Theo Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá, chỉ trong vòng 2 năm, tỷ lệ sử dụng thuốc lá điện tử trong học sinh 13-15 tuổi đã tăng một cách đáng kể, từ 3,5% năm 2022 lên 8% năm 2023. Trong đó, tỷ lệ sử dụng thuốc lá điện tử cao ở nhóm tuổi trẻ (15-24 tuổi), hơn 7%; nhóm tuổi 25 - 44 tuổi là hơn 3%. Số liệu tổng hợp báo cáo của gần 700 cơ sở khám bệnh, chữa bệnh cũng cho thấy, chỉ tính riêng năm 2023, đã có hơn 1.200 ca nhập viện do sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, chủ yếu do dị ứng, ngộ độc, tổn thương phổi cấp. Trong đó, có 81 người sử dụng lần đầu và hơn 1.100 người từng dùng một thời gian.

Thuốc lá điện tử, thuốc lá mới có hình thức bắt mắt. Ảnh minh họa

Các nhà nghiên cứu của Trường Đại học Y tế công cộng, dẫn đầu là GS, TS Hoàng Văn Minh, Hiệu trưởng Nhà trường vừa thực hiện một nghiên cứu mẫu ngẫu nhiên từ tháng 10 đến tháng 12-2023 hơn 3.801 học sinh từ lớp 6 đến lớp 12 tại 11 tỉnh, thành ở Việt Nam. Kết quả cho thấy có tới 96,2% học sinh nhận thức được sự tồn tại của thuốc lá điện tử và 37,8% học sinh biết về thuốc lá nung nóng. Trong đó 14% đã từng sử dụng thử thuốc lá điện tử và 7% hiện đang sử dụng trong 30 ngày qua. Tỷ lệ này đối với thuốc lá nung nóng là 1,8% đã từng sử dụng và 1% hiện đang sử dụng. Nghiên cứu cũng cho thấy, một bộ phận học sinh không biết về những tác hại liên quan đến các sản phẩm này. Việc thiếu hiểu biết này có thể góp phần làm tăng việc dùng thử và sử dụng lâu dài. Ngoài ra, khoảng 76,8% học sinh đã từng nhìn thấy quảng cáo thuốc lá điện tử và 32,3% đã từng nhìn thấy quảng cáo thuốc lá nung nóng.

“Đây là xu hướng đáng lo ngại, vì nó có thể đảo ngược những nỗ lực kiểm soát việc sử dụng thuốc lá ở thanh thiếu niên đã được triển khai quyết liệt trong nhiều năm qua. Đặc biệt, việc các chỉ số cao ở cả nhóm người dùng thử và nhóm đang dùng thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng thậm chí có thể dẫn đến sự gia tăng về tỷ lệ sử dụng thuốc lá truyền thống trong tương lai. Việc nghiện chất dần hình thành trong quá trình sử dụng thuốc lá điện tử có thể dẫn đến sự "chuyển tiếp" sang các sản phẩm thuốc lá truyền thống”, GS, TS Hoàng Văn Minh nhấn mạnh.

Theo ý kiến của GS, TS Hoàng Văn Minh, các chiến dịch sức khỏe cộng đồng đóng vai trò then chốt trong việc đối phó với tình trạng thiếu hiểu biết về tác hại của thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng. Ngoài ra, các chiến dịch nâng cao nhận thức cộng đồng có thể tạo ra một làn sóng ủng hộ mạnh mẽ cho các chính sách kiểm soát thuốc lá. Hiện trên thế giới có ít nhất 34 quốc gia và vùng lãnh thổ áp dụng chính sách cấm hoàn toàn các sản phẩm thuốc lá điện tử, 11 quốc gia cấm bán thuốc lá nung nóng. Điển hình như tại Singapore, từ tháng 2-2018, Chính phủ nước này đã hoàn toàn cấm việc mua bán, sử dụng và sở hữu các sản phẩm thuốc lá như thuốc lá điện tử, shisha và thuốc lá không khói.

Ông Nguyễn Trọng Khoa, Phó cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh (Bộ Y tế) cũng từng nhấn mạnh rằng: "Cuộc chiến với thuốc lá mới là cuộc chiến cam go. Chỉ trong 5 năm, tỷ lệ sử dụng thuốc lá điện tử đã vượt lên rất cao. Kết quả phòng, chống thuốc lá trong 30 năm sẽ bị thiêu rụi trong vòng 3 năm nếu chúng ta cho phép thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng vào Việt Nam. Những thành tựu mà chúng ta đã đạt được sẽ nhanh chóng bị xóa bỏ nếu chúng ta không ngăn chặn được thuốc lá điện tử".

Từ những phân tích của các chuyên gia quốc tế đồng loạt cảnh báo về “đại dịch” thuốc lá mới (thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng…), điều này đặt ra nhu cầu cấp bách Việt Nam cần sớm có giải pháp toàn diện và mạnh mẽ để ngăn chặn làn sóng của thuốc lá điện tử trong giới trẻ.

AN AN

* Mời bạn đọc vào chuyên mục Y tế xem các tin, bài liên quan.