QĐND Online - 9 tấn gạo cùng một số loại nhu yếu phẩm được Ban tổ chức lễ hội Đền Nghè - Nữ tướng Lê Chân năm 2013 cấp cho các đơn vị quân đội, công an trên địa bàn. Những vật phẩm tượng trưng cho việc quan tâm xây dựng lực lượng vũ trang ấy đều do nhân dân đóng góp, cung tiến vào Đền và dâng lên “Thánh Mẫu”.

Nữ tướng trẻ trong lòng dân Đất Cảng

Theo tài liệu của Bảo tàng Hải Phòng, nữ tướng Lê Chân là người An Biên, huyện Đông Triều, phủ Kinh Môn (nay là xã An Thủy, huyện Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh). Sinh thời, Lê Chân nổi tiếng xinh đẹp, thông minh, giỏi võ nghệ và có chí hơn người. Thái thú Tô Định nghe danh, đòi lấy làm tỳ thiếp. Được cha mẹ từ chối, Lê Chân cùng với người nhà đã lánh về vùng ven biển thuộc huyện An Dương.

Thái thú Tô Định tức giận đã hãm hại cha bà. Nuôi chí báo thù cho cha, Lê Chân đã cùng với người nhà, người làng, khai khẩn vùng đất ven biển An Dương, lập nên một làng quê mới An Biên, tiền thân của vùng Đất Cảng ngày nay. Bà đã ra sức tích lũy lương thảo, tập hợp và tổ chức luyện tập nghĩa binh, liên kết hào kiệt khắp nơi để chờ thời cơ.

Cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng nổ ra. Từ căn cứ An Biên, Lê Chân cùng với đội nghĩa binh của mình nhập vào đội quân của Hai Bà Trưng và giành thắng lợi. Trưng Trắc xưng vua, khao thưởng quân sĩ. Lê Chân được Trưng Trắc ban hiệu Thánh Chân Công chúa, phong chức “Chưởng quản binh quyền” lĩnh ấn Trấn Đông Đại tướng quân, thống lĩnh đạo quân Nam Hải phòng thủ miền biển, sai đem binh mã về trang An Biên dựng đồn trấn thủ. Phụng mệnh, nữ tướng tiếp tục xây dựng lực lượng, đào hào, đắp lũy, xây dựng nền quốc phòng trấn giữ vùng trọng yếu. Chỉ vài năm, vùng này trở nên giàu có, ai ai cùng kính yêu nữ tướng trẻ tài ba ấy. Các triều đại phong kiến cũng có nhiều sắc phong dành cho bà.

Tượng đài nữ tướng Lê Chân trước trung tâm triển lãm thành phố Hải Phòng, bằng đồng, cao 7,5 mét, nặng 19 tấn, khởi công xây dựng vào ngày 30 tháng 11 năm 1999, khánh thành ngày 31 tháng 12 năm 2000.

Trong tâm thức mỗi người dân đất Cảng, lễ hội đền Nghè là lễ hội lớn của cộng đồng cư dân ven biển Hải Phòng. Cụ Nguyễn Thị Bá, 80 tuổi ở ngõ 50, Cầu Đất (Quận Ngô Quyền, Hải Phòng) xúc động kể: “Năm nào, chúng tôi chờ đón lễ hội để được dâng lễ vật, thắp nén hương thơm dâng lên Thánh Mẫu, cầu mong may mắn, tốt lành”.

Anh Nguyễn Hoàng Tuấn, 45 tuổi ở thôn Tân Thanh, xã Đại Bản (An Dương, Hải Phòng) còn nhớ như in bài đồng dao thuộc từ thuở bé : “Xưa có người con gái. Quê An Biên, Đông Triều. Cha thầy thuốc Lê Đạo. Mẹ là Trần Thị Châu…”

Hàng năm, những người dân Đất Cảng tổ chức Lễ hội Đền Nghè - Nữ tướng Lê Chân với rất nhiều hoạt động phong phú như: lễ cáo yết, tế Nữ quan, lễ rước, đánh trống khai hội, lễ dâng hương, lễ tạ cùng nhiều hoạt động văn hóa thể thao đặc sắc như thể dục dưỡng sinh, thi cắm tỉa hoa, thi hát nghệ thuật dân tộc… thu hút sự tham gia của đông đảo các tầng lớp nhân dân. Lễ hội năm nay khởi đầu cho các hoạt động Năm Du lịch quốc gia đồng bằng sông Hồng năm 2013 ở thành phố.

Thánh Mẫu cấp lương khao quân

Trao đổi với chúng tôi đúng vào sáng ngày “Thánh Đản” (8-2 Âm lịch), tại khu Đền Nghè, ông Nguyễn Đình Chỉnh, Trưởng Phòng nghiệp vụ di tích Bảo tàng Hải Phòng cho biết, lễ hội năm nay có thêm phần cấp lương thảo khao quân, đó cũng là sự tiếp nối truyền thống từ thời bà Trưng, từ vua đến tướng đều rất quan tâm đến binh sĩ. Khoảng 9 tấn gạo cùng một số nhu yếu phẩm như đường, sữa, dầu ăn… đã cấp cho đại diện của các đơn vị bộ binh, hải quân, biên phòng và công an. Đó là những lực lượng trực tiếp làm nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền, an ninh vùng đất và biển đảo Hải Phòng.

- Tất cả lương thực, thực phẩm đó đều do dân đóng góp, cung tiến vào Đền, dâng lên Thánh Mẫu; thể hiện đúng ý nghĩa của sự khao quân của Hai Bà Trưng cũng như Nữ tướng Lê Chân từng thực hiện đối với binh sĩ. Đó là lộc Thánh đấy - Ông Chỉnh cho biết.

Đoàn tế của chùa Linh Quang Thiền Tự (Thái Bình) sáng 8/2 âm lịch, ngày sinh Thánh Mẫu trước cửa Đền Nghè.

Theo chia sẻ của cụ Nguyễn Thị Bá, Thánh Mẫu không chỉ quan tâm đến người sống, đến bộ đội mà Ngài còn quan tâm đến cả những người đã hy sinh, cống hiến vì sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc. Vật phẩm dân cung tiến, dâng lên Ngài, sau đó được cấp cho bộ đội là đúng ý nguyện của Ngài.

Trung đoàn 50 (Bộ CHQS TP Hải Phòng) được cấp 19 bao gạo (950kg), 23 chai dầu ăn, 4 gói muối, 3 thùng lương khô. Ngay sau khi nhận về, đơn vị đã phân chia cho bộ đội sử dụng đúng ngày “Thánh Đản”. Thượng tá Hoàng Hữu Dũng, Chính ủy Trung đoàn 50 chia sẻ:

- Đây là phần lương thảo tượng trưng cho ý thức xây dựng nền quốc phòng toàn dân, tri ân công đức của liệt nữ có công trong gây dựng lực lượng vũ trang thời Hai Bà Trưng đánh quân xâm lược, động viên cán bộ chiến sĩ nối tiếp truyền thống cha ông trong thực hiện nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc. Chúng tôi rất trân trọng món quà có ý nghĩa ấy.

Bài và ảnh: ĐÀO ĐỨC HANH