QĐND - Mùa xuân năm 1957, nhạc sĩ Hoàng Việt sống cùng nhạc sĩ Huy Thục ở số nhà 13, phố Cao Bá Quát, Hà Nội. Cũng thời gian này, anh nhận được thư của vợ từ Sài Gòn gửi ra. Nhạc sĩ không ngờ bức thư xiết bao tình cảm đó đã phải bay theo một con đường đầy trắc trở: Từ Sài Gòn gửi sang Pa-ri (Pháp) rồi phải qua nhiều nước mới ra tới Hà Nội.

Xúc động trước những điều tâm sự trong thư của người vợ vô vàn thương nhớ đang sống trong vòng kiềm tỏa của quân thù, cùng với câu chuyện về hành trình của bức thư gợi lên trong Hoàng Việt cảm xúc mãnh liệt về tấm lòng chung thủy của một tình yêu đôi lứa trước phong ba, bão táp cuộc đời. Nhạc sĩ đã thức suốt đêm để hoàn thành bản “Tình ca”: “Giữ lấy đức tin bền vững em ơi/Giữ lấy trái tim đòi sống yêu đời/Làm một bài tình ca của đôi lứa ta/Dâng cả bao người…”.

Người đầu tiên được Hoàng Việt kể cho nghe về sự ra đời của bài "Tình ca" là nhạc sĩ Huy Thục. Hoàng Việt tâm sự: “Nếu gửi thư vào cho vợ thì chắc hẳn lại trắc trở, quanh co nên mình muốn mượn bài ca để gửi theo làn sóng điện cho cô ấy và cũng tặng cho tất cả những người vợ đang sống cảnh mong ngóng, đợi chờ”.

Sau đó, trước ngày lên đường vào Nam chiến đấu, nhạc sĩ Hoàng Việt đã ghi lại bản “Tình ca” vào một quyển sổ chép nhạc dày gần 300 trang tặng Huy Thục, với dòng chữ lưu niệm: “Chút kỷ niệm để lại cho bạn trẻ Huy Thục. Nhớ sáng tác nhiều. Những trang giấy rộng đang chờ tuổi trẻ và tài năng của bạn”. Bài “Tình ca” của Hoàng Việt và cả hình ảnh nhạc sĩ đeo ba lô ra trận lập tức gợi lên trong cảm xúc Huy Thục ý nhạc về những cuộc chia ly với bao nỗi nhớ mong trong hoàn cảnh đất nước bị kẻ thù chia cắt. Huy Thục đã sáng tác bài “Vì miền Nam” gây xúc động người nghe. Song Huy Thục vẫn chưa cảm thấy hài lòng. Năm 1968, Huy Thục vào Mặt trận Đường 9 - Khe Sanh, sáng tác một loạt tác phẩm như: “Tiếng đàn Ta-lư”, “ Ơi dòng suối La La”, “Tiếng hát trên đường quê hương”… Đâu là cảm hứng để anh có những sáng tác để đời trên, Huy Thục tâm sự:

- Một lần, tôi tới bờ sông Bến Hải, bỗng nhớ anh Hoàng Việt và bản “Tình ca” của anh. Chính đó là sự gợi mở cảm xúc, thôi thúc tôi tiếp tục sáng tác.

Khánh Vân