Đêm “chạy đua” của các thầy thuốc

Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến thăm bệnh nhân ghép tạng tại Bệnh viện Quân y 103 (Học viện Quân y). Ảnh: THU TRANG 

Như Báo Quân đội nhân dân đã thông tin, ngày 27-7, Bệnh viện Quân y 103 tiếp nhận bệnh nhân T.Đ.V, 31 tuổi, ở huyện Quốc Oai (Hà Nội) vào cấp cứu do bị ngã từ tầng hai xuống đất. Bệnh nhân bị chấn thương sọ não, máu tụ dưới màng cứng ở vùng thái dương trái, dập não ở 2 bán cầu, dập phổi, gãy đầu xương quay. Ngay khi được chuyển đến Bệnh viện Quân y 103, bệnh nhân đã được các y sĩ, bác sĩ cấp cứu chuyên khoa sâu, thông khí phổi, truyền dịch nâng huyết áp, dùng thuốc hỗ trợ tim, duy trì chức năng thận, phổi… Tuy nhiên, do chấn thương quá nặng, bệnh nhân đã rơi vào trạng thái chết não.

Theo Đại tá PGS, TS Trần Viết Tiến, Giám đốc Bệnh viện Quân y 103: Ngay khi xác định chính xác bệnh nhân chết não, các bác sĩ đã báo cáo Ban Vận động hiến tạng của Bệnh viện Quân y 103 tổ chức cuộc gặp gỡ gia đình, giải thích tình trạng bệnh nhân và vận động gia đình hiến tạng cho y học để có thể cứu sống nhiều người bệnh khác. Dù rất đau xót khi mất đi người thân trong gia đình, nhưng với tinh thần nhân văn sâu sắc, khi nhận được đề nghị của Ban Vận động hiến tạng Bệnh viện Quân y 103, sau khi bàn bạc, gia đình và người thân bệnh nhân T.Đ.V đã đồng ý hiến tạng để bệnh viện cứu chữa, mang lại sự sống cho các bệnh nhân khác.

Nhận được báo cáo của Bệnh viện Quân y 103, Thiếu tướng GS, TS Đỗ Quyết, Giám đốc Học viện Quân y đã chỉ đạo hội chẩn liên khoa để triển khai ghép tạng cho các bệnh nhân. Với trình độ và kinh nghiệm trong ghép tạng của đơn vị, danh sách 3 bệnh nhân có các chỉ số tương thích với người hiến tạng đang được điều trị tại Bệnh viện Quân y 103 đã được xác định. Riêng gan của người hiến được ghép cho một bệnh nhân của Bệnh viện Việt Đức.

Trao đổi với chúng tôi, Thiếu tướng Đỗ Quyết cho biết, sau khi nhanh chóng xác định các bệnh nhân được ghép tạng, Học viện Quân y đã chỉ đạo Bệnh viện Quân y 103 phối hợp chặt chẽ với Bệnh viện Việt Đức và các cơ quan liên quan, mời các chuyên gia, thành lập các kíp phẫu thuật tiến hành các ca ghép tạng ngay trong đêm. Quá trình ghép tạng là quá trình các y sĩ, bác sĩ của hai bệnh viện chạy đua với thời gian bởi 4 ca ghép tạng được tiến hành tại hai nơi. Việc lấy được tạng của người hiến để chuyển ghép cho các bệnh nhân cũng cần rất nhiều thời gian. Mặt khác, quá trình ghép tạng còn nảy sinh các tình huống y học ngoài dự kiến như: Tim của người cho có dị tật bẩm sinh với hai tĩnh mạch chủ trên, trong khi người bình thường chỉ có một tĩnh mạch chủ trên. Ca ghép còn khó khăn nữa là tim của bệnh nhân được ghép bị viêm cơ tim thể xốp, suy tim lâu ngày nên giãn to, tạo hố chứa trong lồng ngực lớn, nên khi đưa quả tim được ghép vào thì không có khoang tim tương thích. Song với trình độ và kinh nghiệm của các y sĩ, bác sĩ, tất cả các sự cố đã được khắc phục. Trong một đêm, 4 ca ghép tạng cho 4 bệnh nhân đều thành công tốt đẹp. Các y sĩ, bác sĩ hai bệnh viện đã chiến thắng trong cuộc “chạy đua” giàu ý nghĩa này để mang lại sự sống cho người bệnh, đồng thời viết thêm chiến công vào lĩnh vực y tế nước nhà trong lĩnh vực ghép tạng.

Tiếp tục phát triển kỹ thuật ghép tạng

Qua tìm hiểu chúng tôi được biết, khi tiến hành các ca ghép tạng, các y sĩ, bác sĩ chịu rất nhiều áp lực. Không chỉ áp lực về thời gian và chuyên môn để bảo đảm thành công cho các ca ghép tạng mà các bác sĩ còn chịu áp lực về tâm lý, bởi mặc dù được gia đình người hiến tạng đồng ý, bản thân bệnh nhân cũng chết não, nhưng tạng bệnh nhân như: Tim, phổi, gan, thận vẫn đang được duy trì hoạt động. Trong hoàn cảnh ấy “Chỉ khi đặt nhiệm vụ cứu người lên trên hết, chúng tôi mới có thể hoàn thành được nhiệm vụ”, Thiếu tướng Đỗ Quyết chia sẻ.

