QĐND - Trong thời gian qua, body painting đã được một bộ phận công chúng tiếp nhận, nhưng đồng thời cũng phải hứng chịu những phản ứng gay gắt. Tuy nhiên, dừng lại để suy ngẫm, thì liệu chúng ta đang có những kỳ thị không đáng có hay không?

Body Painting là một nhánh nhỏ của body art - môn nghệ thuật sử dựng cơ thể con người như là một chất liệu cho tác phẩm nghệ thuật. body painting được chia ra làm nhiều kiểu phụ thuộc vào bộ phận cơ thể được vẽ lên như: Face painting (vẽ trên mặt), palm painting (vẽ trên mu và lòng bàn tay), arm painting (vẽ trên cánh tay), foot painting (vẽ trên bàn chân), shank painting (vẽ trên cẳng chân), full body painting (vẽ trên toàn bộ cơ thể)... Nếu là full body painting, tức là người mẫu được vẽ phải khỏa thân hoàn toàn để nét cọ có thể chạm vào mọi nơi trên cơ thể.

Nền hội họa thế giới đã trải qua nhiều giai đoạn, bên cạnh việc xem trọng cái cũ, thế giới vẫn đón nhận xu hướng mới. Mà ở đây cái mới là những phương tiện thể hiện nghệ thuật, hay gọi là một ngôn ngữ mới trong hội họa. Chỉ cần một bức toan, dù to dù nhỏ, họa sĩ cũng có thể tạo nên một tác phẩm mỹ thuật. Nhưng khi có ý tưởng phải truyền đạt đến thị giác mạnh mẽ và xúc động hơn, cần có một phương tiện mới mà cơ thể con người là một bức toan tuyệt hảo. Nghệ thuật không còn bó khung vào một mặt phẳng nữa.

Một tác phẩm body painting.

Theo họa sĩ vẽ body painting tiên phong Phương Vũ Mạnh: “Mỗi họa tiết tôi vẽ mang một câu chuyện, từ đó làm nên một bức tranh đẹp”. Một tác phẩm body painting, khi được đặt vào một cuộc triển lãm, người xem dễ dàng gắn nó với cái tên nghe có vẻ xa lạ “nghệ thuật đương đại” với thái độ đầy mỉa mai. Phản ứng xã hội với một số tác phẩm mang nhãn hiệu đương đại, hậu hiện đại là do độc giả, khán thính giả Việt Nam chưa hiểu thấu đáo những đặc trưng của các loại hình nghệ thuật mới”.

Cuộc cách mạng nghệ thuật về body painting hiện đã phủ khắp thế giới, nhưng không rập khuôn nhau do văn hóa mỗi nước nhào nặn thành một loại hình body painting mang bản sắc riêng. Nhưng ở Việt Nam thì triển lãm body painting là một vấn đề hết sức khó khăn. Khó khăn đầu tiên lại nằm ngay ở nhận thức của khán giả (bao gồm cả nhà quản lý văn hóa) về thể loại này. Cần lắm ở khán giả một sự sâu sắc và tinh tế. Như đã nói ở trên, một tác phẩm body painting có đầy đủ yếu tố đẹp về mặt mỹ thuật, vậy tại sao lại chỉ trích?

Ở nước ngoài, để có được một buổi ra mắt họa sĩ vẽ body painting đều có sự PR rất chuyên nghiệp. Nhưng ở Việt Nam, công đoạn quan trọng này lại làm chưa tốt, thậm chí còn chưa hiểu hết giá trị tác phẩm trong tay. Đó là một lý do khiến công chúng nhìn nhận sai lệch. Tâm lý đám đông cộng với sự mù mờ kiến thức thường sinh ra nhiều tình huống méo mặt như vậy. Tâm tục, vật tục mà thôi!

Tìm kiếm người mẫu cũng là vấn đề. Chưa có nhiều người thực sự thích nghệ thuật này. Body painting là tác phẩm được tạo nên bởi sự sáng tạo của họa sĩ lẫn người mẫu. Họa sĩ lấy cảm hứng từ thân thể người mẫu, người mẫu dùng cơ thể của mình, chuyển động khiến bức tranh truyền tải đúng thông điệp của nó. Người mẫu giỏi lắm cũng chỉ đứng được 4 tiếng đồng hồ. Nhưng để có một bức tranh công phu, có khi đòi hỏi người mẫu phải bất động cả ngày trời. Con người cũng là một khối hình học, vẽ lên khối ấy là một thách thức khó khăn cần đến sự liên tưởng mạnh. Mỗi con người có đường cong khác nhau, cấu tạo cơ thể khác nhau, vậy nên những tác phẩm body painting không cái nào giống cái nào. Tự thân tác phẩm là sự kết hợp giữa vẻ đẹp thân thể lẫn cái đẹp của hội họa.

Body painting là một loại hình nghệ thuật còn quá mới ở Việt Nam. Nhưng một khi phát triển, người nghệ sĩ sẽ có trong tay một phương tiện thiên nhiên hoàn mỹ để thể hiện. Đó là một nhu cầu chính đáng, hoàn toàn vì nghệ thuật cần được cảm thông. Điều này khác hoàn toàn với trường hợp mới đây, một người mẫu nọ chụp bộ ảnh nude lăng xê tên tuổi, dùng cớ bảo vệ môi trường để làm “bình phong” bao biện cho một tác phẩm khỏa thân thô tục và phản cảm.

Bài và ảnh: TRƯƠNG HỒNG TÚ