Bộ Công an vừa công bố dự thảo báo cáo đánh giá tác động của chính sách trong dự án Luật Cư trú (sửa đổi) để lấy ý kiến đóng góp trong hai tháng. Trong dự thảo, Bộ Công an đưa ra hai phương án: Giữ nguyên hình thức quản lý hộ khẩu như hiện nay hay bãi bỏ hình thức quản lý dân cư bằng sổ hộ khẩu, sổ tạm trú giấy mà thay thế bằng hình thức quản lý theo mã SĐDCN cập nhật từ cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Phương án quản lý theo mã SĐDCN nhận được sự ủng hộ rất lớn từ người dân do những thủ tục liên quan đến sổ hộ khẩu còn nhiều phức tạp và mất thời gian. Hơn nữa, quản lý dân cư bằng công nghệ sẽ góp phần giảm bớt gánh nặng cho người dân từ các thủ tục liên quan đến sổ hộ khẩu.

Suốt 5 năm qua, gia đình chị Lê Thị Lan đăng ký hộ khẩu thường trú tại phường Quang Trung, TP Phủ Lý (Hà Nam) gặp rất nhiều khó khăn trong các TTHC. Lý do là gia đình chị Lan hiện sinh sống, làm ăn tại Hà Nội, nhưng không có hộ khẩu tại thành phố. Chị Lan chia sẻ: "Để xin được cho con đi học, tôi phải làm các thủ tục đăng ký tạm trú dài hạn. Theo đó, tôi phải nộp chứng minh thư, bản khai nhân khẩu, phiếu báo thay đổi nhân khẩu, hộ khẩu và chứng minh chỗ ở hợp pháp. Để có đầy đủ các loại giấy tờ theo yêu cầu của cơ quan chức năng, tôi mất rất nhiều thời gian đi về quê làm thủ tục. Vì vậy, việc xin học cho con bị chậm trễ”.

Trao đổi với chúng tôi, ông Nguyễn Văn Hưng, Tổ trưởng tổ dân phố 22A Tân Hồng, phường Khương Trung (Thanh Xuân, Hà Nội) cho rằng: “Việc giữ nguyên sổ hộ khẩu như hiện nay sẽ không phù hợp với sự phát triển của xã hội. Bởi theo quy định này, người dân sẽ mất nhiều thời gian, công sức và chi phí để thực hiện các TTHC. Theo tôi, thời đại CNTT bùng nổ thì việc người dân cứ phải lỉnh kỉnh mang theo giấy tờ như sổ hộ khẩu, sổ tạm trú, chứng minh nhân dân… khi thực hiện các TTHC, giao dịch dân sự là không cần thiết. Đã đến lúc chúng ta cần mạnh dạn đổi mới”.

Khi ứng dụng CNTT vào giải quyết TTHC sẽ giúp giảm chi phí cho người dân từ việc công dân không phải khai nhiều lần các thông tin cơ bản của cá nhân; không phải thực hiện việc sao, chụp hoặc thực hiện TTHC chứng thực bản sao từ bản chính giấy tờ công dân như trước đây. Sử dụng mã SĐDCN vào quản lý dân cư sẽ là nền tảng để phát triển và sử dụng thẻ công dân điện tử, mở rộng các ứng dụng để tích hợp thông tin của nhiều ngành trên một thẻ (hoặc phương tiện điện tử). Tuy nhiên, theo Bộ Công an, xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư là dự án quy mô lớn, tính chất phức tạp, phạm vi triển khai rộng khắp từ Trung ương tới tận xã, phường, thị trấn với vốn đầu tư hơn 3.367 tỷ đồng, trong khi điều kiện ngân sách Nhà nước còn nhiều hạn chế, khó khăn.

Theo Đại tá Trần Hồng Phú, Phó cục trưởng Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội, Bộ Công an: "Việc xây dựng dữ liệu quốc gia về dân cư và xây dựng mã SĐDCN là bước đột phá lớn trong quản lý dân cư hiện nay. Việc này sẽ góp phần nâng cao hiệu quả công tác quản lý hành chính về dân cư; mang lại rất nhiều lợi ích trên mọi mặt của đời sống xã hội. Chúng ta sẽ có hệ cơ sở dữ liệu về dân cư thống nhất từ Trung ương đến địa phương. Đây là điều kiện tiên quyết giúp các cơ quan quản lý nhà nước căn cứ vào đó để đơn giản hóa các TTHC, tiết giảm chi phí cho Nhà nước và công dân. Hiện nay, chúng tôi đã hoàn thành cơ bản các điều kiện về pháp lý, đầu tư, hạ tầng, kỹ thuật, nhân lực. Cùng với đó, ngành đã tập huấn và tổ chức nghiệp vụ thí điểm ở nhiều địa phương và cấp phát các bản in thu thập thông tin về thẻ căn cước công dân đến từng hộ, từng người trên toàn quốc. Toàn ngành phấn đấu hoàn thành và đưa quản lý dân cư bằng mã SĐDCN vào sử dụng trong năm 2020".

Đây là một chủ trương đúng, đã và đang nhận được sự đồng thuận của toàn xã hội, một bước tiến quan trọng trong cải cách, đơn giản hóa TTHC. Việc ứng dụng CNTT vào quản lý dân cư khiến việc kết nối thông tin giữa các ngành, lĩnh vực trong quản lý dân cư thuận lợi hơn rất nhiều so với việc quản lý bằng phương thức thủ công.

  HUYỀN TRANG