QĐND Online – Nếu bạn hỏi giới mỹ thuật Hà thành về một người có hỗn danh “Ý điên” thì ai cũng biết và say sưa kể cho bạn nghe với sự ngưỡng mộ lộ rõ. “Ý điên” chính là tên mà bạn bè trong giới gọi nhà điêu khắc Nguyễn Như Ý. Người đàn ông mới ngoài 40 tuổi này đã trải qua cuộc đời thăng trầm gắn liền với những giai thoại bất tận về lối sống nghệ sĩ phóng khoáng. Sau khi gặp nạn phải cưa một chân, Như Ý trở về ẩn dật tại làng quê mưu sinh, bỏ hẳn việc làm tượng, vẽ tranh.

Chính trong giai đoạn gian khó này, Như Ý không cô đơn. Bạn bè đã tổ chức triển lãm cá nhân cho Như Ý với cái tên: “Nguyễn Như Ý-Gương mặt điêu khắc Việt Nam đương đại”. Triển lãm mở cửa từ ngày 25-5 đến 30-5-2012.

Tượng gốm, đá, vỏ ắc quy tại triển lãm.

Khi bước vào không gian Viet Art Centre (42 Yết Kiêu, Hà Nội), nơi diễn ra triển lãm, người xem nhận ra, hình như mình đang đi lạc vào một thế giới của những bức tượng kỳ lạ.

Hơn 70 tranh, tượng, nhật ký sinh viên của Nguyễn Như Ý khó có thể xếp vào trường phái mỹ thuật nào cụ thể, kể cả những cái tên cũng không có. Đơn giản, Như Ý sáng tạo theo bản năng mà chẳng hề dựa vào những lý thuyết của trường phái này hay chủ nghĩa kia, kể cả khi Như Ý từng học tại Trường Đại học Mỹ thuật Hà Nội.

Nhìn tượng của Như Ý, người ta thường liên tưởng đến những bức tượng nhà mồ ở Tây Nguyên bởi chúng giống nhau ở hình khối, chất liệu và cách thức sáng tạo. Tuy nhiên việc Như Ý có chịu ảnh hưởng của tượng nhà mồ Tây Nguyên hay không cũng không quan trọng. Quan trọng là Như Ý không làm giống như những nghệ nhân dân gian ở đại ngàn Tây Nguyên. Tượng nhà mồ Tây Nguyên có mục đích tái tạo lại những sinh hoạt khi còn sống của người đã khuất với tinh thần sao chép hiện thực một cách giống như thật. Tượng của Như Ý lại khác. Những bức tượng không thể hiện một hành động cụ thể nào của con người mà chỉ “hữu hình hóa” những trạng thái mơ hồ muôn thủa của con người: một chút sợ hãi, một chút bàng hoàng...

Tượng gốm tại triển lãm.

Tượng của Như Ý  dù được sáng tạo bằng dụng cụ thô sơ nhất nhưng lại có chiều sâu triết lý không hề kém bất cứ tác phẩm nghệ thuật nào vì mỗi bức tượng có thể xem là ẩn dụ thể hiện sự đa nghĩa trong con người.

Có người sẽ không thích tượng của Như Ý bởi những khuôn mặt người méo mó, quái dị, không cân xứng... Nhưng cái đẹp của tượng Như Ý lại nằm ở chính sự “lệch chuẩn” này. Trong tượng của Như Ý có chất phóng khoáng giống như chính người sáng tạo ra những bức tượng đó.

Sau triển lãm như một sự tái xuất giang hồ này, không ai biết Như Ý có quay lại với cái nghiệp sáng tạo lỡ vận vào thân này hay không? Bạn bè và những người yêu tác phẩm của Như Ý kỳ vọng với sức khỏe vẫn còn, sự hồn nhiên và “chất quái” vẫn còn đó, Như Ý sẽ trở lại với “phong độ” như trước nhưng bằng những tác phẩm độc đáo hơn.

Bài, ảnh: Thu Thủy