụ thể, nhóm thứ nhất tập trung vào hai nhân vật kiệt xuất của lịch sử Việt Nam và thế giới hiện đại là Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Bằng phương pháp tiếp cận mới, tác giả khẳng định Hồ Chí Minh là “một công dân toàn cầu tiên phong”, người đã thực hành phương châm “tư duy toàn cầu, hành động địa phương” từ rất sớm, kết hợp nhuần nhuyễn sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại. Các chuyên luận về Đại tướng Võ Nguyên Giáp tiếp tục soi chiếu những khía cạnh mới trong nhân cách và trí tuệ của vị danh tướng, qua đó góp phần hiểu sâu hơn bản lĩnh Việt Nam trong thế kỷ XX.

Cuốn sách "Khám phá văn hóa Việt Nam: Từ tiếp cận lịch sử đến tầm nhìn thời đại".

Nhóm thứ hai hướng vào những vấn đề cốt lõi của văn hóa chính trị Việt Nam - từ khát vọng dân tộc, khát vọng phát triển, vai trò của Đảng cầm quyền, đến ý thức quốc gia và phúc lợi văn hóa. Dưới ánh sáng tư tưởng Hồ Chí Minh, tác giả đề cao vai trò của giáo dục như một động lực then chốt giúp dân tộc tránh bị tụt hậu trong kỷ nguyên công nghệ, khẳng định rằng “giáo dục không chỉ làm cho con người trở nên thiện, mà còn giúp đất nước thoát khỏi tình trạng yếu kém, vươn tới tự cường”.

Nhóm thứ ba là mảng nội dung phong phú về văn hóa hiện đại, nơi tác giả đưa ra nhiều thông điệp mới mẻ về văn hóa đô thị, công nghiệp sáng tạo, an ninh văn hóa và đối thoại liên văn hóa. Tác giả nhấn mạnh rằng trong bối cảnh toàn cầu hóa tăng tốc, vấn đề an ninh văn hóa cần được xem là hợp phần quan trọng của an ninh quốc gia, bởi “văn hóa còn thì dân tộc còn”. Bên cạnh đó, các nghiên cứu về khu vực học đô thị (Urban Area Studies) được giới thiệu như một hướng tiếp cận học thuật tiềm năng, có thể góp phần xây dựng nền tảng cho chiến lược phát triển bền vững của Việt Nam.

Đáng chú ý, công trình còn mở rộng phân tích sang lĩnh vực đối thoại liên văn hóa, từ giao lưu giữa các thế hệ trong xã hội hiện đại cho đến những cuộc đối thoại tinh tế ẩn chứa trong Truyện Kiều của Nguyễn Du hay thơ Nôm của Hồ Xuân Hương. Qua đó, tác giả không chỉ làm rõ sức sống của văn hóa Việt Nam trong quá khứ mà còn khẳng định khả năng thích ứng, đổi mới của văn hóa dân tộc trong thế giới hiện đại.

Cuốn sách cũng là một trong những sản phẩm khoa học đầu tiên của Chương trình Khoa học và Công nghệ QGCT.25.0 của Đại học Quốc gia Hà Nội, về nghiên cứu và phát triển công nghiệp văn hóa ở Hà Nội và một số địa phương. Sự hỗ trợ của các viện, trường đại học trong và ngoài nước, cùng những góp ý của đồng nghiệp, học viên và giới nghiên cứu, đã giúp công trình đạt được độ chín học thuật và chiều sâu thực tiễn.

HOÀNG HOÀNG

* Mời bạn đọc vào chuyên mục Văn hóa xem các tin, bài liên quan.