Bằng những vần thơ vừa trữ tình, vừa bi tráng, tác giả gửi gắm lòng cảm phục, tri ân những thanh niên sẵn sàng gác tình riêng, rời cuộc sống yên bình ở một triền sông với một bà mẹ và người bạn gái sắp se duyên để vui vẻ nhập Đoàn quân vượt Trường Sơn ra trận.

Làng quê yên bình. Tranh minh họa

Trong cuộc chiến đấu tử sinh, kẻ thù đã cướp mất cả hai chân, nên chàng trai giấu kín nỗi đau ấy không viết thư về nữa, khiến làng xã và gia đình đều cho rằng anh đã hy sinh, đồng thời lúc đó gia đình lại có thư báo tử. Hòa bình, anh trở về làng thì hay tin mẹ đã nằm dưới cõi âm, còn bạn gái không biết đang sống nơi nào. Với ý chí và nghị lực phi thường, bằng đôi nạng, anh đã đi nhiều nơi kiếm tìm nhưng bất lực!

Tròn 10 năm ngày giỗ mẹ, anh ra mộ thắp hương thì tình cờ gặp người bạn gái dẫn con nhỏ cùng chít chiếc khăn tang đến viếng mộ! Bi kịch thật xót xa, nhưng người thương binh ghìm nước mắt, động viên hai mẹ con hãy tiếp tục sống với cuộc sống gia đình hiện tại; còn anh coi đó là niềm an ủi chính mình và tự xác định là đấng nam nhi hãy biết vượt lên đau thương để đắp vun hạnh phúc cho người khác. Vì thế, ta cũng có thể coi bài thơ này là bản Tình ca cuộc sống!

Báo QĐND trân trọng giới thiệu bài thơ cùng bạn đọc:

PHẬN NGƯỜI BÊN MỘT DÒNG SÔNG

 Mỗi đời sông gắn với những phận người

Chúng mình biết nhau qua mảng bè tre, nứa

Thả lưới, buông câu, kéo vó, đặt lờ

Đêm về, cùng thức với sao khuya…

Đã qua bao mùa lúa, vụ ngô

Ngẫm phận người như sông chen dòng trong, dòng đục

Khi lũ về, ầm ào cuồn cuộn

Bè mảng nát tan, nước cuốn về xuôi!

Ta đành rời bỏ nghề chài

Cùng hợp sức sớm chiều cuốc đất

Khai phá bãi bờ um tùm cỏ lác

Cặm cụi gieo những mùa hạt đầu tiên

Trời chẳng phụ người hiền

Đất sình lầy thành mía, rau mát mắt

Đàn bò thong dong gặm cỏ

Mẹ bỏm bẻm nhai trầu, lòng khấp khởi

Cầu mong hai đứa sớm se duyên…

Đất nước bỗng chiến tranh

Anh vào Trường Sơn trận mạc

Kỷ niệm mang theo duy nhất

Hơi ấm bàn tay trước lúc lên đường…

Tiếng súng ngừng, anh về lại quê hương

Đôi nạng thương binh gập ghềnh qua nhiều huyện, tỉnh

Dù biết em đã nhận thư báo tử

Vẫn le lói niềm hy vọng mong manh!

Anh trầm ngâm trước mộ mẹ kính thương

Lòng đau quặn giữa khói hương trầm mặc

Dòng sông nước đỏ ngầu vẫn chảy

Bỗng một con thuyền dừng cạnh bãi ngô

Người phụ nữ và đứa trẻ chít khăn tang rời thuyền lên mộ

Anh bàng hoàng nhìn em trào tuôn dòng lệ

Mẹ nằm cõi âm nay trọn mười năm

Lại là ngày gặp nhau trong nghịch cảnh đau lòng

Thân phận những người bên một dòng sông!

Mây như ngừng trôi

Mặt trời tự dưng tắt lịm

Anh vỗ vai em:

“Đừng bận tâm nhiều về anh

Phận đời, trời đã định

Mong mẹ con hãy sống an lành!”

Phút chia ly bịn rịn

Mặt trời ra khỏi đám mây

Nắng lóa giữa màu xanh ngút ngát…

(Tháng 4-2023)

NGUYỄN HỒNG VINH