Bài học không chỉ ở TP Hồ Chí Minh

Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, những ngày qua, các cấp, các ngành, chính quyền địa phương, các tổ chức chính trị-xã hội tập trung thực hiện các biện pháp hỗ trợ, giúp đỡ gia đình có nạn nhân tử vong, cứu chữa những người bị thương; hỗ trợ các hộ gia đình bị thiệt hại tại chung cư Carina Plaza (quận 8, TP Hồ Chí Minh) từng bước ổn định cuộc sống. Cơ quan điều tra Công an TP Hồ Chí Minh dưới sự chỉ đạo của Bộ Công an cũng tiến hành các biện pháp nghiệp vụ, sớm có kết luận nguyên nhân gây cháy, làm cơ sở xử lý vụ việc nghiêm minh theo các quy định của pháp luật.

 Vụ cháy chung cư Carina Plaza tại TP Hồ Chí Minh là bài học đắt giá đối với công tác PCCC, bảo đảm an toàn cho người dân ở các chung cư, nhà cao tầng. Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, TP Hồ Chí Minh triển khai tổ chức rà soát và có biện pháp chấn chỉnh tổng thể chung cư trên địa bàn để không tái diễn những vụ việc tương tự. Bộ Xây dựng cũng giao Cục Giám định Nhà nước về chất lượng công trình xây dựng chủ trì, phối hợp với Cục Công tác phía Nam, Sở Xây dựng TP Hồ Chí Minh rà soát chất lượng, hệ thống tiêu chuẩn an toàn của các công trình chung cư, nhà cao tầng, cao ốc trên địa bàn thành phố. Bộ trưởng Bộ Xây dựng Phạm Hồng Hà cũng yêu cầu Cục Giám định Nhà nước về chất lượng công trình phối hợp với sở xây dựng ở các tỉnh, thành phố tổ chức rà soát các công trình đã được đưa vào khai thác sử dụng, yêu cầu các chủ đầu tư có giải pháp khắc phục, bảo đảm an toàn.

 Hệ thống chung cư, nhà cao tầng, cao ốc trên cả nước tập trung chủ yếu tại các đô thị lớn, nhiều nhất là TP Hồ Chí Minh và Hà Nội. TP Hồ Chí Minh hiện có hơn 1.000 chung cư cao tầng, trong đó có 605 công trình cao từ 10 tầng trở lên. TP Hà Nội cũng có số lượng chung cư, nhà cao tầng tương tự. Sau vụ cháy chung cư Carina Plaza, UBND TP Hà Nội đã có văn bản đề nghị Bộ Xây dựng, Bộ Công an xem xét các nhóm giải pháp khắc phục tồn tại, vi phạm PCCC tại 17 chung cư cao tầng đã xây dựng xong và đưa vào sử dụng nhằm bảo đảm an toàn cho cư dân.

Tầng hầm lô A chung cư Carina Plaza sau vụ hỏa hoạn.

Trang bị kỹ năng cho người dân

Sau vụ cháy chung cư Carina Plaza, đồng chí Nguyễn Thiện Nhân, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy TP Hồ Chí Minh chỉ đạo Cảnh sát PCCC thành phố tăng cường các hình thức tập huấn, trang bị kỹ năng PCCC, thoát hiểm, bảo đảm an toàn tính mạng cho nhân dân trong những tình huống hỏa hoạn. Thực tế cho thấy, nếu có kỹ năng, kinh nghiệm tốt, nhiều cư dân chung cư Carina Plaza đã có thể tránh được thương vong. 

Thực hiện chỉ đạo của lãnh đạo thành phố, Cảnh sát PCCC nhiều quận, huyện đã trực tiếp đến các chung cư tập huấn, hướng dẫn nhân dân kỹ năng PCCC và thoát hiểm. Theo ghi nhận của phóng viên Báo Quân đội nhân dân, trong hai ngày nghỉ cuối tuần vừa qua, rất nhiều chung cư, khách sạn, nhà cao tầng trên địa bàn TP Hồ Chí Minh đã tổ chức dọn dẹp hành lang cầu thang bộ, ban công, nhắc nhở các hộ dân không chứa những vật dụng dễ cháy, chướng ngại cản trở lối lưu thông chung, đồng thời tổ chức tập huấn, hướng dẫn người dân các kỹ năng thoát hiểm. Chính quyền, cơ quan chức năng nhiều địa phương phối hợp với các cơ quan truyền thông sản xuất các video clip tuyên truyền, hướng dẫn người dân các biện pháp PCCC tại nhà và kỹ năng thoát hiểm khi có tình huống.

