QĐND Online - Bạch Thái Bưởi sinh năm 1874 tại làng An Phú, huyện Thanh Trì, tỉnh Hà Đông (nay là Hà Nội). Thuở nhỏ, nhà nghèo nhưng ông vẫn được gia đình cho học chữ. Đang học dở dang, ông thôi học, xin làm ký lục cho một hãng buôn của người Pháp ở phố Tràng Tiền, Hà Nội. Năm 1894, ông lại chuyển sang làm cho một hãng thầu xây dựng. Năm sau, được Phủ Thống sứ cho đi Pháp làm thông ngôn cho một gian hàng của Bắc Kỳ tại hội chợ Boóc-đô. Sau khi về nước, ông xin làm đốc công tại công trường xây dựng cầu Pôn Đu-me (cầu Long Biên ngày nay). Chính trong thời gian làm đốc công cho công trường xây dựng cầu, Bạch Thái Bưởi đã nhìn thấy cơ hội  kinh doanh đầu tiên. Ông cùng với người Tây chung vốn tổ chức khai thác gỗ bán cho Sở Hỏa xa Đông Dương và một số hãng tư nhân khác. Suốt ba năm kinh doanh không gặp một trục trặc nhỏ nào, số vốn liếng kiếm được của Bạch Thái Bưởi đã lên đến vài vạn đồng Đông Dương. Sau đó, ông chuyển hướng kinh doanh, đứng ra thu gom, buôn ngô để xuất khẩu. Chẳng may, năm đó mất mùa ngô, không đủ cung cấp ngô theo hợp đồng đã ký, ông bị kiện ra tòa và phải bồi thường rồi trở về với hai bàn tay trắng. Tuy nhiên, sau thất bại đầu tiên trên thương trường này, Bạch Thái Bưởi vẫn âm ỉ quyết tâm làm giàu. Năm 1906, ông lại nhảy vào thương trường với việc đấu thầu và thắng thầu nhà cầm đồ ở Nam Định. Ông cũng đấu thầu luôn cả việc thu thuế ở chợ Nam Định, Thanh Hóa, Vinh, Bến Thủy; sau đó là việc mở hàng ăn kiểu tây ở Thanh Hóa. Trong lĩnh vực kinh doanh dịch vụ này, ông khá thành công.

Năm 1909, Bạch Thái Bưởi quyết dấn thân vào lĩnh vực kinh doanh mới: giao thông đường thủy. Sự nghiệp kinh doanh đường thủy là nơi ông gặp nhiều thử thách ác liệt nhất và cũng là nơi ông bộc lộ rõ tài năng và bản lĩnh của mình. Khởi đầu, ông thuê ba tàu thủy của một công ty vận tải Pháp; hai tàu chạy tuyến Hà Nội- Định, một tàu chạy tuyến Định - Vinh. Đây là nơi mà thương nhân Hoa kiều và Pháp nắm ưu thế, nay Bạch Thái Bưởi lại nhảy vào địa hạt của họ trên hai tuyến giao thông thủy chủ chốt, nên họ quyết tâm bóp chết đối thủ khó chịu này từ lúc còn trứng nước. Đầu tiên là cuộc cạnh tranh giá cả, tiếp theo là cạnh tranh dịch vụ khách hàng… Đương dầu với đối thủ trường vốn hơn, nguy cơ rơi vào phá sản của Bạch Thái Bưởi là rất cao. Đúng lúc tưởng như  bị dồn vào chân tường ấy, Bạch Thái Bưởi đã nghĩ ra một tuyệt chiêu thoát hiểm để vươn lên. Đấy là, vận dụng tinh thần yêu nước, khai thác tinh thần tự tôn dân tộc áp dụng vào kinh doanh. Ông thuê người đi diễn thuyết khắp các bến cảng, dán áp phích khắp nơi, kêu gọi: “Người ủng hộ người !”, “Người không gánh vàng đi đổ sông Ngô!”. Lời kêu gọi của ông giội thẳng vào trái tim những người dân Việt giàu lòng yêu nước. Khách đi tàu của ông ngày một đông hơn. Ông liền cho đặt ở các tàu những ống quyên tiền, tùy tâm khách ủng hộ… Kết quả thật bất ngờ, doanh thu của họ Bạch tăng lên vùn vụt. Chỉ một thời gian sau, ông không những thoát khỏi nguy cơ phá sản mà còn đủ tiền mua đứt ba con tàu đang thuê. Cùng với việc kinh doanh, Bạch Thái Bưởi không ngừng tăng cường quảng bá cho hoạt động của mình theo nguyên tắc dựa chắc vào tinh thần dân tộc để khai thác triệt để thế mạnh thông tin, quảng cáo và thực hành maketting một cách sáng tạo…

Thiết nghĩ, đây có thể là bài học rất bổ ích cho các doanh nhân Việt trong phong trào “Người Việt dùng hàng Việt” để mau chóng ra khỏi cơn khủng hoảng tài chính toàn cầu hiện nay.

Trang Thu