Cùng dự có hơn 300 đại biểu đại diện cho tập thể, cá nhân tiêu biểu trong phong trào thi đua “Vì nạn nhân chất độc da cam” trên toàn quốc. Đại hội là điểm nhấn quan trọng trong chuỗi hoạt động kỷ niệm 55 năm thảm họa da cam ở Việt Nam (10-8-1961/10-8-2016).

Khơi dậy tinh thần “thương người như thể thương thân”

Nghe bà Nguyễn Thị Hiền, Chủ tịch Thành hội NNCĐDC Đà Nẵng báo cáo tại đại hội, mọi người lặng đi vì xúc động trước những việc làm cao cả mà bà dành cho nạn nhân. Gần 25 năm, bà Hiền gắn bó với công việc từ thiện nhân đạo, chăm sóc giúp đỡ NNCĐDC trên địa bàn thành phố Đà Nẵng. Bà Hiền tâm sự: “Tôi sinh ra vào ngày 3-12 - Ngày Quốc tế người tàn tật. Có lẽ, định mệnh cuộc đời đã run rủi tôi gắn liền với những mảnh đời bất hạnh, người khuyết tật, đặc biệt là NNCĐDC/đi-ô-xin”. Ý thức được trọng trách của mình, bà Hiền luôn tận tâm, nhiệt tình với công việc... Trong thời gian qua, bà cùng với Thành hội Đà Nẵng vận động được hơn 80 tỷ đồng hỗ trợ, giúp đỡ các nạn nhân có nguồn vốn phát triển kinh tế; tặng quà và hỗ trợ tiền cho gần 17.000 lượt đối tượng; sửa chữa hàng trăm ngôi nhà; trợ giúp thường xuyên 900 nạn nhân; cấp xe lăn, xe lắc, xe đạp cho hàng ngàn gia đình nạn nhân có hoàn cảnh khó khăn.

Các đại biểu về dự đại hội trò chuyện với nạn nhân chất độc da cam. 

Chị Lê Thị Thanh Thủy (Bà Rịa-Vũng Tàu) là một cán bộ ngân hàng. Nhiều năm qua, chị cùng chồng làm nhiều việc có ý nghĩa cho người bị nhiễm chất độc da cam. Chị Thủy chia sẻ: “Vợ chồng tôi đều là công chức, thu nhập chưa thật sự dư dả nhưng chúng tôi rất cảm thông với những người có hoàn cảnh khó khăn, những mảnh đời bất hạnh, trước hết là những NNCĐDC. Với suy nghĩ đó, gia đình tôi nhận nuôi cho đến hết đời 68 trẻ em tàn tật là NNCĐDC, bằng kinh phí từ nguồn lương của vợ chồng và sự đóng góp của một số bạn bè thân. Gia đình tôi còn hỗ trợ thường xuyên 11 cụ già bị mù neo đơn thuộc Hội Người mù của tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu với số tiền 500 nghìn đồng/tháng”.

Là địa phương còn gặp rất nhiều khó khăn, nhưng trong 5 năm qua, tỉnh Thái Nguyên đã vận động được hơn 30 tỷ đồng vì NNCĐDC. Đối với một tỉnh nghèo, thu chưa đủ chi như Thái Nguyên thì đây là con số rất có ý nghĩa. Đúng như ông Hoàng Đức, Chủ tịch Hội NNCĐDC tỉnh Thái Nguyên nói: “Khó nhưng không phải bế tắc, bởi tính nhân văn, tấm lòng từ tâm; tinh thần “lá lành đùm lá rách”, đạo lý “thương người như thể thương thân” luôn là truyền thống quý báu trong mỗi người Việt Nam chúng ta”.

Theo đánh giá của Trung ương Hội NNCĐDC, từ phong trào thi đua đã xuất hiện nhiều tập thể, cá nhân điển hình tiên tiến rất đáng nêu gương học tập. Đó là những tổ chức hội luôn chủ động, sáng tạo trong hoạt động thực tiễn, có những cách làm hay, kinh nghiệm quý trong xây dựng, phát triển tổ chức hội và vận động các nguồn lực để chăm sóc, giúp đỡ NNCĐDC. Đó là những “ông da cam”, “bà da cam” không quản tuổi cao, sức yếu, luôn tận tâm, tận lực với hội, nghĩa tình trách nhiệm với NNCĐDC...

