QĐND - 1. Bạch Long Vĩ, hòn đảo tiền tiêu của Tổ quốc nổi tiếng bởi nhiều hải sản quý, là nơi neo đậu của tàu thuyền khi tới khai thác ngư trường Vịnh Bắc Bộ. Tôi có dịp ở lại đảo hai ngày để giao lưu và khám phá. Người dân giới thiệu tôi tới “ông già của đảo”. Ông tên Lê Xuân Đồng, nguyên Phó chủ nhiệm Chính trị Đơn vị C52 Hải quân. Tôi thích gọi ông cái tên là “bức thành sống của đảo” hơn. Thế hệ ông đã ra giữ và xây dựng hòn đảo có vóc dáng như ngày hôm nay. Ông kể, là cán bộ nên phải gương mẫu để chiến sĩ và nhân dân noi theo, nên suốt từ năm 1973 đến nay ông vẫn bám đảo, bám biển. Sau khi rời quân ngũ, ông chuyển sang làm công tác chính quyền và được bầu làm Phó chủ tịch Hội đồng nhân dân huyện đảo. Nay ông làm Giám đốc âu cảng. Hai người con trai ông cũng làm việc trên đảo, một anh làm nhân viên âu cảng, một anh làm ở UBND huyện đảo.

Anh Nguyễn Văn Hậu (ngoài cùng bên trái) cùng các nữ thanh niên xung phong

2. Những năm chiến tranh, Đơn vị C52 có một phát kiến xây dựng hàng rào phòng thủ bằng cây xương rồng. Ông Lê Xuân Đồng là “tác giả” của sáng kiến này. Đến nay dấu tích đó vẫn còn (ảnh 2). Ông Đồng nói: “Cũng là vạn bất đắc dĩ, vì thời chiến tranh rất khó khăn, đưa vật chất ra đảo càng khó khăn, nên việc tận dụng mọi lợi thế trên đảo là cần thiết”. Bức tường xương rồng này không chỉ phát huy giá trị phòng ngự trong chiến tranh mà còn trong phát triển kinh tế. Sau chiến tranh, khu vực chăn nuôi gia súc được quây bằng bức tường xương rồng này. Nay, bức tường trở thành “dấu tích sống” về một thời kỳ lịch sử của đảo.

Ông Lê Xuân Đồng, giám đốc âu cảng đảo Bạch Long Vĩ

3. Những chàng trai cô gái tuổi ngoài đôi mươi là thanh niên xung phong đến từ đất liền. Có người lấy vợ sinh con, tiếp tục xây dựng đảo Bạch Long Vĩ giàu đẹp. Nếu không có bàn tay của những thanh niên xung phong này, hẳn hòn đảo sẽ trơ trọi và khô khan ít nhiều. Xung quanh đảo có rất nhiều vườn hoa, công viên được thanh niên xây dựng. Anh Nguyễn Văn Hậu là Tổng phụ trách Thanh niên xung phong ở đây. Quê anh ở làng Cổ Trai, xã Kiến Thụy, huyện Kiến An, thành phố Hải Phòng. Cũng có nhiều thanh niên theo chân anh Hậu ra đây lập nghiệp. Công việc của thanh niên xung phong ở đảo thường là chăn nuôi gia súc, nuôi trồng thủy sản, phục vụ âu cảng… Vào thăm ký túc xá của họ, tôi cảm tưởng như mình đang ở một gia đình lớn. Họ chính là bức tường thành vững chắc cho hòn đảo thân yêu của chúng ta.

Bài và ảnh: Đông Hà