Tại chung cư Linh Trung (Thủ Đức), hàng trăm cư dân được cán bộ PCCC hướng dẫn cách sử dụng các vật dụng, như: Khăn mặt, khăn tắm, chăn, màn... nhúng nước để thoát hiểm trong trường hợp bị khói độc bủa vây; cách đu thang dây thoát hiểm trong những tình huống khẩn cấp.

Cụm chung cư Carina Plaza, nơi vừa xảy ra vụ cháy tầng hầm lô A.

Trên "chuyển" dưới phải "động"

Tốc độ đô thị hóa và nhu cầu nhà ở tăng mạnh khiến các dự án chung cư, cao ốc phát triển nhanh chóng tại các đô thị lớn. Mặc dù đã có các quy định của pháp luật về bảo đảm an toàn PCCC đối với loại công trình đặc thù này, song trên thực tế, không ít chủ đầu tư khi xây dựng, đưa vào sử dụng công trình đã không tuân thủ nghiêm túc. Hằng năm, Cục Cảnh sát PCCC và cứu nạn, cứu hộ phối hợp với các địa phương đều tổ chức các đợt kiểm tra, rà soát an toàn PCCC. Kết quả kiểm tra phát hiện nhiều vi phạm về an toàn cháy nổ tại chung cư, nhà cao tầng. Những vi phạm chủ yếu do lỗi của chủ đầu tư, ban quản lý công trình, ban quản trị tòa nhà và ý thức trách nhiệm của cư dân. Dù kiểm tra thường xuyên nhưng các vụ hỏa hoạn không những không giảm mà còn tăng, với tính chất, mức độ nguy hiểm.

 Ông Nguyễn Hiếu Kiên, Giám đốc một công ty kinh doanh thiết bị PCCC tại TP Hồ Chí Minh chia sẻ rằng, vì lợi nhuận nên không ít chủ đầu tư khi thực hiện công trình đã bớt xén, thay đổi hạng mục, lắp đặt những loại phương tiện kém chất lượng. Chung cư Carina Plaza là loại chung cư cao cấp, nhưng khi hỏa hoạn xảy ra, hệ thống báo cháy tự động không hoạt động, các thiết chế, cơ sở vật chất phục vụ công tác PCCC tại chỗ gần như tê liệt. Điều này cho thấy công tác kiểm tra, giám sát của cơ quan chức năng đang tồn tại nhiều lỗ hổng. Nếu kiểm tra, rà soát không kỹ, sẽ khó phát hiện ở nhiều công trình, thiết bị PCCC chỉ là thứ để... làm cảnh.

Tại cuộc làm việc của lãnh đạo TP Hồ Chí Minh với Quận ủy, UBND quận 8 và Sở Cảnh sát PCCC TP Hồ Chí Minh vừa qua, đồng chí Nguyễn Thành Phong, Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh, đặt vấn đề: "Tại sao mỗi năm quận 8 báo cáo là kiểm tra hai lần mà khi xảy ra hỏa hoạn, hệ thống báo cháy ở chung cư lại không hoạt động?". 

Một trong những nguyên nhân khiến việc kiểm tra, chấn chỉnh an toàn PCCC còn nhiều lỗ hổng là bởi vai trò của cán bộ cơ sở chưa được phát huy đúng mức, người dân tại các chung cư còn biểu hiện coi nhẹ, thờ ơ với trách nhiệm PCCC. Ông Nguyễn Văn Nghĩa, Ban Quản trị chung cư Phan Văn Trị, quận 5, bày tỏ: “Sau vụ hỏa hoạn ở chung cư Carina Plaza, người dân sinh sống ở chung cư đã có ý thức tự giác hơn trong tuân thủ các quy định PCCC. Trước đây, nhiều người rất thờ ơ. Ban quản trị chung cư thông báo năm lần bảy lượt họp về PCCC, tổ chức diễn tập PCCC nhưng mấy trăm hộ gia đình chỉ lác đác có vài chục người dự”.

Vụ cháy chung cư Carina Plaza là bài học cảnh tỉnh đối với ý thức tự giác của người dân và trách nhiệm của các cơ quan chức năng. Trao đổi với báo chí, Trung tướng Bùi Văn Thành, Thứ trưởng Bộ Công an, khẳng định: Việc tổng kiểm tra, rà soát năng lực PCCC, bảo đảm an toàn chung cư, nhà cao tầng sẽ được chỉ đạo, phối hợp thực hiện chặt chẽ, xử lý nghiêm minh các sai phạm.

Từ bài học đắt giá này, công tác kiểm tra, rà soát sẽ được lực lượng chức năng soi thật kỹ, làm thật chặt để góp phần nâng cao hiệu quả PCCC, bảo đảm an toàn tính mạng, tài sản của nhân dân.

Bài và ảnh: TÙNG SƠN - THƯƠNG TRẦN