Thành công bắt đầu từ địa phương

TCMR là một chủ trương, chính sách an sinh xã hội của Đảng, Nhà nước và cũng là hoạt động trọng tâm của công tác y tế dự phòng tại các địa phương. Ở tỉnh Thái Bình, Chương trình TCMR bắt đầu triển khai từ năm 1981, đến năm 1985 đã được triển khai rộng khắp trên địa bàn toàn tỉnh. Ông Phan Thanh Hải, Phó giám đốc Sở Y tế tỉnh Thái Bình cho biết, Thái Bình là một trong những địa phương có tỷ lệ tiêm chủng cao đồng đều, duy trì liên tục trong nhiều năm. Mỗi dịp, đợt tiêm chủng là cả hệ thống tiêm chủng ở Thái Bình tấp nập, rộn ràng như ngày hội. Cùng với việc phổ biến trên đài truyền thanh các cấp, cán bộ, nhân viên y tế cũng tích cực tuyên truyền, vận động người dân cho con đi tiêm chủng đúng lịch, đúng mũi.

Tiêm chủng cho phụ nữ mang thai tại Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương. 

Ông Hải cũng cho biết thêm, trong những năm gần đây, trước những thay đổi lớn của đời sống xã hội, sự đáp ứng của các dịch vụ y tế, trong đó có TCMR, mà đặc biệt ở tuyến cơ sở còn những bất cập. Một số trường hợp phản ứng sau tiêm chủng tại các địa phương khác đã tạo ra những phản ứng nhiều chiều của dư luận xã hội, ảnh hưởng đến TCMR. Ngành y tế tỉnh Thái Bình đã liên tục cải thiện điều kiện làm việc và nâng cao kiến thức, kỹ năng, thái độ phục vụ của cán bộ y tế với các đối tượng trong TCMR. Thái Bình cũng là tỉnh đầu tiên trên cả nước tổ chức hội thi tuyên truyền, tư vấn và thực hành tiêm chủng giỏi.

Trong việc tuyên truyền cho người dân hiểu và tự giác đưa con em mình đi tiêm chủng, bác sĩ Hồ Thị Thanh Hoa, Trưởng trạm Y tế xã A Đớt (huyện A Lưới, tỉnh Thừa Thiên-Huế) tâm sự: “Khó nhất là việc tuyên truyền về lợi ích của tiêm chủng với bà con dân tộc. Phải biết tiếng đồng bào để có cách truyền đạt sao cho dễ hiểu, phải để người dân tin tưởng tuyệt đối vào bác sĩ, chứ không phải tin vào bà mo, thầy cúng. Sự tận tâm, chân thành, luôn trau dồi kiến thức, hạn chế thấp nhất sai sót, tai biến có thể xảy ra chính là chìa khóa để người dân nơi đây yên tâm và hoàn toàn tin tưởng vào Chương trình TCMR”.

Trao đổi với phóng viên Báo Quân đội nhân dân, GS, TS Đặng Đức Anh, Viện trưởng Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương, Trưởng ban Quản lý Dự án TCMR quốc gia cho biết, thời gian qua, nhiều địa phương trên cả nước đã làm tốt công tác tuyên truyền, vận động người dân đưa con đi tiêm chủng. Chúng ta tự hào vì tỷ lệ trẻ em trong tuổi tiêm chủng được tiêm chủng rất cao, thậm chí cao hơn một số nước phát triển. Tuy vậy, chúng ta chưa hài lòng vì chưa phải 100% trẻ đang ở độ tuổi được tiêm chủng đầy đủ. Tỷ lệ tiêm chủng cao tại các vùng miền núi khó khăn vẫn là một thách thức. Chất lượng tiêm chủng tại các vùng khó khăn cũng cần được tăng cường hơn nữa.

