QĐND - Tròn 10 năm trước, Cuộc đua xe đạp "Về Điện Biên Phủ 2004 - Cúp Báo Quân đội nhân dân" do Báo Quân đội nhân dân và Liên đoàn Xe đạp - Mô tô thể thao Việt Nam phối hợp tổ chức đã đạt được thành công tốt đẹp, mở đầu cho một loại hình đua xe đạp thể thao mới trên đất nước ta mang chủ đề "Về nguồn". Về Điện Biên Phủ, về Trường Sơn nói riêng và về nguồn nói chung là khát vọng của tuổi trẻ Việt Nam, của vận động viên đua xe đạp Việt Nam thể hiện tâm thức ôn nhớ, tri ân những chiến công hiển hách của dân tộc cùng sự dâng hiến, hy sinh quên mình của các thế hệ cha anh, đồng thời là chí hướng của tuổi trẻ và thể thao phát huy truyền thống anh hùng cách mạng, vượt mọi khó khăn thử thách vươn lên hoàn thành mọi nhiệm vụ mới của đất nước, chinh phục những đỉnh cao mới của thể thao.

Các cuộc đua xe "Về nguồn" do Báo Quân đội nhân dân, Liên đoàn Xe đạp-mô tô thể thao Việt Nam phối hợp với các cơ quan chức năng tổ chức ngoài trọng tâm chuyên môn thể thao còn có những hoạt động mang ý nghĩa chính trị, xã hội sâu sắc với các cuộc giao lưu biểu diễn nghệ thuật và tặng quà tình nghĩa. Chính vì vậy, các cuộc đua xe đạp "Về nguồn" đều thể hiện rõ tinh thần quyết thắng và tình cảm nghĩa nặng tình sâu.

Từ cuộc đua xe "Về Điện Biên Phủ" lần đầu tiên năm 2004 đến nay đã có 4 cuộc đua tổ chức thành công. Tháng 7 năm 2007 là cuộc đua "Về Trường Sơn" lần thứ nhất. Tháng 5-2009 - "Về Điện Biên Phủ" lần thứ 2. Tháng 7-2012 - "Về Trường Sơn" lần thứ 2. Và từ 1 đến 6-5-2014 là cuộc đua "Về Điện Biên Phủ" lần thứ 3 chào mừng kỷ niệm 60 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ lịch sử.

Chặng 6, các cua-rơ tranh tài trên con đường mang tên Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Ảnh: Trọng Hải

10 năm trước cuộc đua "Về Điện Biên Phủ" 2004 Cúp Báo Quân đội nhân dân diễn ra trong bối cảnh cả nước hân hoan kỷ niệm 50 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ. Cuộc đua có sự tham gia của 400 thành viên, trong đó có 140 VĐV nam, nữ của 16 đội Việt Nam và Thái Lan, khởi hành từ TP Huế ngày 24-4. Đoàn đua đã vượt chặng đường trên 1.500km qua các tỉnh bắc miền Trung, về Thủ đô Hà Nội, rồi tiến qua các tỉnh vùng cao Tây Bắc về TP Điện Biên Phủ. Cuộc đua đầu tiên này đã tạo một không khí xã hội nồng nhiệt, thu hút sự cổ vũ của đông đảo nhân dân các xóm làng, thị trấn, thành phố trên các chặng đường đoàn xe. Đặc biệt, các hoạt động nghĩa tình đặt vòng hoa, thắp hương tưởng niệm tại Nghĩa trang liệt sĩ Trường Sơn và các nghĩa trang dọc quốc lộ, thăm quê hương đồng chí Trần Phú, thăm quê hương Đại tướng Võ Nguyên Giáp, vào Lăng viếng Chủ tịch Hồ Chí Minh, thăm và tặng quà gia đình VĐV xe đạp Vũ Văn Bảy, người đã từng là dân công xe thồ từ Thanh Hóa lên Mặt trận Điện Biên Phủ năm 1954. Đoàn đua đã thăm, tặng quà nhiều cựu chiến binh Điện Biên Phủ và gia đình liệt sĩ... Cuộc đua đã phát hiện ra tay đua xuất sắc Đặng Trung Hiếu, người đoạt Áo vàng chung cuộc năm đó và 3 năm sau tiếp tục lập lại thành tích vẻ vang đó trong cuộc đua "Về Trường Sơn" 2007.

Cuộc đua "Về Trường Sơn" 2007 diễn ra đúng dịp kỷ niệm 60 năm ngày Thương binh-Liệt sĩ xuất phát từ Tượng đài tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ trước Quảng trường Ba Đình và Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh, nhằm đến đích là Nghĩa trang liệt sĩ Trường Sơn và Thành cổ Quảng Trị. Cuộc đua thu hút sự tham gia của 350 thành viên, trong đó có gần 100 VĐV từ 16 đội mạnh nhất trong nước và 3 đội Thái Lan, Cam-pu-chia, Hồng Công (Trung Quốc). Ban tổ chức cuộc đua đã nhận được sự đóng góp của nhiều doanh nghiệp và cá nhân với tổng số 994 triệu đồng để xây nhà tình nghĩa, tặng quà các gia đình thương binh, liệt sĩ tiêu biểu nơi đoàn đua dừng chân.

