Chậm rãi bước vào Phòng truyền thống cùng các nghệ sĩ, diễn viên trẻ của nhà hát, Đại tá, nhạc sĩ Doãn Nho rưng rưng xúc động ngắm nhìn những hình ảnh của Đoàn Văn công Tổng cục Chính trị trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước 1954-1975. Qua lớp kính, nhạc sĩ Doãn Nho run run chạm những ngón tay lên từng bức ảnh, từng gương mặt của những nghệ sĩ-chiến sĩ-đồng đội của mình năm xưa. Giọng người nhạc sĩ năm nay đã vào tuổi “xưa nay hiếm”-hơn 90 tuổi như nghẹn lại: “Tự hào và hạnh phúc lắm các nghệ sĩ trẻ, đồng nghiệp trẻ của tôi ạ! Các bạn hãy ngắm nhìn hình ảnh Chủ tịch Hồ Chí Minh quan tâm và đến xem, chụp ảnh lưu niệm với các nghệ sĩ của đoàn từ năm 57 của thế kỷ trước, tức là hơn 66 năm rồi đấy. Những bức ảnh lưu niệm vẫn còn giữ được đến ngày hôm nay, giá trị quá!”.

Đại tá, nhạc sĩ Doãn Nho cùng các nghệ sĩ, diễn viên trẻ của Nhà hát tham quan Phòng truyền thống.

Như pho sử sống của Nhà hát, nhạc sĩ của những ca khúc nổi tiếng đã đi cùng năm tháng như: “Tiến bước dưới quân kỳ”, “Người con gái sông La”, “Năm anh em trên một chiếc xe tăng”, “Chiếc khăn Piêu”... dẫn dắt các bạn trẻ ôn lại những kỷ niệm hào hùng, cùng dòng chảy nghệ thuật luôn cuồn cuộn chảy của đơn vị nghệ thuật được ví như “cánh chim đầu đàn” của Quân đội trong không gian trưng bày tái hiện lịch sử, chặng đường phục vụ của các thế hệ qua Phòng truyền thống Nhà hát.

Không gian Phòng truyền thống mở ra những hình ảnh, hiện vật ghi dấu ấn ngày 15-3-1951, tại xóm Mè, xã Hạ Bằng, huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên, Tổng cục Chính trị công bố quyết định thành lập Tổng đội Văn công (tiền thân của Nhà hát Ca múa nhạc Quân đội ngày nay) do nhà thơ Chính Hữu làm Tổng đội trưởng kiêm Chính trị viên; đồng chí Vũ Tú Nam, Trần Dần, Hồ Nhị Ca làm Tổng đội phó. Chính giữa phía trên Phòng truyền thống là tượng chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh, Người dành nhiều tình cảm, sự quan tâm đặc biệt và căn dặn các văn, nghệ sĩ: “Văn hóa nghệ thuật cũng là một mặt trận, anh chị em là chiến sĩ trên mặt trận ấy”. Dọc theo hai bên tượng Bác là những hình ảnh Tổng đội Văn công biểu diễn phục vụ Bác Hồ, các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, đón các nguyên thủ quốc gia và khách quốc tế tại các sự kiện chính trị quan trọng trong những năm kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.

Phía bên trái của Phòng truyền thống là khu vực vinh danh, trưng bày hình ảnh chân dung các đồng chí lãnh đạo, chỉ huy Nhà hát qua các thời kỳ; các đồng chí được phong tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh, Giải thưởng Nhà nước về văn học, nghệ thuật; danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân, Nghệ sĩ Ưu tú (NSƯT) của Nhà hát, đây là những nhân chứng lịch sử, là tấm gương sáng để các thế hệ nghệ sĩ hôm nay và mai sau học tập, phấn đấu noi theo.

Phía bên phải Phòng truyền thống trưng bày lần lượt các hình ảnh, hiện vật của Tổng đội Văn công trong kháng chiến chống Pháp (giai đoạn từ năm 1951 đến 1954). Với tinh thần “ở đâu có bộ đội, ở đó có lời ca, tiếng hát”. Đội ngũ văn, nghệ sĩ-chiến sĩ thực sự bước vào cuộc kháng chiến trường kỳ đầy gian khổ, hành quân cùng bộ đội, có mặt trên tất cả các mặt trận, các chiến dịch, lên từng ụ pháo, chiến hào để biểu diễn động viên, cổ vũ tinh thần cho quân và dân ta đánh giặc. Hòa trong cảm xúc cả nước ra trận đó, nhạc sĩ Đỗ Nhuận, nguyên chỉ huy của Nhà hát đã sáng tác bài “Hành quân xa”. Khúc tráng ca này đã trở thành mệnh lệnh không lời của các chiến sĩ, họ vừa đi, vừa hát, rất đỗi tự hào, để rồi quân và nhân dân ta đã làm nên chiến thắng Điện Biên Phủ năm 1954, lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu.

Tiếp đến là khu vực trưng bày các hình ảnh, hiện vật của Đoàn Văn công Tổng cục Chính trị trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước (giai đoạn từ năm 1954 đến 1975). Với tinh thần xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước, mà lòng phơi phới dậy tương lai, những nghệ sĩ-chiến sĩ Tổng đội Văn công đã không ngại gian khổ, ác liệt, với khẩu hiệu “Tiếng hát át tiếng bom”, đã cùng đoàn quân tiến vào các mặt trận, cổ vũ, động viên tinh thần chiến đấu dũng cảm, kiên cường và yêu nước của đồng bào, chiến sĩ cả nước anh dũng chiến đấu, thi đua giết giặc lập công, làm nên thắng lợi Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, giải phóng miền Nam thống nhất đất nước, thu non sông về một mối.

Đại tá, NSƯT Nguyễn Thị Bích Hạnh (Hồng Hạnh), Giám đốc Nhà hát Ca múa nhạc Quân đội chia sẻ: "Tôi về Công tác tại Nhà hát từ năm 1993. Mỗi lần nhìn ngắm hình ảnh các cô chú hoặc những hiện vật lại dâng trào xúc cảm, ngưỡng mộ và tự hào vì mình là thế hệ được kế tục sự nghiệp-dòng chảy lịch sử nghệ thuật lớn lao của các thế hệ đi trước đều đã khẳng định vị trí, uy tín trong nền nghệ thuật cách mạng Việt Nam. Do đó, khi được thủ trưởng Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam phê duyệt quyết định Ngày truyền thống và xây dựng Phòng truyền thống Nhà hát, Ban chỉ huy, lãnh đạo Nhà hát đã quyết tâm hiện thực hóa tâm nguyện và mong muốn của các thế hệ đi trước, là làm sao Nhà hát có Phòng truyền thống thể hiện xứng tầm lịch sử của một đơn vị nghệ thuật hàng đầu của Quân đội nhân dân Việt Nam". 

Bài và ảnh: VƯƠNG HÀ

*Mời bạn đọc vào chuyên mục Văn hóa xem các tin, bài liên quan.