Trong tuần văn hóa du lịch Tuyên Quang 2008 từ 27-4 đến 4-5, không phải ngẫu nhiên huyện Na Hang được chọn là nơi diễn ra nhiều hoạt động du lịch sôi nổi, hấp dẫn. Nằm cách thị xã Tuyên Quang 110km về phía Tây, đây là nơi có số lượng di sản văn hóa dày đặc với 386 điểm văn hóa di tích gắn với thiên nhiên hùng vĩ.

Na Hang là xứ sở của truyền thuyết, thi ca với những kho truyện tưởng không có hồi kết gắn liền với tình yêu, khát vọng về hạnh phúc đôi lứa, những truyền thuyết về cõi tiên, cõi phật. Mỗi ngọn núi, mỗi con sông đều gắn liền với một sự tích đậm tính nhân văn.

Theo những người dân bản Nà Ta (xã Thượng Lâm) kể lại, đèo Ái Âu – đoạn đèo hiểm trở nằm trên đường từ thị trấn Na Hang đến xã Thượng Lâm xưa kia gắn liền với những câu chuyện về tình yêu những chàng trai, cô gái người Tày sống trên mảnh đất quanh năm sương phủ này. Ái Âu có nghĩa là “lấy nhau”, những đôi nam thanh nữ tú, yêu nhau và muốn đến được với nhau đều phải cùng nhau đi qua đoạn đèo gian nan, trắc trở này. Nơi đây có những dòng sông đã từng được biết tới qua thi ca với sông Gâm, sông Năng, những đỉnh núi cao Khuổi Tong, Loong Noòng, Bản Luốc, Pịa, Pắc Tạ... đều được gắn với các câu chuyện huyền thoại đậm tính nhân văn của đồng bào dân tộc thiểu số. Khách tham quan có thể chiêm ngưỡng ngọn núi Cô Tiên tựa như đôi nam nữ quấn quít, 99 ngọn núi với những huyền thoại về cội nguồn dân tộc được ví như một “Hạ Long cạn” của núi rừng…

Na Hang có nhiều địa điểm tham quan gắn với những câu chuyện lịch sử, những bước phát triển của đất nước như du lịch lòng hồ thủy điện Na Hang rộng hơn 8.000ha với làn nước trong vắt, hai bên bờ bạt ngàn những cánh rừng nguyên sinh thăm thẳm và những dãy núi đá vôi sừng sững, thăm hang lịch sử Ngô Gia Khảm - nơi nghiên cứu chế tạo thuốc nổ của Anh hùng lao động Ngô Gia Khảm trong kháng chiến chống Pháp, ngôi chùa Phúc Lâm Tự với 13 bức tượng được tạc từ đời vua Thành Thái mang nét văn hóa tín ngưỡng dân gian rất riêng của dân tộc Tày... được chính những người dân ở đây dựng nhà gìn giữ. Ông Hỏa Văn Biết - người trông coi chùa cho hay: “Gia đình tôi đã trông coi ngôi chùa này được 5 đời, bản thân tôi đã giữ gìn nó suốt 50 năm nay, về truyền thuyết, sự tích thì chẳng ai nhớ rõ, nhưng ở chùa vào mùng 1, ngày rằm hằng tháng đều có rất đông khách thập phương đến lễ...”. Không chỉ hấp dẫn với vẻ đẹp thiên nhiên, Na Hang còn đem lại cảm giác mới lạ cho người đến thăm với đặc sản của đồng bào dân tộc thiểu số nơi đây như rượu ngô, thịt trâu khô, thịt chua, cá chua, xôi ngũ sắc cùng những tấm thổ cẩm tinh tế được dệt từ bàn tay của những người phụ nữ Tày, Mông… Theo kế hoạch của huyện Na Hang, đến năm 2010 Na Hang sẽ phát triển thành thị xã công nghiệp gắn với tuyến du lịch sinh thái: Bản Bung - Đà Vị - hồ Ba Bể (tỉnh Bắc Kạn). Đặc biệt, khu bảo tồn đặc dụng Tá Kẹ - Bản Bung, rộng gần 42km², ôm gọn trong lòng cả 5 xã: Côn Lôn, Khau Tinh, Sơn Phú, Vĩnh Yên, Thanh Tương, với hàng nghìn loài thực vật, động vật quý hiếm trong đó có loài voọc mũi hếch được ghi trong sách đỏ thế giới cùng hơn 300 cá thể loài khác là tiềm năng sinh thái lớn hấp dẫn khách tham quan. Phát huy lợi thế những cánh rừng nguyên sinh bạt ngàn, có thác Pác Ban và hồ thủy điện Tuyên Quang, Đại hội lần thứ XIX Đảng bộ huyện Na Hang xác định, trong 5 năm từ 2005 đến 2010, Na Hang sẽ lấy du lịch sinh thái làm khâu đột phá trong phát triển kinh tế. Qua đó, mảnh đất Na Hang sơn thủy hữu tình có điều kiện được đón đông đảo khách tham quan. Bài và ảnh: HỒNG THUẬN