Năm 2009, cuộc đua "Về Điện Biên Phủ" lần thứ 2 đã diễn ra trong sự tin yêu, cổ vũ của Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Đại tướng dặn dò kỹ lưỡng Ban tổ chức và viết những dòng súc tích "Chúc các vận động viên xe đạp đạt thành tích cao trong cuộc đua kỷ niệm 55 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ". 

Cách đây 2 năm, cuộc đua "Về Trường Sơn" lần thứ 2 diễn ra vào tháng 7-2012. Sau chặng đua đầu tiên qua các đường phố khu vực Hồ Hoàn Kiếm, đoàn đua tiến về Thanh Hóa, chặng tiếp là Hà Tĩnh, rồi Đồng Hới (Quảng Bình), Nghĩa trang liệt sĩ Trường Sơn. Chặng cuối cùng là xung quanh Thành cổ Quảng Trị. Hành trình đoàn đua xen kẽ những dòng người, xe đổ về các nghĩa trang liệt sĩ bắc miền Trung, Quảng Trị trong tháng 7 nghĩa tình của đồng bào cả nước. Chúc mừng và cổ vũ đoàn đua, Thượng tướng Lê Khả Phiêu, nguyên Tổng Bí thư, viết: Cuộc đua xe đạp "Về Trường Sơn 2012 - Cúp Báo Quân đội nhân dân là "một việc làm thiết thực", thể hiện đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" của dân tộc ta. Mong rằng những việc làm có ý nghĩa trên tiếp tục được phát huy, nhân rộng".

Cuộc đua Xe đạp toàn quốc mở rộng "Về Điện Biên Phủ 2014 - Cúp Báo Quân đội nhân dân" vinh dự đón nhận thư của Chủ tịch nước Trương Tấn Sang. Sau khi khẳng định ý nghĩa to lớn của chiến thắng lừng lẫy năm châu, chân động địa cầu, Chủ tịch nước đã bày tỏ mong muốn các VĐV sẽ noi gương tinh thần Điện Biên Phủ của thế hệ cha anh, vượt khó, thi đấu với quyết tâm cao, lập nhiều thành tích, kỷ lục mới; đồng thời có nhiều việc làm nghĩa tình, giúp đỡ các gia đình chính sách, các cựu chiến binh năm xưa.

Đáp lại tình cảm và sự tin yêu của Chủ tịch nước Trương Tấn Sang, hơn 120 VĐV xe đạp nam, nữ xuất sắc nhất nước ta và các VĐV đến từ Nhật Bản, Ma-lai-xi-a, Đông Ti-mo đã thi đấu quyết liệt, chinh phục các ngọn đèo: Chiềng Đông, Pha Đin, Tằng Quái một cách ngoạn mục và kết thúc thắng lợi cuộc đua có ý nghĩa chính trị - xã hội sâu sắc. Trước và trong cuộc đua lần này, Ban tổ chức cùng các nhà hảo tâm đã vận động, quyên góp được hơn 1 tỷ động để thực hiện các việc làm nghĩa tình...

Thời gian đã lùi xa, lớp người làm nên chiến thắng đã ra đi khá nhiều, cuộc đua không còn được nhiều cựu chiến binh, thanh niên xung phong, dân công trực tiếp tham gia chiến dịch năm xưa chứng kiến, cổ vũ, nhưng từ Thủ đô Hà Nội đến các nẻo đường: Hòa Bình, Sơn La, Điện Biên, đi đến đâu, đoàn đua cũng nhận được sự ủng hộ của các tầng lớp nhân dân. Chính sự cổ vũ nhiệt tình đó là nguồn động viên lớn lao cho các VĐV trẻ vượt qua thử thách, góp sức, góp niềm vui thể thao vào ngày hội lớn của non sông, đất nước. Chứng kiến hàng nghìn người cờ hoa trong tay, cổ vũ các VĐV thi đấu chặng đua cuối cùng- Vòng quanh TP Điện Biên Phủ, Đại tá Phạm Phú Bằng- một trong năm nhà báo của Báo Quân đội nhân dân trực tiếp tham gia viết và xuất bản báo tại Mặt trận Điện Biên Phủ khẳng định: Cuộc đua có sức cuốn hút và lan tỏa hơn tôi tưởng tượng rất nhiều. Từ nay, có cuộc đua tương tự, tôi xin ủng hộ ngay một tháng lương hưu.

Cuộc đua xe đạp toàn quốc mở rộng “Về Điện Biên Phủ 2014 - Cúp Báo Quân đội nhân dân" đã thành công tốt đẹp. Cuộc đua tiếp nối, mời gọi những cuộc đua. Theo những thông tin mới nhất, Bộ Quốc phòng đã giao nhiệm vụ cho Báo Quân đội nhân dân phối hợp với các cơ quan chức năng chuẩn bị tổ chức một cuộc đua xe đạp xuyên Việt trong dịp kỷ niệm 70 năm Ngày thành lập QĐND Việt Nam - Ngày hội Quốc phòng toàn dân.

MẠNH HÙNG – NAM THẮNG