Duy trì tỷ lệ tiêm chủng cao trên cả nước

Chương trình TCMR là một trong những chương trình mục tiêu ưu tiên về y tế, được sự quan tâm và đầu tư của Nhà nước; sự phối hợp thực hiện của các bộ, ngành và chính quyền các cấp; sự hỗ trợ về kỹ thuật và nguồn lực từ các tổ chức quốc tế. Đó là những thuận lợi rất lớn. Tuy nhiên, hiện nay, nguồn viện trợ quốc tế đang có xu hướng giảm dần, Chương trình TCMR cần được sự đầu tư hơn nữa của Chính phủ cũng như chính quyền các cấp. Chỉ có sự quan tâm đầu tư và nỗ lực vào cuộc của cả hệ thống chính trị, trong đó Bộ Y tế là cơ quan chủ trì, thì mới đáp ứng nhu cầu cho công tác này, trong đó có việc bảo đảm cung ứng đầy đủ các vắc-xin trong tiêm chủng thường xuyên và các chiến dịch bổ sung, bảo đảm trang thiết bị lạnh bảo quản, vận chuyển vắc-xin chất lượng, công tác đào tạo, tập huấn cho cán bộ, nhân viên chuyên môn…

GS, TS Đặng Đức Anh nhấn mạnh, trong năm 2016, việc tiếp tục duy trì tỷ lệ tiêm chủng đầy đủ đạt cao trong cộng đồng là rất quan trọng trong việc dự phòng bệnh truyền nhiễm nguy hiểm và bảo vệ thành quả mà TCMR đã đạt được. Tăng cường tỷ lệ tiêm vắc-xin viêm gan B liều sơ sinh trong 24 giờ sau sinh nhằm phòng, chống bệnh viêm gan B mạn tính. Tăng cường tỷ lệ và chất lượng tiêm chủng tại vùng sâu, vùng xa cũng là vấn đề ưu tiên đòi hỏi sự nỗ lực liên tục của cán bộ làm tiêm chủng trên toàn quốc. Thực hiện mục tiêu thanh toán bệnh bại liệt toàn cầu, cũng trong năm nay, Việt Nam sẽ triển khai thêm vắc-xin bại liệt tiêm (IPV) cùng với việc uống đủ 3 liều vắc-xin bại liệt trong TCMR.

Một điểm nữa mà Trưởng ban Quản lý Dự án TCMR quốc gia lưu ý, đó là việc thực hiện khám sàng lọc trước tiêm tại các cơ sở tiêm chủng hiện nay cần phải thực hiện tốt hơn, hạn chế tối đa nguy cơ xảy ra tai biến không mong muốn. Việc khám sàng lọc tại các cơ sở tiêm chủng được thực hiện bởi các nhân viên y tế có trình độ từ y sĩ trở lên, đã được tập huấn về tiêm chủng. Hằng năm, Dự án TCMR đều tổ chức tập huấn và tập huấn lại cho các cán bộ làm công tác TCMR các tuyến, đặc biệt là các cán bộ mới về những kiến thức an toàn tiêm chủng và xử lý ban đầu đối với các trường hợp phản ứng sau tiêm.

Thời gian qua, Bộ Y tế đã triển khai việc đăng ký tiêm chủng dịch vụ qua mạng, giúp người dân biết rõ thời gian dự kiến sẽ được tiêm chủng và không phải tập trung, chờ đợi tại điểm tiêm chủng. Tuy nhiên, cùng một thời điểm có nhiều người truy cập có thể dẫn đến tình trạng quá tải. Có những trẻ được nhiều người trong cùng một gia đình đăng ký nhiều lần cũng dẫn đến tăng số đối tượng “ảo” đăng ký so với thực tế. Đây là hình thức mới áp dụng ở Việt Nam nên một số gia đình có thể gặp khó khăn do chưa quen hoặc thiếu điều kiện trang bị như máy vi tính và kết nối internet... Những bất cập này cần được khắc phục trong thời gian tới.

Có thể nói, TCMR là một chương trình lớn của Nhà nước mang tính nhân đạo và nhân văn sâu sắc, thể hiện tính ưu việt của xã hội văn minh, tiến bộ. Chương trình TCMR là yếu tố quan trọng trong việc bảo đảm sức khỏe cho thế hệ tương lai, góp phần vào công cuộc bảo vệ và kiến thiết đất nước.

Bài và ảnh: THU HƯƠNG