QĐND - Thật là tình cờ và may mắn, trong một lần tham dự chương trình ‘‘Ẩm thực Kinh Bắc phong vị quê” tại Ngày hội văn hóa các dân tộc tỉnh Bắc Giang lần thứ IV (cuối năm 2010), ban tổ chức đã cho mời các nghệ nhân tại các làng quê về trình diễn và làm món bánh đúc độc đáo này cho thực khách đến tham quan và thưởng thức, đây cũng là một cách nhằm bảo tồn, tôn vinh và giới thiệu món ăn độc đáo xưa kia của ông cha ta cho các thế hệ sau.

Trình diễn bánh đúc

Dù không tốn kém mấy nhưng để làm được một nồi bánh đúc ngon cũng phải qua nhiều công đoạn cầu kỳ. Theo nghệ nhân Phạm Thị Thơm làng Dĩnh Kế (Bắc Giang) cần có sự khéo léo và kinh nghiệm của bàn tay người chế biến. Việc chọn gạo tẻ là loại thơm ngon nhất cho vào ngâm với nước vôi trong, khoảng 24 giờ đồng hồ thì vớt ra để ráo nước và nghiền nhỏ thành bột, hòa thêm một chút nước vôi vừa đủ sao cho bánh không bị nồng... Nghệ nhân Thơm cho biết: Quan trọng nhất vẫn là khâu nấu và ‘‘quấy bánh”, điều chỉnh ngọn lửa sao cho đều và nồi bánh không bị cháy khét. Quấy bánh sao cho thật đều tay, làm sao cho bánh không bị đóng hòn, đóng cục là được. Dưới đáy nồi cần bỏ thêm chút dầu ăn, hoặc mỡ cho nồi bánh khỏi cháy bén. Tùy theo kinh nghiệm và sự cảm nhận của người nấu sẽ biết khi nào nồi bánh gần được thì tắt lửa và để om trên bếp một lúc, rồi cho lạc rang (đậu phộng) hoặc vừng vào quấy đều sau đó đổ ra khuôn (khuôn là chiếc bát tô hoặc chiếc đĩa.... tùy theo người làm muốn tạo hình dáng bánh như thế nào thì chọn khuôn hình kiểu đó). Màu sắc bánh thường là trắng đục, mịn màng...

Bánh đúc ăn lúc nguội sẽ giòn hơn, thưởng thức cùng với canh riêu cua, tương bần hoặc với nước sốt cà chua, hành, rau mùi... đều có vị ngon riêng. Vị bùi bùi của gạo cộng thêm một chút vị nồng của nước vôi, vị ngậy của đậu phộng, vừng kết hợp các gia vị nước chấm kèm theo khiến bát bánh đúc càng hấp dẫn hơn nhiều.

 Bài và ảnh: Nguyễn Văn Hưởng