Quan niệm của không ít người dân vùng cao (trong đó có cả một số cán bộ) cho rằng: Chẳng mấy khi người dưới xuôi lên vùng cao, nên càng mời được “nhiều chén” càng tỏ lòng... hiếu khách! Nhưng lần này đến một số đơn vị, cơ quan của LLVT tỉnh Hà Giang, tôi đã có “nhận thức mới” về “văn hóa uống rượu” ở đây.

Đến Đoàn kinh tế-quốc phòng B14, tôi cứ nghĩ đơn vị vùng cao “một mình một khoảnh” với quân số hầu hết là quân nhân chuyên nghiệp và công chức quốc phòng thì việc duy trì nếp sống chính quy không chặt chẽ như các đơn vị chủ lực. Đại tá, Đoàn trưởng Hoàng Văn Hà tâm sự:

- Hồi đơn vị mới thành lập (năm 2005), một số cán bộ nghĩ rằng ở vùng cao xa xôi ít khi cấp trên “để mắt” tới, nên thỉnh thoảng vẫn uống rượu trong giờ hành chính, dẫn tới tác phong xuề xòa, công việc có phần chểnh mảng, chưa gọn gàng trong xếp đặt nội vụ vệ sinh. Thậm chí có quân nhân đi làm công tác dân vận cũng “say sưa” quá đà trong bản. Để tạo dựng nếp sống chính quy-văn hóa, chúng tôi đã yêu cầu mọi cán bộ, quân nhân trong đơn vị không được uống rượu trong giờ hành chính, vào buổi trưa và uống rượu bia say trong bất cứ hoàn cảnh, thời gian nào. Ai vi phạm lần đầu sẽ bị nhắc nhở, lần sau sẽ đưa ra kiểm điểm nghiêm khắc.

Biểu diễn văn nghệ quần chúng ở Bộ CHQS tỉnh Hà Giang.

Không chỉ có Đoàn B14, Ban CHQS huyện Xín Mần cũng có quy định nghiêm túc về việc uống rượu. Là người dân tộc Nùng, Thượng tá Ngô Văn Đô, Chính trị viên Ban CHQS huyện rất hiểu về phong tục uống rượu của đồng bào dân tộc vùng cao. Nhiều lần đến các xã vùng biên công tác, anh cũng bị cán bộ xã “ép, nài” uống rượu. Anh bộc bạch với tôi: “Từ chối có lúc không tiện, mà uống nhiều cũng ảnh hưởng đến tác phong của mình. Nhưng tôi đã nói với đồng bào rằng, nếu đồng bào thương bộ đội, để bộ đội gắn bó lâu dài với dân thì đề nghị đồng bào không “ép, nài” bộ đội uống rượu. Nói một lần chưa “lọt tai”, thì nói hai, ba lần và nhiều hơn thế, dần dần bà con cũng hiểu ra và từ đó, trong bữa cơm ít có tiếng “chạm chén” hơn”.

- Việc từ chối khéo uống rượu như vậy cũng là một cách để tuyên truyền bà con ít uống rượu, đúng không anh?- Tôi hỏi.

- Tôi cũng nghĩ vậy, nhưng điều quan trọng là khi cán bộ chỉ huy “làm gương” trong việc hạn chế uống rượu thì mới tạo “sức hút” cho cấp dưới noi theo. Nếu cấp trên thường xuyên “mặt đỏ như gấc” mà bảo anh em cấp dưới hạn chế uống rượu thì… vô tác dụng!- Anh Đô khẳng định.

Hôm Bộ CHQS tỉnh mời chúng tôi dự bữa cơm thân mật, tôi thấy mỗi bàn ăn chỉ để một chai rượu trắng gần một phần ba lít. Chén đầu tiên, mọi người chúc sức khỏe nhau và đề nghị “uống hết”, còn sau đó thì mỗi người uống tùy theo khả năng của mình. Vẫn trò chuyện rôm rả, nhưng trong bữa ăn tuyệt nhiên không có ai “nài, ép” nhau, “trăm phần trăm” ồn ã. Ngồi bên cạnh tôi, Đại tá Dương Tiến Soạn, Chính ủy Bộ CHQS tỉnh, tâm sự:

- Uống rượu trong ăn uống là điều khá tế nhị. Thời gian đầu triển khai Chỉ thị 46 của Tư lệnh Quân khu 2 (tháng 10-2006) về việc cấm uống rượu, bia trong giờ hành chính, buổi trưa và không uống say trong mọi lúc, mọi nơi, tâm lý một số người cũng không thoải mái lắm. Nhưng chúng tôi vừa kiên trì giáo dục, tuyên truyền vận động bộ đội, vừa kiên quyết nhắc nhở, chấn chỉnh những trường hợp “thích uống rượu”. Dần dần mọi người hiểu ra và chấp hành quy định này một cách tự giác, nghiêm túc.

- Vậy qua hơn hai năm thực hiện quy định hạn chế uống rượu, “cái được” lớn nhất của đơn vị là gì, thưa Chính ủy?

Anh Soạn nói:

- Đó chính là nền nếp, tác phong chính quy của các cơ quan, đơn vị trong LLVT tỉnh ngày càng tốt hơn, mọi quân nhân có nếp sống văn hóa từ doanh trại đến bãi tập lành mạnh hơn. Không những thế, việc cán bộ, chiến sĩ hạn chế uống rượu bia còn là một nhân tố góp phần xây dựng đơn vị trở thành điểm sáng văn hóa trên địa bàn đóng quân; đồng thời đó cũng là “tấm gương” để đội ngũ cán bộ, công chức ở các cơ quan, ban, ngành, đoàn thể địa phương học tập.

Bài và ảnh: Thiện Văn - Ngọc Khôi