QĐND Online - Vào cuối năm 1938, đầu năm 1939, tình hình thế giới có nhiều chuyển biến: Liên Xô (nước trụ cột của nền hòa bình thế giới) cố gắng kiềm chế không để chiến tranh thế giới lần thứ II xảy ra. Bọn phát xít Đức, Ý, Nhật đang bành trướng thế lực, phát động chiến tranh. Bọn đế quốc Anh, Mỹ muốn hướng mũi nhọn phát xít vào Liên Xô, rồi sẽ nhảy ra kết thúc chiến tranh, mưu toan làm bá chủ thế giới. Để đối phó với những âm mưu mới của thực dân Pháp ở Đông Dương khi chiến tranh thế giới lần thứ II nổ ra, Đảng ta chủ trương rút vào hoạt động bí mật. Trong khi chờ sự chỉ đạo của Trung ương, căn cứ vào những hoạt động khủng bố của địch, tỉnh ủy Cao Bằng chủ trương chuẩn bị rút vào hoạt động bí mật. Tỉnh ủy đã chỉ đạo các châu ủy và các chi bộ trực thuộc chuẩn bị các điểm bí mật, dựng lán trại ở rừng sâu, cất dấu lương thực phòng khi địch khủng bố.

Lục Khu gồm 6 xã thuộc vùng cao châu Hà Quảng, Cao Bằng, một địa bàn nằm sát biên giới Việt –Trung, có vị trí chiến lược rất quan trọng. Đứng vững ở Lục Khu, một mặt có thể đi lại, thông thương với Trung Quốc, từ đó bắt liên lạc với bộ phận lãnh đạo của Trung ương Đảng ta hoạt động ở nước ngoài; mặt khác, xây dựng thành một địa bàn vững chắc để bảo toàn lực lượng, làm bàn đạp phát triển phong trào cách mạng trong toàn tỉnh. Được sự nhất trí của đồng chí Hoàng Văn Thụ, Tỉnh ủy đã giao cho Châu ủy Hà Quảng cùng một số cán bộ của tỉnh xây dựng vùng căn cứ này.

Các xã vùng biên giới Lục Khu lúc này đang là địa bàn hoành hành của lũ phỉ Vi Cao Chấn, dạt từ Trung Quốc sang. Được sự tiếp tay, che chở của chính quyền Tưởng Giới Thạch, chúng mặc sức cướp phá, chém giết… làm cho đồng bào hai bên biên giới vô cùng điêu đứng. Thực hiện chủ trương của Tỉnh ủy Cao Bằng, Châu ủy Hà Quảng đã cử một tổ vũ trang gồm ba đồng chí Hoàng Sâm, Hoàng Tô, Lê Quảng Ba lên vùng Lục Khu dẹp phỉ, xây dựng căn cứ cách mạng. Các đồng chí được Đảng phân công đã đến từng xóm, bản vận động đồng bào tham gia “Hội phòng phỉ”, bảo vệ tính mạng, tài sản cho nhân dân; sau đó nâng dần lên thành “Hội đánh Tây”. Các Hội viên thanh niên được sự hỗ trợ của gia đình tự mua sắm trang bị, vũ khí bảo vệ bản làng. Các đồng chí Hoàng Sâm, Hoàng Tô, Lê Quảng Ba đã kiên trì, khôn khéo đấu tranh với bọn phỉ. Một mặt, phân hóa, cô lập chúng; mặt khác, ngăn chặn những hành động phá hoại của chúng, bảo vệ cuộc sống cho nhân dân. Nhờ những hoạt động tích cực, mưu trí, dũng cảm của ba đồng chí, lại được sự ủng hộ mạnh mẽ của quần chúng, ta đã đánh đuổi được bọn phỉ ra khỏi biên giới, xây dựng được cơ sở cách mạng ở địa bàn quan trọng này. Để mở rộng hơn nữa phạm vi hoạt động, cuối năm 1938, Tỉnh ủy Cao Bằng bổ sung thêm cán bộ phối hợp với Châu ủy Hà Quảng mở rộng các tuyến đường liên lạc ra phạm vi toàn tỉnh. Với việc hình thành vành đai cách mạng dọc biên giới Việt Trung, đặc biệt là khu căn cứ cách mạng Lục Khu (1938-1939), Đảng bộ Cao Bằng đã tạo ra thế đứng chân vững chắc, tiếp tục đưa phong trào cách mạng phát triển đi lên một giai đoạn mới, giai đoạn đấu tranh vũ trang giành chính quyền.

HÀ THÀNH