Phóng viên (PV): Ông có nhận định như thế nào về vấn đề trẻ hóa trong đối tượng nhiễm HIV hiện nay?

Ông Đỗ Hữu Thủy: Những năm gần đây, đối tượng nhiễm HIV/AIDS ngày càng trẻ hóa và nguyên nhân xuất phát từ quan hệ tình dục không an toàn chiếm phần lớn. Từ đây đặt ra những vấn đề cấp thiết đối với cộng đồng trong đẩy lùi đại dịch HIV/AIDS. Ví như tại tỉnh Bến Tre, 100% quận, huyện đều có người mắc HIV, trong số 164 phường, xã của tỉnh, chỉ có 3 phường chưa có người mắc, tức là tỷ lệ phường có người mắc HIV/AIDS chiếm tới 98,2%. Trong số các trường hợp mắc HIV, nam giới chiếm đa số và vẫn tập trung ở độ tuổi 15-49 tuổi, chiếm 97%. Bên cạnh đó, nhiều phụ nữ mang thai nhiễm HIV còn rất trẻ, có tới hơn 7% ở độ tuổi 15-19; 20-29 tuổi chiếm 63,9%. Còn theo điều tra tại TP Cần Thơ, dịch HIV ghi nhận có sự thay đổi, trong số người nhiễm HIV/AIDS phát hiện được có xu hướng tăng ở nhóm trẻ tuổi, năm 2016, trong số người nhiễm HIV phát hiện được có 24,3% người trong nhóm 16-25 tuổi, cao hơn 2,3% so với cùng kỳ năm 2015.

 Ông Đỗ Hữu Thủy. Nguồn vaac.gov.vn. 

Ông Đỗ Hữu Thủy: Mới đây, trong các cuộc khảo sát tại một số tỉnh trên cả nước, đánh giá của Cục Phòng, chống HIV/AIDS cho thấy, tình dục vẫn là con đường lây truyền phổ biến nhất hiện nay. Một vấn đề khác nữa là trong khi tỷ lệ nhiễm HIV ở nhóm người nghiện chích ma túy, phụ nữ bán dâm có xu hướng giảm dần, thì tỷ lệ nhiễm HIV trong nhóm nam có quan hệ tình dục đồng giới tăng liên tục từ năm 2013. Điều này cũng cảnh báo dịch HIV đang lây lan ra cộng đồng, dịch HIV ở Việt Nam ngày càng trở nên khó kiểm soát. Quay trở lại ví dụ như ở tỉnh Bến Tre, tình hình dịch HIV/AIDS so với một số địa phương trên cả nước không quá nặng nề, nhưng nguy cơ lây nhiễm lại rất cao do đường lây truyền HIV ở Bến Tre chủ yếu là qua quan hệ tình dục. Vì thế, việc kiểm soát dịch HIV khó khăn, phức tạp hơn so với đường lây truyền qua tiêm chích ma túy hay bằng đường máu. Mặt khác, nguy cơ gia tăng người nhiễm HIV cũng đang khó kiểm soát hơn do ngày càng nhiều người nghiện ma túy tổng hợp và ma túy đá. Thực tế, con đường lây nhiễm HIV qua ma túy tổng hợp rất mạnh, bởi nó làm cho người ta rơi vào trạng thái ảo giác, mất kiểm soát hành vi dẫn đến quan hệ tình dục không an toàn, nguy cơ lây nhiễm HIV là rất cao. Vì vậy, trong thời gian tới, chúng ta cần tập trung, quan tâm nhiều hơn đến công tác truyền thông, nhất là nhằm vào nhóm đối tượng trẻ mới nâng cao được hiệu quả công tác phòng dịch.

Tư vấn cho người có HIV ở Bến Tre. Ảnh: HẢI ANH.

Ông Đỗ Hữu Thủy: Việc nhiễm HIV trong học đường hoặc nhiễm HIV trong giới trẻ gia tăng, thứ nhất là do các bạn trẻ bây giờ thiếu kiến thức và cách thức dự phòng. Chỉ khoảng 40 đến 50% học sinh, sinh viên có kiến thức dự phòng; thậm chí con số này với nhiều địa phương chỉ dưới 30%. Khi kiến thức về HIV/AIDS không đầy đủ, khó có thể làm tốt công tác dự phòng. Thời gian tới, Cục Phòng, chống HIV/AIDS tiếp tục phối hợp, đẩy mạnh công tác, hoạt động truyền thông đối với các bạn trẻ trong nhà trường; phối hợp chặt chẽ với Bộ Giáo dục và Đào tạo để tăng cường tuyên truyền, giáo dục học sinh ngay từ bậc THCS, THPT, thậm chí ngay từ bậc tiểu học về những kiến thức cơ bản để dự phòng. Riêng với các bạn thanh niên, Cục Phòng, chống HIV/AIDS cũng sẽ phối hợp với Trung ương Đoàn để tăng cường truyền thông. Sử dụng hệ thống tuyên truyền viên đồng đẳng để tuyên truyền hiệu quả với những nhóm đối tượng có hành vi nguy cơ cao, như nghiện chích ma túy, mại dâm đường phố. Cục Phòng, chống HIV/AIDS cũng chỉ đạo các địa phương tăng cường hơn nữa việc cung cấp các dịch vụ dự phòng, ví dụ như cung cấp bao cao su, bơm kim tiêm để những ai có nhu cầu có thể tiếp cận được, góp phần hạn chế, ngăn chặn hiệu quả tình trạng lây lan HIV/AIDS trong cộng đồng, nhất là trong giới trẻ hiện nay.

PV: Trân trọng cảm ơn ông!

AN AN (thực hiện)