QĐND - Ít ai có thể hình dung được một cô gái trong nỗi đau với căn bệnh loạn dưỡng cơ chưa có cách cứu chữa, lại có thể vượt lên số phận làm chủ cuộc đời mình. Chị phải từ bỏ xe đạp, từ bỏ mái trường, chịu đựng những phương thuốc kỳ quái, mang theo hy vọng có thể chữa khỏi bệnh. Sau những lần chạy chữa không thành công, cho dù bị “cầm tù” trong bốn bức tường của gian phòng nhỏ chỉ có 10 mét vuông, Nguyễn Bích Lan đã nỗ lực ngồi dậy tự học để hoàn thiện chương trình trung học phổ thông.

Trong lúc nhàm chán trên giường bệnh, chị đã tìm ra cảm hứng bởi cuốn sách tiếng Anh của em trai và cuốn từ điển cũ kỹ trên giá sách của gia đình… Từ đó, chị dành 6 tiếng trong ngày để mò mẫm và say mê chúng. Chị học tiếng Anh qua tất cả những gì có thể, từ sách báo, vỏ hộp thuốc, giấy hướng dẫn sử dụng đồ điện, băng đài… Chị còn nhờ mẹ rủ mấy học sinh đến để chị dạy tiếng Anh. Lớp học này là niềm động viên, khích lệ cô giáo Bích Lan và biết bao học trò nghèo của chị. Chính ý chí, sự kiên trì và những trang sách đã khiến chị phần nào quên đi bệnh tật. 

Dịch giả Nguyễn Bích Lan.

Lớp học duy trì được 4 năm thì chị kiệt sức do căn bệnh loạn dưỡng cơ biến chứng sang tim. Lúc ấy gần như chị phải nằm liệt giường, nhưng cũng chính thời gian này, chị Lan đã có cơ hội làm quen với máy tính và bắt gặp cơ duyên dịch thuật. Quá trình này tuy khó khăn nhưng không hề làm cơ thể nhỏ bé chùn bước. Đối với Bích Lan, đổ lỗi tại hoàn cảnh hay số phận nghĩa là đã từ bỏ cơ hội huy động lực lượng bên trong và con người ta chết là chết ở tinh thần trước rồi mới chết ở thể xác. 

Hiện tại, Bích Lan là dịch giả của 26 tác phẩm văn học có giá trị được xuất bản rộng rãi trong nước. Đặc biệt, trong 5 năm, chị đã cho ra đời 4 cuốn sách dịch nổi tiếng: “Người đàn ông đào hoa”, “Triệu phú khu ổ chuột”, “Những con người lạ thường” và “Người đàn ông hoàn hảo”. Năm 2010, chị vinh dự được trao giải thưởng về dịch thuật của Hội Nhà văn Việt Nam với tiểu thuyết “Triệu phú khu ổ chuột”, đồng thời trở thành Hội viên Hội Nhà văn Việt Nam. Bích Lan cũng đã trở thành một trong 8 người phụ nữ đương đại được Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam tôn vinh tại phần trưng bày mới của bảo tàng.

Chị Bích Lan, tuy ít cười nhưng trong tâm hồn luôn ngời sáng, truyền cảm hứng cho biết bao nhiêu người. Chị là bông lan đẹp, một bông lan không phép màu mà lại làm được những điều không hề đơn giản.

Bài và ảnh: VŨ MAI