QĐND - Cách thành phố Nam Định 10km, làng Báo Đáp thuộc xã Hồng Quang (huyện Nam Trực, tỉnh Nam Định) từ lâu được biết đến với nghề sản xuất đèn ông sao. Trong xu thế chung, những năm gần đây, Báo Đáp và nhiều làng nghề truyền thống làm đèn ông sao phải cạnh tranh gay gắt với các loại trò chơi hiện đại và ngoại nhập.

Về làng Báo Đáp đúng thời điểm Tết Trung thu sắp tới, qua trò chuyện với ông Vũ Minh Chiến (56 tuổi, xóm 5, xã Hồng Quang), chúng tôi được biết, làng Báo Đáp hiện có 10 xóm, ngoài trồng lúa thì nghề làm hoa nhựa, đèn ông sao lại mang về nguồn thu nhập chính cho nhiều hộ gia đình. Lồng đèn ông sao được làm hoàn toàn bằng tay, với nguyên liệu là tre, giấy bóng kính, thân cây đay. Công đoạn kết đèn hoàn thành trong vài tiếng đồng hồ nhưng nguyên liệu thì phải chuẩn bị trước đó 2-3 tháng do tre, nứa, giấy bóng kính được xử lý ngâm, nhuộm rất kỳ công. Đèn ông sao Báo Đáp có 3 kích cỡ là 25cm, 40cm, 50cm. Giá đèn cũng dao động từ 4 đến 80 nghìn đồng, phụ thuộc vào kích cỡ và độ tinh tế của hoa văn in trên giấy bóng kính. Hiện, đèn ông sao làng Báo Đáp đã có mặt ở một số tỉnh, thành phố như: Hà Nội, Thanh Hóa, Hà Tĩnh, Đà Nẵng…
Tuy nhiên, nghề sản xuất đèn ông sao chỉ mang tính thời vụ, không diễn ra quanh năm, thế hệ kế thừa làm đèn ông sao ở Báo Đápcũng đang giảm dần. Theo ông Nguyễn Tri Phương là Trưởng xóm 7, nghề làm đèn ông sao đã có từ nhiều đời, bắt đầu làm từ tháng 4 và kết thúc vào tháng 8. Nhờ sản xuất đèn ông sao mà đời sống người dân làng Báo Đáp đã cải thiện đáng kể. Với những hộ nhỏ lẻ, thu nhập trung bình một tháng đạt 2-4 triệu đồng, với cơ sở lớn có thể lên tới 40-50 triệu đồng. Tuy vậy, ông Chiến cũng không khỏi trăn trở khi việc sản xuất còn manh mún, chưa tập trung, “mạnh ai nấy làm”. Mặt khác, do sự phát triển của các trò chơi hiện đại và nhập khẩu từ nước ngoài, trẻ em cũng đang ngày càng bớt đi sự hào hứng với các loại đồ chơi truyền thống, trong đó có đèn ông sao. Hiện, số gia đình tham gia làm đèn ông sao trong xóm cũng đã giảm mạnh. Tính riêng xóm 7, những năm cao điểm có thể lên tới 140 hộ tham gia nhưng hiện chỉ còn khoảng 90 hộ.
Rời làng Báo Đáp khi nắng chiều đã tắt, chúng tôi nghĩ tới mong mỏi của ông Phương: “Để sản phẩm đèn ông sao Báo Đáp tiêu thụ ổn định hơn, cần thành lập một tổ chức đại diện cho những hộ sản xuất lồng đèn để thương lượng giá với bên thu mua. Thêm nữa, cần tổ chức lại làng nghề theo hướng quy củ hơn để bảo đảm nghề truyền thống làm đèn ông sao còn sức sống tới các thế hệ sau”.
Bài và ảnh: NGUYỄN HIỂN
Ý kiến bạn đọc
0 bình luận