Do ảnh hưởng của bão số 6, vùng miền núi Minh Hóa (Quảng Bình) mưa nhiều mưa to, lượng mưa đo được lên đến 500mm. Mưa to, nước đổ về đã làm ngập một số điểm dân cư, trong đó có xã Thượng Hóa. Nếu tính từ đường Hồ Chí Minh lên Thượng Hóa (khoảng 10km) thì đã có hai điểm ách tắc giao thông do đường vào vướng đèo, ngầm, nên thoát nước chậm. Chính vì vậy, xã miền núi Thượng Hóa đã bị gián đoạn thông tin, bị cô lập trong ít ngày. Từ 1-10 đến 8-10, đời sống của một bộ phận đồng bào các dân tộc nơi đây gặp khó khăn. Một số hộ dân đã bị đứt bữa do lượng dự trữ lương thực tại nhà đã hết, sự chi viện, tiếp tế từ các vùng lân cận không thực hiện được bởi nước lũ. Một phần thực trạng của bà con Thượng Hóa trong mấy ngày qua đã được một số cơ quan báo chí kịp thời phản ảnh. Thủ tướng Chính phủ đã yêu cầu kiểm tra khẩn trương báo cáo Thủ tướng.

Ngày 9-10, phóng viên và CTV báo Quân đội nhân dân đã liên hệ với các cơ quan của tỉnh Quảng Bình nhằm tim hiểu kỹ hơn sự việc. Theo thông tin chúng tôi có được, các bản Mò O, Ồ Ồ, Phú Minh, Yên Hợp (thuộc xã Thượng Hóa) phần lớn là nơi cư trú của đồng bào Rục. Đồng bào Rục là một trong những tộc người có số dân ít ỏi, ở Thượng Hóa có 93 hộ, 448 nhân khẩu. Nhiều năm nay, Đảng, Nhà nước đã dành thời sự quan tâm đến đồng bào Rục, nhờ đó đời sống của đồng bào đã có nhiều thay đổi. Từ năm 1992 đến nay, đã có nhiều dự án hỗ trợ đồng bào. Dự án lớn đầu tiên hỗ trợ đồng bào Rục 1,5 ty đồng (gồm hỗ trợ 67 tấn gạo cứu đói, nhiều đợt cấp chăn màn, quần áo, dụng cụ sinh hoạt…). Đặc biệt, Dự án bảo tồn và phát triển bền vững cho đồng bào Rục có số vốn lên tới 32 tỷ đồng. 67 căn nhà của đồng bào Rục (25 triệu đồng/căn) đã được xây dựng hoàn chỉnh. Đường bê tông, điện lưới thắp sáng cũng đã về đến vùng núi xa xôi này, góp phần cải thiện về cơ bản cuộc sống của đồng bào. Đồng bào Rục không chỉ thoát khỏi nguy cơ đe dọa giống nòi mà đói nghèo cũng dần được đẩy xa. Hiện các bản đã có chi bộ ghép, lãnh đạo nhân dân xây dựng cuộc sống mối ngày thêm yên ấm. Xã đã có trường tiểu học (với khoảng 80 học sinh được đến trường), 10 học sinh khác cũng được về trường dân tộc nội trú của huyện học tập. Tuy vậy, trong cộng đồng người thiểu số ở đây, nguy cơ tụt hậu vẫn tồn tại bởi thới quen, nếp sống mang tính truyền thống, chủ yếu dựa vào sinh hoạt gắn với yếu tố tự nhiên, săn bắt, nuôi trồng tự nhiên. Do các yếu tố đó, bà con thường xuyên thiếu đói đến 6 tháng trong một năm.

Kể từ khi có các dự án của Nhà nước hỗ trợ, một bộ phận nhân dân nảy sinh tâm lý trông chờ, ỷ lại vào sự giúp đỡ của trên. Tâm lý, tư tưởng không chủ động, cộng với ảnh hưởng của bão lũ, thiên tai trong những ngày đầu tháng 10 vừa qua là một trong cá nguyên nhân chính gây nên cảnh đói cơm, đứt bữa.

Tin từ Bộ CHBP tỉnh Quảng Bình đã xác nhận lại với chúng tôi thực trạng của đồng bào. Trong điều kiện bị chia cắt, cô lập với các vùng lân cận, bộ đội Đồn 585, Biên phòng tỉnh Quảng Bình đã quyết định mở kho hậu cần dự trữ cứu đói cho đồng bào. Trong thời gian này, đồn 585 do trung tá, đồn trưởng Đinh Tiến Khâm trực tiếp chỉ huy ngày đêm bám trụ, hỗ trợ đồng bào. Các anh đã giúp nhân dân bản Phú Nhiêu di dời 20 hộ ra khỏi vùng ngập lụt, bảo đảm an toàn tính mạng của người dân. Khi thông tin người dân bị đói bữa được xác nhận, lãnh đạo, các cơ quan chức năng tỉnh Quảng Bình và huyện Minh Hóa đã khẩn trương tổ chức triển khai các biện pháp khắc phục. Tỉnh quyết định chi viện gấp một số tấn gạo giải quyết đời sống trước mắt của bà con. Đại tá Nguyễn Văn Phúc, chỉ huy phó, tham mưu trưởng Bộ CHBP tỉnh cho biết: Bộ đội Biên phòng tỉnh gấp rút cử hai đoàn công tác lên Thượng Hóa. Ngay trong tối 8-10, biên phòng tỉnh điều hai xe ô tô tải cơ động, chở hơn 5 tấn gạo của UBND tỉnh đến với đồng bào. Không quản ngại đêm hôm, đường rừng nguy hiểm, các chuyến xe gạo đã đến với người dân. Đại tá Đặng Văn Vừng, chỉ huy trưởng trực tiếp chỉ đạo cán bộ, chiến sĩ bốc dỡ gạo, đưa lên thuyền, ca nô, vác bộ kịp chuyển đến đồng bào. Huyện ủy, UBND huyện Minh Hóa cũng cử đoàn công tác lên chi viện, kịp thời cứu đói cho nhân dân. Theo thông tin chúng tôi có được, đến chiều 9-10, các hộ gia đình cơ bản nhận được gạo, thực phẩm cho sinh hoạt.

Như vậy, cái đói "đứt bữa" đã được giải quyết. Song còn những vấn đề khác đặt ra cần nghiêm túc rút kinh nghiệm. Về lâu dài, phải có biện pháp, hành động cụ thể, sát thực, triển khai dự án phát triển kinh tế đời sống văn hóa, tinh thần của đồng bào Rục nói riêng, đồng bảo dân tộc khác nói chung. Việc sâu sát, gần dân để chăm lo, hướng dẫn đồng bào, nhất là việc chuyển đổi nhận thức, tích lũy vật chất, chí ít là lương thực phòng trường hợp bất trắc (bão lũ, thiên tai…) xảy ra cần được lưu tâm. Một việc quan trọng khác là vấn đề nắm bắt thông tin, hiểu rõ tình cảnh của đồng bào, kịp thời báo cáo cấp trên có chủ trương, biện pháp giải quyết. Việc đồng bào thiếu đói trong vài ngày qua, có nguyên nhân do thông tin chưa kịp thời. Hy vọng rằng, sẽ không có cảnh đói cơm, đứt bữa xảy ra với bất cứ bản làng, thôn xóm nào khác.

NGÔ ANH THU, TRẦN HỮU PHÀ