Trao đổi với các đồng chí trong Đảng ủy, Ban giám đốc Học viện Quân y, chúng tôi được biết, để có được thành công này là sự nghiên cứu, học tập, trau dồi không mệt mỏi của các thầy thuốc trong ngành Y tế Việt Nam, trong đó có đội ngũ cán bộ, bác sĩ Bệnh viện Quân y 103, Học viện Quân y. Phát huy thế mạnh vừa là cơ sở đào tạo, vừa có bệnh viện thực hành, Học viện Quân y luôn tiên phong trong công tác khám, chữa bệnh và lĩnh vực ghép tạng đã có những bước phát triển, tiến bộ vượt bậc. Từ những năm đầu của thế kỷ 20, trước thực tiễn trình độ nền y tế nước nhà còn lạc hậu, kinh nghiệm còn hạn chế, Học viện Quân y đã báo cáo Bộ Quốc phòng gửi các kíp bác sĩ đi đào tạo chuyên sâu về lĩnh vực ghép tạng tại các nước có nền y học tiên tiến, đồng thời mời các chuyên gia nước ngoài đến chuyển giao kỹ thuật, tập huấn cho đội ngũ cán bộ, bác sĩ của Bệnh viện Quân y 103, Học viện Quân y. Bên cạnh đó, trước, trong và sau mỗi ca ghép tạng, Học viện Quân y đều chủ động mời các chuyên gia hàng đầu trong các lĩnh vực y tế phục vụ kỹ thuật ghép tạng tại các bệnh viện, cơ sở y tế lớn trong nước để bảo đảm cho cuộc “cách mạng” trong lĩnh vực ghép tạng đạt được thành công, vì sự nghiệp y tế của đất nước, vì sự nghiệp cứu chữa cho người bệnh.

Từ ca ghép thận thành công đầu tiên năm 1992 đến nay, Bệnh viện Quân y 103 đã tổ chức ghép tạng thành công cho hơn 300 bệnh nhân, từ ghép một tạng đến ghép đa tạng, từ ghép từng ca đến nay trong cùng một thời điểm Bệnh viện Quân y 103 có thể ghép cho nhiều bệnh nhân. Đây chính là bước tiến dài trong lĩnh vực y tế nước nhà nói chung, sự tiên phong và thành quả trong học tập, phấn đấu và cống hiến của các chiến sĩ áo trắng nói riêng. Đặc biệt hiện nay, Học viện Quân y không chỉ quan tâm, chỉ đạo Bệnh viện Quân y 103 phối hợp chặt chẽ với các bệnh viện lớn, các cơ sở y tế hàng đầu trong nước và quốc tế để tiến xa hơn nữa trong kỹ thuật ghép tạng, mà còn tiến hành chuyển giao thành công kỹ thuật ghép tạng cho các bệnh viện trong nước như: Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn, Bệnh viện Đa khoa Thái Nguyên, góp phần nâng cao khả năng cho các cơ sở y tế trong nước.

Khi đến thăm bệnh nhân ghép tạng tại Bệnh viện Quân y 103, đồng chí Nguyễn Thị Kim Tiến, Bộ trưởng Bộ Y tế biểu dương những nỗ lực và thành công của các cán bộ, chiến sĩ áo trắng. Đồng chí Nguyễn Thị Kim Tiến khẳng định: Thành công của việc ghép tạng tại Bệnh viện Quân y 103 và Bệnh viện Việt Đức có ý nghĩa rất quan trọng, ghi thêm một dấu ấn mới trong lĩnh vực ghép tạng của y học Việt Nam, đồng thời cho thấy sự phối hợp chặt chẽ, hiệu quả giữa quân y và dân y trong công tác chữa bệnh cứu người. Đặc biệt, đồng chí Bộ trưởng Bộ Y tế đã đánh giá cao nghĩa cử cao đẹp của gia đình người hiến tạng.

Theo tìm hiểu của chúng tôi, bên cạnh sự thành công trong ghép tạng, thì hiện nay vẫn còn nhiều khó khăn chi phối tác động, nhất là nguồn tạng khan hiếm. Theo các nghiên cứu, ở nước ta việc hiến tạng vẫn chưa mang tính phổ biến và chưa được nhiều người chấp nhận vì lý do tâm lý và nhận thức. Do đó, để việc hiến mô, tạng và cao hơn là hiến xác cho y học, cho sự nghiệp cứu chữa người bệnh, rất cần sự vào cuộc mạnh mẽ của các cấp, các ngành và toàn xã hội, để người dân hiểu rõ hiến tặng mô, tạng, hiến xác là nghĩa cử cao đẹp, là hành động cứu người nhân văn sâu sắc.

TIẾN ĐẠT