Lễ hội Lửa. Ảnh: VNN

Đồng bào Mông ở Khe Nhồi, xã Trung Sơn (huyện Yên Lập, tỉnh Phú Thọ) hiện nay vốn là những người Mông sống ở huyện Văn Chấn, tỉnh Yên Bái di cư đến theo tập tục du canh du cư. Vì di cư ngoài kế hoạch nên những ngày đầu ở vùng đất mới, cuộc sống gặp vô vàn khó khăn: nhà cửa chưa có, đất canh tác cũng không... Hàng ngày những người khỏe mạnh lên rừng đào củ sắn, củ mài, săn bắn, từ sáng đến tối mà vẫn không đủ ăn. Sản vật trên rừng thì mỗi ngày một cạn kiệt...

Từ năm 2003, tỉnh triển khai chương trình hỗ trợ phát triển vùng sâu, vùng cao, vùng đặc biệt khó khăn. Huyện Yên Lập cũng xây dựng kế hoạch đầu tư cơ sở hạ tầng, hỗ trợ xây dựng nhà ở cho đồng bào, khảo sát thiết kế và quy hoạch diện tích đất đai sản xuất nông nghiệp, khai thác triệt để diện tích đất có thể trồng lúa nước; khai hoang đất đai để làm nương rẫy. Đồng bào được hỗ trợ phát triển sản xuất như: cây giống, vật tư, giống vật nuôi... Huyện cũng tiến hành giao đất, giao rừng... cho đồng bào. Các đoàn thể chính trị - xã hội, các phòng, ban chuyên môn... tham gia trực tiếp tuyên truyền, hướng dẫn, chuyển giao khoa học-kỹ thuật về trồng lúa nước, chăn nuôi lợn, dê... Phụ nữ cũng tích cực hưởng ứng phong trào kế hoạch hóa gia đình, sinh hoạt vệ sinh, chăm sóc, nuôi dạy con theo khoa học, phòng chống dịch bệnh...

Cuộc sống dần "bén rễ, xanh cây", đồng bào Mông không còn muốn di cư đến nơi ở mới mà quyết tâm ổn định cuộc sống trên quê hương mới. Người dân trong bản tích cực khai hoang, biết trồng lúa nước, phòng trừ sâu bệnh để cây lúa đạt năng suất cao hơn, biết cách chăn nuôi con lợn, con gà nhanh lớn. Hằng ngày, đồng bào trong bản lên rẫy, lên đồi trồng ngô, trồng sắn, làm lúa nước... Những đứa trẻ bây giờ không còn phải tắm suối như trước đây mà được dùng nước sạch. Hai bể nước sạch đủ phục vụ sinh hoạt hàng ngày cho toàn bộ dân trong bản. Tuy còn nhiều khó khăn, thiếu thốn nhưng cuộc sống bước đầu đã ổn định.

Trước đây để vào bản phải đi bộ trèo đèo lội suối cả buổi, năm 2005, tỉnh đã đầu tư gần 2 tỷ đồng từ nguồn vốn Nhà nước để mở đường vào tận bản. Nhờ đó, đồng bào trong bản đi lại không còn vất vả như trước đó và trao đổi, mua bán hàng hóa với bên ngoài cũng thuận lợi hơn. Bây giờ, ở bản Khe Nhồi, nhiều người đã sắm được xe máy, xe đạp. Nhiều hộ còn có ti-vi, đài... Cùng với đầu tư hỗ trợ phát triển kinh tế, đời sống văn hóa xã hội cũng được quan tâm. Nhiều lớp xóa mù chữ cho đồng bào Mông đã được mở. Lớp học cho trẻ em cũng được mở ngay tại bản dù những ngày đầu, việc vận động trẻ đến lớp vô cùng khó khăn. Giờ đây, đồng bào Mông trong bản ai cũng muốn con em mình được đến trường.

Sau gần 3 năm thực hiện chương trình hỗ trợ phát triển vùng đồng bào Mông ở bản Khe Nhồi, cuộc sống của đồng bào nơi đây đã "sang một trang mới".

VĂN MẠCH