QĐND - A, chào anh Cuội, anh biết hôm nay là ngày gì không?

- Ý anh nói đến ngày “cá tháng tư” chứ gì? Ngày nói dối, trêu chọc mọi người mà không sợ người ta giận…

- Đúng là Cuội, tổ sư của nghề nói dối, hỏi cái biết ngay!

- Này, anh nghiêm túc hộ một chút nhé, tôi nói dối bao giờ?

- Ơ, chẳng phải dân gian vẫn truyền tụng câu: “Nói dối như Cuội” đó sao? Anh không thế sao mà dân gian đặt điều được, Cuội?

- Anh nên xem lại nhé, trong truyện “sự tích chú Cuội” tôi chẳng dối ai lời nào. Chẳng qua những điều tôi nói khiến người ta khó tin mà dân gian bảo tôi nói dối, vậy thôi.

- Anh nói thế nào nhỉ?

- Tôi nói tôi có thuốc thần chữa được bá bệnh. Cây thần của tôi là cây ưa sạch sẽ, nếu cho nó nước bẩn thì nó sẽ bay lên trời. Người ta không tin tôi, đâm ra đến giờ nhân gian mới mất đi một cây thuốc quý.

- Thì anh không nói dối mấy chuyện đó, nhưng ít ra anh cũng có trách nhiệm chứng minh lời nói của anh chứ. Anh vẫn biết là phải cho người ta thời gian để tin vào những phép màu, phải vậy không?

- Tôi biết chứ, tôi đang nỗ lực chứng minh, nhưng chưa chứng minh kịp thì người ta đã đổ nước bẩn vào cây thần của tôi khiến cả tôi cũng bay lên cung trăng này. Việc họ chưa tin mà lỡ tay làm mất vật quý báu tôi chẳng trách. Chỉ trách đáng ra họ phải ăn năn hối hận vì việc làm của mình thì họ lại đổ cho tôi nói dối. Họ lờ đi bản chất sự việc, và để ngụy biện, họ đưa ra một lời nói dối khủng khiếp: Nói dối như Cuội! Để làm ảnh hưởng uy tín của tôi, để trốn tránh lỗi lầm của họ. Tất cả ai trên đời này, tin rằng Cuội nói dối, thì chính họ đang bị lừa bởi mội lời nói dối xuyên thế kỷ.

- Ái chà chà, sự việc phức tạp quá nhỉ?

- Tôi lại thấy rất rõ ràng. Về bản chất, trên đời có ba loại lời nói dối: Thứ nhất, nói dối để tư lợi; thứ nhì: Nói dối để mua vui; thứ ba: Nói dối để nhường quyền lợi của mình cho người khác. Có những lời nói dối cao cả như khi người mẹ nhường cơm cho con, nói: Mẹ no rồi. Nói dối như vậy sẽ gặt hái lòng biết ơn. Có những lời nói dối ti tiện để trục lợi về mình, cuối cùng sẽ gặt quả báo. Nhưng nói dối, dù đẹp hay xấu cũng có điểm chung là nói không đúng bản chất sự việc.

- Nếu đã là không đúng bản chất sự việc, thì bản thân lời nói dối đã mang nghĩa tiêu cực rồi, làm sao còn phải phân biệt nói dối xấu và nói dối đẹp nữa?

- Nên nhớ rằng, trên đời này cần những lời nói dối. Nói dối để khước từ quyền lợi của mình nó gần với đức hy sinh. Có hy sinh mới có bản chất người, nên nhớ là người nhé, không phải con người. Bản chất người giúp ta thoát ra khỏi phần con giữa các loài động vật khác, để trở thành loài thống trị. Như thế để thấy nói dối đôi khi rất quan trọng. Song, nói dối, nói sai bản chất sự việc, khiến cộng đồng lầm lẫn, khiến uy tín, danh dự của người khác bị ảnh hưởng là cực kỳ đáng lên án.

- Cuội có thông điệp gì cho mọi người nhân ngày cá tháng tư không?

- Có ngay đây: Tôi thích được lừa đẹp.

- Hi, hi, Cuội tếu phết!

Ỷ THIÊN