QĐND - Ngày 2-10, Ban tổ chức (BTC) giải bóng đá Ngoại hạng Anh sẽ bắt đầu đấu giá bản quyền giải Ngoại hạng Anh trong ba mùa tiếp theo từ 2013-2016. Đây là sự kiện được rất nhiều đài truyền hình, các nhà cung cấp bản quyền truyền hình trên thế giới quan tâm. Các đài truyền hình, các đơn vị cung cấp dịch vụ truyền hình trả tiền của Việt Nam sẽ có hướng tiếp cận như thế nào cho những năm tới sau những mùa bóng bị ép mua với giá đắt “cắt cổ”? 

Giá bản quyền tăng chóng mặt

Bóng đá là môn thể thao vua, được yêu thích nhất tại Việt Nam. Giải Ngoại hạng Anh với phong cách chơi bóng nhanh, những sân cỏ đẹp như trải thảm và quy tụ những cầu thủ hay nhất thế giới đã thu hút người hâm mộ bóng đá nước ta từ hàng chục năm qua.

Nắm bắt được nhu cầu xem bóng đá, nhất là giải Ngoại hạng Anh rất lớn nên các đài truyền hình và các nhà cung cấp dịch vụ truyền hình trả tiền ở nước ta mong muốn được sở hữu bản quyền của giải đấu hấp dẫn này. Đơn vị đầu tiên đưa bóng đá Anh vào nước ta là Dunhill năm 1995. Giai đoạn đầu chỉ là các chương trình tổng hợp hằng tuần, một vài năm sau các trận đấu được phát chậm và tường thuật trực tiếp một số trận đấu. Sau đó, số trận được tường thuật trực tiếp cứ tăng dần lên.

Mùa giải 2002-2003, VTV chính thức đàm phán với Công ty ESPN Star Sports có trụ sở tại Xin-ga-po để mua bản quyền bóng đá Anh. Giá mua bản quyền hai mùa 2002-2003, 2003-2004 ở khoảng 900.000USD… Đến 3 mùa bóng, từ 2010-2013, đơn vị sở hữu bản quyền giải Ngoại hạng Anh là MP&Silva đã bán cho K+ gói độc quyền ngày chủ nhật với số tiền cao ngất ngưởng, khoảng 9 triệu USD. Tuy vậy, số tiền bán bản quyền mà MP&Silva thu được từ các đài truyền hình Việt Nam không dừng lại ở đó.

Tô-rét (bên trái) và Te-ry vui mừng khi Chelsea thắng Arsenal trong trận đấu cuối tuần qua. Ảnh: BĐ

Chính sách “chia để bán” của MP&Silva

Vì quá ham muốn có bản quyền giải Ngoại hạng Anh, các đài đã không ngần ngại chi số tiền không nhỏ để được sở hữu bản quyền. Để có bản quyền, các đài truyền hình, các đơn vị cung cấp dịch vụ truyền hình trả tiền đã áp dụng chính sách đàm phán đôi bên với đơn vị sở hữu bản quyền với mong muốn bản quyền đó chỉ thuộc về mình. Chính với suy nghĩ như vậy nên từ trước đến nay chưa có việc các đài cùng ngồi lại để thống nhất và cử ra một đại diện đứng ra mua bản quyền các giải thể thao. Với cách thức thực hiện mua bản quyền như vừa qua, các đài truyền hình Việt Nam đã bị xé lẻ ra nhiều phần và giá bản quyền tính tổng ra cao hơn con số 9 triệu USD mà K+ bỏ ra.

Với chính sách chia để bán, sau khi bán lại bản quyền cho K+ với giá 9 triệu USD, MP&Silva tiếp tục bán lại suất các trận không độc quyền cho các đài khác của Việt Nam. Tính tổng số tiền bản quyền mà các đài của Việt Nam phải bỏ ra để mua từ MP&Silva ước tính lên đến khoảng 19 triệu USD. Đây là con số quá lớn, hết sức lãng phí, trong khi các đài có thể chia lại bản quyền để phục vụ người hâm mộ mà không phải bỏ ra một khoản tiền lớn như vậy.

Chỉ vì độc quyền sở hữu gói ngày chủ nhật mà K+ đã chấp nhận mua với giá quá cao và sau đó là tăng phí cước dịch vụ. Hiện, mức cước cao nhất của nhà cung cấp này để xem được ngày chủ nhật là 300.000 đồng/tháng với những khách hàng đăng ký dùng trong 3 tháng. Các đơn vị khác cũng đã tăng giá cước kể từ khi có thêm bản quyền giải Ngoại hạng Anh. 

Hợp tác để không bị xé lẻ

Về nguyên tắc chung, bất kỳ pháp nhân nào đủ điều kiện đều có thể đứng ra mua bản quyền giải Ngoại hạng Anh. Tuy nhiên, chỉ những tổ chức có uy tín, có khả năng quảng bá cho giải đấu và quan trọng nhất là có nhiều tiền mới là đơn vị sở hữu bản quyền giải Ngoại hạng Anh.

Vì thế, một đài truyền hình của Việt Nam đứng ra mua bản quyền trực tiếp với ban tổ chức giải ngoại hạng vẫn là rất khó. Nhiều khả năng, phải mua lại từ một nhà cung cấp, phân phối bản quyền.

Vấn đề là các đài sẽ tính mua lại của nhà phân phối bản quyền giải Ngoại hạng Anh theo cách nào? Liệu có còn phương thức mua gói độc quyền nữa không? Nếu vẫn còn phương thức độc quyền như năm 2010 của K+ chắc chắn sẽ vấp phải sự phản ứng dữ dội từ người hâm mộ và cái giá để được độc quyền, dù chỉ một phần sẽ cao hơn con số 9 triệu USD của ba năm về trước.

Để tránh sự leo thang trong việc nâng giá bản quyền giải bóng đá Ngoại hạng Anh, có lẽ các đài truyền hình, các nhà cung cấp dịch vụ truyền hình trả tiền trong nước nên ngồi lại với nhau để thống nhất cử ra một đại diện duy nhất tham gia đàm phán với đơn vị sở hữu bản quyền. Nếu chỉ có một đại diện đứng ra mua thì đơn vị sở hữu bản quyền không thể làm cao, nâng giá tùy tiện để bán lại cho các đài của chúng ta như trước đây. Đó là cách hay nhất lúc này để giảm giá bản quyền đã tăng chóng mặt như những năm vừa qua.

Vinh Sơn