Nghị lực của “những người mang hình chiến tranh”

Điều rất đáng trân trọng là tại Đại hội “Vì nạn nhân chất độc da cam” có nhiều tấm gương sáng tiêu biểu đã bằng chính cuộc sống của mình để thuyết phục xã hội về ý chí và nghị lực mạnh mẽ, không chấp nhận hoàn cảnh nghiệt ngã, vượt qua khó khăn, nỗ lực vươn lên, hội nhập cộng đồng, đồng thời còn giúp đỡ được những người khác cùng cảnh ngộ.

Không ai cầm được nước mắt khi nghe em Huỳnh Thanh Thảo, huyện Củ Chi, TP Hồ Chí Minh báo cáo với Chủ tịch nước và báo cáo trước đại hội. Dù phải ngồi xe lăn với thân hình dị dạng, nhưng em luôn lạc quan trong cuộc sống, Thảo tâm sự: “Từ nhỏ, tôi đã không đi đứng được do mắc phải căn bệnh xương thủy tinh. Tay và chân của tôi ngắn cũn, gắn vào cơ thể như chỉ để trang trí. Tuổi thơ tôi không được cắp sách đến trường như bao bạn bè cùng trang lứa. Mọi kiến thức mà tôi có được đều mày mò tự học. Vậy nhưng, tôi đã biết đọc, viết và làm toán... Tất cả như mở ra cho tôi một hy vọng mới”.

Năm 2000, Thảo quyết định mở “Lớp học tình thương” dạy học miễn phí cho các em nhỏ xung quanh xóm ấp. Năm 2003, vì muốn giảm bớt gánh nặng cho gia đình, cô gái xương thủy tinh đã xin ba mẹ cho mở quán tạp hóa nhỏ ngay tại nhà. Năm 2005, Hội NNCĐDC/đi-ô-xin huyện Củ Chi cho Thảo vay 5 triệu đồng, em đã bán thêm card điện thoại để tăng thu nhập. Năm 2009, Thảo lại mở thêm một tủ sách mini ngay tại nhà phục vụ các em nhỏ lui tới tìm đọc. Cho đến năm 2010, Thảo may mắn được một Mạnh Thường Quân người nước ngoài (chị tên là Elizabeth Van Meter - đạo diễn phim) cùng nhóm bạn của mình xây dựng tặng em một thư viện khang trang, rộng và thoáng mát hơn ngay trên phần đất của gia đình... Giờ đây, thư viện của Thảo đã có gần 3.000 đầu sách, báo các loại phục vụ các em nhỏ và nhân dân trên địa bàn.

Thêm một nghị lực sống phi thường mà ai nghe hoặc gặp đều cảm phục, đó là Đỗ Thị Khuyên ở huyện Cai Lậy, tỉnh Tiền Giang. Dù bị liệt 2 chân, nhưng Khuyên đã học bơi và trở thành vận động viên bơi lội. Điều đáng khâm phục là 7 năm tham gia đại hội TDTT dành cho người khuyết tật,  Khuyên giành được 19 huy chương, trong đó có 10 huy chương vàng. Tâm sự với chúng tôi, Khuyên nói rất thật: “Người ta đi thi tìm vinh quang, còn tôi thi vì miếng cơm manh áo. Bởi vậy, tôi phải phấn đấu, phải vượt qua bệnh tật, để đạt giải cao trong các cuộc thi”.

“Em là cô bé da cam/ Bước đi không được chỉ nằm học thôi”. Đó là những vần thơ của cháu Võ Thị Yến Nhi, sinh năm 2005, học sinh lớp 5, Trường Tiểu học Hoàng Diệu, TP Tây Ninh. Dù đã 11 tuổi nhưng Yến Nhi chỉ cao 0,7m, nặng 10kg, cháu bị mắc bệnh xương thủy tinh do nhiễm chất độc da cam. Cô bé kể: “Ngày đầu tiên đến lớp, mẹ bồng cháu đi học, vui lắm như chim xổ lồng vậy, cháu cảm thấy mình nhẹ như bay. Cô giáo cho cháu nguyên một cái bàn, không cần ghế, cháu không ngồi mà nằm học, cháu nằm trên bàn để nghe cô giáo nói, cháu viết, cháu học và cháu đã học được. Hằng năm, cháu đều là học sinh giỏi, học sinh tiên tiến. Nhiều người gọi cháu là “chim yến nhỏ”, “chim yến không bay và là đứa trẻ ngoan, giỏi hơn bất kỳ đứa trẻ khác”. Cháu vui lắm, nhưng đêm đến khi nằm ngủ vừa lo, vừa sợ vì sau nghỉ hè, cháu lên lớp 6; trường mới, lớp mới, có cả bạn mới… Và cháu sợ sức khỏe của cháu không đủ để học tiếp nữa! Các cô, chú động viên: “Yến Nhi sẽ từng bước, từng bước vượt qua được vì bên cháu còn bao người chăm lo, thương yêu giúp đỡ. Quãng đường hơn 10 năm qua là một minh chứng”. Cháu vui lắm!

