Ưu tiên chất lượng

Sau một thời gian dài sụt giảm về số lượng các họa sĩ trong quân đội, năm qua các hạt nhân mỹ thuật trong quân đội có những bước tiến dài. Trước đó, phải kể tới cuộc triển lãm mỹ thuật toàn quốc 2015, quân đội có 3 họa sĩ có tranh được trưng bày. Tỷ lệ như vậy là quá ít so với gần 400 tác giả có tranh trưng bày trong cuộc triển lãm. Năm 2016, được sự quan tâm của lãnh đạo Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân, mỹ thuật toàn quân đã có thêm nhiều cơ sở để phát triển.

Đầu tiên phải kể tới đó là Trại sáng tác mỹ thuật toàn quân. Trại sáng tác đã tuyển chọn được 40 hạt nhân mỹ thuật của nhiều quân, binh chủng, học viện, nhà trường. Kết quả sau gần 1 tháng ăn ở tập trung, thâm nhập sáng tác, Ban tổ chức đã nhận được 117 tác phẩm; 6 tác phẩm trong số này được gửi tới cuộc thi sáng tác tranh cổ động kỷ niệm 70 năm Ngày Toàn quốc kháng chiến (do Bộ Văn hóa-Thể thao và Du lịch tổ chức) và giành được 1 giải nhì, 1 giải khuyến khích. Điều này cho thấy chất lượng sáng tác mỹ thuật trong quân đội đã khá hơn.

Trong năm qua, có nhiều cuộc vận động sáng tác về đề tài lực lượng vũ trang và chiến tranh cách mạng (LLVT và CTCM) giai đoạn 2016-2020 diễn ra ở khắp 3 miền Bắc, Trung, Nam đã thu hút đông đảo họa sĩ tham gia hưởng ứng. Nhiều họa sĩ trẻ thế hệ sinh ra và lớn lên sau chiến tranh đã phát biểu về niềm đam mê, tâm huyết với đề tài LLVT và CTCM. Họ đã được các đơn vị quân đội hỗ trợ về tư liệu, thâm nhập thực tế để cho ra những tác phẩm phản ánh chân thực, sinh động về hình ảnh người chiến sĩ hôm nay. Những họa sĩ này sẽ là lực lượng quan trọng trong việc tuyên truyền về hình ảnh và vẻ đẹp của Bộ đội Cụ Hồ.

Sự phối hợp chặt chẽ giữa các đơn vị quản lý ngành mỹ thuật quân đội với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Hội Mỹ thuật Việt Nam cũng đáng được ghi nhận. Trong năm qua, Tổng cục Chính trị đã tổ chức trại sáng tác dành cho các họa sĩ chuyên nghiệp về đề tài LLVT và CTCM đã thu được nhiều tác phẩm chất lượng tốt. Bên cạnh đó, hoạt động phối hợp với câu lạc bộ sáng tác mỹ thuật về đề tài LLVT và CTCM cũng đã được quan tâm. Trong đó cuộc triển lãm tranh tượng “Những chặng đường kháng chiến” chào mừng 70 năm Ngày Toàn quốc kháng chiến đã gây được tiếng vang lớn, có nhiều tác phẩm đẹp được sử dụng, bảo quản tại bảo tàng.

Nhiều hoạt động ý nghĩa

Cũng phải nhắc tới một hoạt động rất ý nghĩa của mỹ thuật quân đội trong năm qua, đó là cuộc thi sáng tác tranh cổ động về đề tài “Quân đội với nhiệm vụ bảo vệ môi trường, giảm thiểu biến đổi khí hậu”. Cuộc thi này đã được Tổng cục Chính trị phát động tới các đầu mối cơ quan, đơn vị trong toàn quân. Kết quả sau 4 tháng phát động, Ban tổ chức đã nhận được gần 600 tác phẩm. Đặc biệt trong số này có nhiều tác phẩm tốt của các tác giả chuyên và không chuyên ngoài quân đội tham gia sáng tác. Điều đó cho thấy sức lan tỏa của cuộc thi không chỉ dừng lại ở trong khuôn viên doanh trại, mà đã tác động vào ý thức, tình cảm của nhiều người dân sống trong địa bàn đóng quân.

Một chi tiết rất đáng suy ngẫm từ cuộc thi này đó là các tác phẩm đã được lựa chọn trưng bày, sau đó lại được gửi về các đơn vị để sử dụng tuyên truyền lâu dài. Có thể thấy, với một chủ đề rất khó như: “Quân đội với nhiệm vụ bảo vệ môi trường, giảm thiểu biến đổi khí hậu” nhưng các tác giả đã đầu tư trí tuệ, tâm huyết, phát huy nhiều sáng kiến, thông điệp giúp thay đổi nhận thức, hành vi của con người. Việc sử dụng tranh cổ động để vận động, tuyên truyền không phải là điều mới mẻ, nhưng việc sử dụng một cuộc thi để nâng cao nhận thức lại là một việc ít thấy từ trước tới nay. Ở góc độ này, mỹ thuật đã cho thấy tính thực dụng, khả năng tương tác rất cao với đối tượng thẩm mỹ với số lượng lớn. Đó là hoạt động rất đáng nhân rộng.

Ngoài các cuộc thi tranh cổ động hay trại sáng tác mỹ thuật tập trung, các hạt nhân mỹ thuật đã phát huy được vai trò của mình ở cơ sở. Trung úy Võ Thành Nhân ở Sư đoàn 330 (Quân khu 9) kể với chúng tôi về hoạt động mỹ thuật tại đơn vị rất đa dạng. Các hạt nhân mỹ thuật phát huy vai trò như những tuyên truyền viên rất tích cực trong nhiều hoạt động chung của toàn đơn vị. Ám ảnh về cái nghề “đóng đinh leo thang” không còn nữa, mà thay vào đó là sự háo hức, say mê trong công việc. Đó là câu chuyện chung của nhiều đơn vị có hạt nhân mỹ thuật được gửi đi trại sáng tác. Giờ đây, khi đã trở về với công việc thường ngày, bằng tài năng và cây bút vẽ, họ đã góp phần làm đơn vị thêm đẹp, thêm vui. Những hạt nhân mỹ thuật đã được nâng tầm và trân trọng.

Năm 2016 vừa khép lại với niềm hy vọng mới, chúng ta có cơ sở để tin rằng, nhiều hạt nhân mỹ thuật của quân đội sẽ trở thành các họa sĩ thực thụ trong tương lai.

Bài và ảnh: LÊ ĐÔNG HÀ