Cầu thủ Ba-lô-tê-li

QĐND - Bóng đá châu Âu luôn là nơi khởi phát của mọi tư tưởng, tư duy chiến - kỹ thuật, phương pháp đào tạo - tập luyện. Đó là nơi luôn hấp dẫn các ngôi sao thế giới, bởi những điều vừa nói và bởi cả nghệ thuật tổ chức, chính sách quảng bá, đãi ngộ..., tóm lại, bởi tính khoa học, nghệ thuật, tính hiệu quả và tài tổ chức; tính đại chúng và cả chất bác học.

Chính châu Âu đã luôn dẫn đường cho bóng đá thế giới, luôn đi đầu trong việc biến bóng đá thành môn "thể thao vua", làm say lòng hàng tỷ người bốn phương, việc mà không một môn thể thao - giải trí nào khác, làm được. Từ bóng đá bản năng, người châu Âu đã làm ra bóng đá thông minh. Từ bóng đá thông minh, họ làm ra bóng đá nghệ thuật, bóng đá khoa học, bác học. Từ các loại chiến thuật đơn giản, dần dần họ cho ra đời các sơ đồ chiến thuật như 4-2-4, 3-5-2, 4-2-3-1, 4-1-4-1..., đặc biệt là "Bóng đá tổng lực" mà "Tiqui-taca" là phiên bản biến thể của nó. Từ "cầu thủ chuyên biệt", họ đào tạo "cầu thủ đa năng". Từ chỗ chỉ là "bóng với người", họ thêm vào khái niệm "khoảng trống", để bóng đá gồm có "bóng, người và khoảng trống"... Từ ba yếu tố cơ bản của cầu thủ là "kỹ thuật", "tốc độ" và "thể lực", họ cấy thêm vào đó yếu tố thứ tư - "tư duy" v.v.. và v.v… Tóm lại, châu Âu đẻ ra bóng đá và luôn làm cho nó tiến hóa.
Mặc dầu như vậy, mặc dầu vẫn đang đúng về nguyên tắc, đường lối và chính sách "tiến hóa"; mặc dầu bóng đá châu Âu luôn đem lại sự mê đắm lớn lao; vẫn không thể không nói rằng, EURO 2012 ta đang xem, vừa xem, là một EURO có nhiều dấu hiệu suy thoái.

Thật vậy, "Bóng đá tổng lực" Hà Lan thất thế, rời giải từ sau vòng bảng. "Tiqui-taca" Tây Ban Nha không còn áp đảo mọi người như mấy năm trước và càng ngày càng nhiều người biết khắc chế nó. Bồ Đào Nha, nếu không Rô-nan-đô (mà nhiều khi ngay cả lúc có cầu thủ này), chỉ còn là một đội trung bình, nếu không nói là tầm thường. Pháp vừa hồi sinh thì "tái tử". Anh cố gượng dậy nhưng bất thành. Bên cạnh đó, Nga suy so với vài ba năm vừa qua. Crô-a-ti-a không qua nổi vai trò "ngựa ô". Séc chỉ còn trông vào "bên kia dốc đời" của Rô-xích-ky và một trung phong "quá đát" từ lâu là Ba-rốt! Còn như Hy Lạp, Đan Mạch, Ai-xơ-len và hai đồng chủ nhà, Ba Lan và U-crai-na, là những niềm hy vọng nhỏ nhoi, nhanh chóng biến thành... thất vọng! 

Về nhân vật, tuy có khá nhiều cái tên đủ để ta yêu quý, nhưng thực tình, không có những tên tuổi vĩ đại như Cru-íp, Bếch-ken-bau-ơ. Thậm chí, cỡ như D. Di-đan, R. Ba-giô, L. Mát-thau, T. Hăng-ri ... cũng chỉ còn rất, rất ít, qua vài ba hình ảnh như A. Piếc-lô, S. Xvai-xtai-gơ, I-ni-ét-xta. Xa-vi, M. Ô-din, S. Khê-đi-ra, Đ. Xin-va... song người thì trẻ tuổi, nghiệp còn ngắn; người thì "Tiền bất kiến cổ nhân - Hậu bất kiến lai giả", "đầu thai không đúng chỗ".

Cho nên, xem EURO lần này, say thì vẫn say, thức thì vẫn thức, viết thì vẫn viết, nhưng lòng cũng buồn mất một ba phần! 

Nếu có điểm sáng nào, thì đó là Đức. "Những cỗ xe tăng đời mới" đang rất bắt mắt, rất hiện đại, đang hiệu quả, nhờ vào cuộc cách mạng dài gần thập kỷ. Ở họ, đang hòa trộn - hòa hợp, mọi nguyên tắc, mọi xu thế tiên tiến, của bóng đá hiện đại đã nói ở trên. Về lý thuyết, họ không vô địch mới là lạ. Tiếc thay, trong thực tế, vào một ngày xấu trời, họ vẫn có thể thua như họ vừa thua Ý và bị loại khỏi cuộc chơi. Song, nếu người Đức tiếp tục trung thành với cuộc cách mạng của họ, bao giờ họ cũng cứ là "Thái Sơn" trước mặt toàn cầu.

Nhưng lẽ đời có thịnh có suy, có lên có xuống. Đất lắm lúc lầy, trời nhiều khi ẩm, với phẩm chất của mình, nhất định châu Âu sẽ lại tự vượt lên để bóng đá châu Âu không bị các châu lục khác "cướp cờ". Sớm thì ngay ở Wold Cup 2014, muộn thì ở EURO 2016, ta lại có thể say mà không phải buồn nữa.

Đỗ Trung Lai