Trời về chiều. Nắng đã tắt. Nghĩa trang liệt sĩ tỉnh Vĩnh Long phảng phất mùi hương trầm ấm của hoa sứ. Lặng lẽ từng bước, tôi cùng bác Ba gái vào viếng mộ bác trai và bác Tư. Hai người bác mà tôi chỉ biết qua bức ảnh thờ trắng đen, nay đã chuyển màu vàng úa. Lúc nhỏ, bà nội hay kể tôi nghe về chuyện tình của bác Ba và tôi ngưỡng phục tình yêu của hai bác trong thời chiến. Đó là chuyện tình anh bộ đội đặc công và cô y sĩ.

Đã hơn 45 năm từ ngày chồng hy sinh, bác gái vừa hoạt động cách mạng vừa nuôi con khôn lớn đến ngày gả chồng, sinh cháu, còn bác vẫn ở vậy để lo hương khói cho bác trai. Theo năm tháng, những vết chân chim đã in hằn lên đôi mắt người phụ nữ thất tuần. Chậm rãi từng lời, bác kể: “Ngày bác Ba mày hy sinh, chị Dân mới 7 ngày tuổi, nó khóc dữ lắm. Có người báo tin, nhưng bà nội giấu biệt rồi âm thầm đi nhận xác về chôn tạm ở bên vườn dì Chín. Bác như linh tính, đêm về ngủ cứ thấy hình ảnh máu me của bác Ba hiện về thăm con. Bác ẵm con theo bà nội đi đâu bọn giặc cũng truy xét, dòm ngó với cái tội vợ bộ đội”. Bác gái và bà nội là 2 người phụ nữ trong gia đình tôi từng bước qua chiến tranh đầy khốc liệt với tư cách hiên ngang, đầy khí phách của phụ nữ Việt Nam. Trong chiến tranh những người phụ nữ xây dựng hậu phương hay xông pha mặt trận, thì sự hy sinh của họ đều đáng được tôn vinh với phẩm chất cao đẹp “Anh hùng - Bất khuất - Trung hậu - Đảm đang”.

Phụ nữ Việt Nam có quyền tự hào với tượng đài Mẹ Việt Nam anh hùng bất tử. Hình ảnh “đội quân tóc dài” giương lê xốc tới làm ám ảnh kẻ thù, đã tạc vào lịch sử. Khí chất ngoan cường, gan thép của các nữ anh hùng liệt sĩ “còn cái lai quần cũng đánh”, “giặc đến nhà, đàn bà cũng đánh” hơn vạn lời hiệu triệu toàn quân, toàn dân hợp sức diệt bọn hung tàn. Các chị là niềm tự hào của dân tộc, là tấm gương sáng ngời về đức hy sinh cao cả của Phụ nữ Việt Nam thời khói lửa.

Để giờ đây, mỗi khi ngắm hoa lê-ki-ma đang vào mùa hay bắt gặp những cánh chim hồng gấm chao lượn giữa mùa thu lịch sử lòng ta lại dâng trào xúc cảm về hình ảnh những đóa hoa lặng lẽ dâng cho hòa bình. Phụ nữ quân đội ngày nay một lòng đi theo Đảng, hát mãi khúc ca tự hào về các Cô gái mở đường, Cô gái Sài Gòn đi tải đạn...

NGUYỄN CÔNG KHANH