Từ những chiếc mâm đồng cổ cũ kỹ, tưởng như cho vào làm hàng đồng nát, nghệ nhân đúc đồng Hà Nội đã sáng tạo khéo léo, đưa ý tưởng vẽ hình và chạm thúc đồng trên chiếc mâm đồng cũ. Tác phẩm tranh đồng nổi độc đáo này mang đến hiệu quả kinh tế cao…

Ngày trước, ở Hà Nội phần lớn các gia đình có chiếc mâm đồng gò bằng tay (đường kính khoảng 50cm đến 70cm), do sử dụng mâm đồng hàng mấy chục năm, chiếc mâm đồng bị cong vênh nặng và hoen gỉ, không tiện lợi như những chiếc mâm bằng nhôm, được dập hình dáng công nghiệp hàng loạt phẳng, tròn đều nhau, rất nhẹ và sáng choang. Nghệ nhân đúc đồng Lê Khang nhìn thấy những chiếc mâm đồng cũ, được các bà đồng nát thu gom về làm thành đồng phế liệu, ông thấy tiếc. Chiếc mâm đồng đã gắn chặt với nhiều kỷ niệm thăng trầm của mỗi gia đình, nhất là ở làng quê. Ông đã tìm cách lưu giữ và biến những chiếc mâm đồng cũ thành những đồ vật treo tường sang trọng, có giá trị cao trong mỗi gia đình. Ông Khang đã mua gom lại những chiếc mâm đồng cũ rồi tỉ mỉ vẽ họa tiết các hình con vật quen thuộc và những đường nét hoa văn cầu kỳ lên chiếc mâm đồng cũ, sau đó thực hiện ý tưởng chạm nổi, thúc đồng và trạm dứt (cắt thủng) từng chi tiết nhỏ trên mâm đồng. Chấm sửa từng đường nét nổi, chìm hình con thú và hoa văn cổ, như một họa sĩ tài ba miệt mài vẽ hình trên bức tranh, ông đã duy trì và khôi phục được nhiều đề tài tranh trên mâm đồng như: Long, ly, quy, phụng; tùng, cúc, trúc, mai; Cửu long tranh thọ (Chín con rồng tranh chữ thọ)… Tác phẩm tranh mâm đồng cổ được làm nhiều loại độc đáo, nhiều khách hàng yêu thích và tìm mua.

Ông Khang cho biết, tác phẩm tranh mâm đồng của ông đưa ra thị trường đã được khách hàng tín nhiệm, tìm mua tranh mâm đồng về treo trang trọng ở trong nhà. Khách Việt kiều tìm mua những chiếc mâm đồng cổ, vẽ hình ảnh mang đậm bản sắc quê hương mang ra nước ngoài làm quà lưu niệm tặng nhau. Một số thợ giỏi các tỉnh khác như ở Bắc Ninh và Thái Bình đã làm theo cách của ông, tạo được nhiều sản phẩm có giá trị kinh tế và thêm nhiều việc làm cho nhiều người lao động ở các làng nghề.

Trên gác xép tầng 2 nhà ông Khang có riêng một góc Bảo tàng trưng bày đồ đồng cổ và sản phẩm do ông làm ra. Từ những tượng đồng Bác Hồ to nhỏ, tượng đồng toàn thân, bán thân các danh nhân văn hóa dân tộc và quốc tế tiêu biểu, các loại tượng Phật, trống đồng, bình cổ bằng đồng… Ông cũng đúc tượng đồng các danh tướng: Lê Trọng Tấn, Trần Bình; Tượng các danh nhân: Đào Duy Anh, Nguyễn Văn Tố, Nguyễn Văn Huyên, Từ Chi. Tượng đồng các lãnh tụ chí sĩ yêu nước: Phan Bội Châu, Hoàng Hoa Thám… và phục chế 20 mẫu tượng đồng lớn, nhỏ cho Bảo tàng Mỹ thuật: Tượng đồng chiến thắng Điện Biên Phủ, nặng 1 tấn. Tượng ăn quả nhớ kẻ trồng cây nặng 100kg, Tiếng cồng Tây Nguyên, Tượng liệt sĩ Võ Thị Sáu… Làm khối tượng đồng “Các Vua Hùng đã có công dựng nước/Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước” tại bảo tàng Hùng Vương, Phú Thọ và mẫu tượng đồng trưng bày tại Bảo tàng Cách mạng Việt Nam. Ông đúc trống đồng phiên bản cao 70cm, đường kính 80cm, nặng 120kg đặt tại Ngọc Lũ (Thường Tín, Hà Nội).

Ông Khang hiện là Phó chủ tịch Hội nghệ nhân và thợ giỏi Hà Nội. Ông cho biết: “Hội nghệ nhân làng nghề Hà Nội (cũ) được thành lập từ năm 1980, tập hợp được 70 nghệ nhân các làng nghề Hà Nội. Hội đang kiện toàn tổ chức hoạt động, hằng năm tham dự các triển lãm giới thiệu các sản phẩm thủ công tinh xảo vùng đất Thăng Long, tổ chức giao lưu với các Hội nghệ nhân các tỉnh bạn và đề cử nghệ nhân có tay nghề giỏi và sản phẩm thủ công sáng tạo mẫu mã đẹp, tham dự các hội chợ, triển lãm của các nước trong khối ASEAN và quốc tế. Hội nghệ nhân đang động viên các hội viên sáng tạo ra nhiều tác phẩm đẹp, mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc chào mừng kỷ niệm 1000 năm Thăng Long Hà Nội…”.