Chung tay xoa dịu nỗi đau

Những năm qua, thực hiện chủ trương, chính sách nhân đạo của Đảng, Nhà nước, công tác giải quyết hậu quả chất độc hóa học do đế quốc Mỹ sử dụng trong chiến tranh ở Việt Nam và chăm sóc giúp đỡNNCĐDC đã đạt được những kết quả quan trọng. Cấp ủy, chính quyền, MTTQ và đoàn thể nhân dân các cấp đã quan tâm, có biện pháp, hành động thiết thực, tích cực triển khai chủ trương xã hội hóa công tác chăm sóc, giúp đỡ NNCĐDC. Phong trào “Hành động vì NNCĐDC” được các tầng lớp nhân dân đồng tình hưởng ứng, thu hút sự quan tâm của đồng bào ta ở nước ngoài và bạn bè quốc tế, góp phần giúp nạn nhân giảm bớt khó khăn, xoa dịu nỗi đau, từng bước ổn định cuộc sống, hòa nhập cộng đồng. Đặc biệt, hội NNCĐDC/đi-ô-xin các cấp đã có nhiều nỗ lực tạo dư luận rộng rãi trong và ngoài nước đấu tranh đòi công lý cho các nạn nhân; tích cực vận động các tầng lớp nhân dân và bạn bè quốc tế chăm lo, bảo vệ quyền lợi và lợi ích hợp pháp của nạn nhân. Cùng với sự nỗ lực của cả hệ thống chính trị và toàn dân, Trung ương Hội NNCĐDC/đi-ô-xin Việt Nam đã làm tốt công tác huy động các nguồn lực trong nước và quốc tế, vận động các tổ chức, nhà hảo tâm đóng góp tiền để xây dựng nhà tình nghĩa, hỗ trợ sản xuất, khắc phục thiên tai, cấp học bổng cho con em nạn nhân...

Phát biểu tại đại hội, đồng chí Trương Thị Mai, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Dân vận Trung ương hoan nghênh và ghi nhận tinh thần trách nhiệm của các cấp ủy Đảng và chính quyền đối với việc xây dựng và thực hiện chính sách đối với NNCĐDC, cũng như các tổ chức, cá nhân ở trong và ngoài nước, bạn bè quốc tế - những người có lương tâm trên thế giới với tấm lòng nhân ái đã và đang tiếp tục ủng hộ, giúp đỡ, sẻ chia cùng NNCĐDC Việt Nam để công lý được thực thi, NNCĐDC vơi đi nỗi đau và ngày càng có cuộc sống tốt hơn. Đồng chí yêu cầu tiếp tục nâng cao nhận thức xã hội, vận động các tầng lớp nhân dân trong nước và người Việt Nam ở nước ngoài, các tổ chức quốc tế, nhân dân và các nước trên thế giới hiểu rõ về thảm họa chất độc hóa học; nâng cao ý nghĩa nhân văn để làm sâu sắc hơn hoạt động giúp đỡ NNCĐDC và ủng hộ cuộc đấu tranh công lý cho NNCĐDC/đi-ô-xin. Đồng thời, đẩy mạnh tuyên truyền và nhân rộng các điển hình tiên tiến, gương người tốt, việc tốt và NNCĐDC. Vận động các tổ chức, cá nhân trong nước và quốc tế tiếp tục đầu tư nguồn lực, chăm lo, giúp đỡ để NNCĐDC có thêm điều kiện cải thiện sức khỏe, phục hồi chức năng; con em được học hành, có việc làm, vượt qua khó khăn, bệnh tật, ổn định cuộc sống. Đặc biệt, đưa chương trình chăm sóc, giúp đỡ người dân vùng phơi nhiễm chất độc da cam/đi-ô-xin vào chương trình an sinh xã hội phù hợp với điều kiện từng địa phương, đơn vị. Đồng chí cũng đề nghị các bộ, ngành liên quan phối hợp với Hội NNCĐDC/đi-ô-xin Việt Nam khảo sát, đánh giá thực chất về tình hình thực hiện chính sách, chế độ đối với NNCĐDC, trên cơ sở đó đề xuất sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện chính sách đối với người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học và NNCĐDC, không để sót đối tượng nhưng cũng không để chính sách bị lợi dụng, trục lợi cá nhân...

Bài và ảnh: TRỊNH DŨNG