Nhà tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh trên đèo De, xã Phú Đình, Định Hóa (NguồnTN)

QĐND - Vào một ngày cuối xuân đầu hạ, chúng tôi có dịp trở lại mảnh đất ATK Định Hóa - Thái Nguyên, nơi được nhà thơ Tố Hữu ví như “Thủ đô gió ngàn”. Đối với mỗi người dân Việt Nam, cùng với ATK Tân Trào (Tuyên Quang), ATK Định Hóa đã trở nên thân thương, gần gũi vì mỗi lần nhắc đến những địa danh này, ai ai cũng nhớ đến những hình ảnh rất đỗi quen thuộc bởi phong cảnh thiên nhiên tươi đẹp: Rừng xanh hoa chuối đỏ tươi/ Đèo cao nắng ánh dao gài thắt lưng và đầy chất thơ: Tiếng suối trong như tiếng hát xa/ Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa gắn liền với hình tượng cao đẹp của Bác Hồ - người Cha già kính yêu của dân tộc: Bác ngồi đó với cây chì đỏ/ Vạch đường đi từng bước từng giờ.  

Trong những năm tháng gian khổ mà hào hùng của dân tộc, mảnh đất ATK Định Hóa - Thái Nguyên là nơi ở, làm việc của Bác Hồ và nhiều vị lãnh đạo Đảng, Chính phủ, Quân đội như Tổng bí thư Trường Chinh, Chủ tịch Tôn Đức Thắng, Thủ tướng Phạm Văn Đồng, Đại tướng Võ Nguyên Giáp, Đại tướng Nguyễn Chí Thanh, Đại tướng Văn Tiến Dũng, đồng chí Hoàng Quốc Việt…; nơi ra đời của nhiều cơ quan, đoàn thể, báo chí (trong đó có Tòa soạn Báo Quân đội nhân dân ở xóm Khau Diều, xã Định Biên, huyện Định Hóa); nơi chứng kiến nhiều sự kiện lịch sử quan trọng của đất nước, của quân đội, của nhiều cơ quan, đoàn thể; nơi ghi lại nhiều dấu ấn sâu nặng, cao đẹp về tình dân nghĩa Đảng, về mối quan hệ đoàn kết máu thịt quân dân.  

So với các vùng, miền khác trên đất nước ta, căn cứ địa Việt Bắc mà trung tâm là ATK Định Hóa có một hình thế đặc biệt. Không có những núi cao vách đá sừng sững như vùng Cao Bằng - Lạng Sơn; không thấy cảnh “Dốc lên khúc khuỷu, dốc thăm thẳm” như vùng Tây Bắc và cũng không nhiều quả đồi lúp xúp với những cây cọ xòe tán tầng tầng lớp lớp xen lẫn những cánh đồng, dòng sông uốn lượn như vùng trung du Phú Thọ, quang cảnh núi rừng Định Hóa vừa mang dáng vẻ của đại ngàn kỳ vĩ, vừa có những hình ảnh thân thuộc, gần gũi của làng quê Việt Nam. Những quả đồi nhấp nhô trùng trùng điệp điệp như những con sóng xanh vỗ lăn tăn ngút ngát tầm mắt. Những ruộng lúa, nương ngô dập dìu một màu xanh êm dịu. Những dòng suối trong leo lẻo lượn theo chân đồi, khe núi như một dải lụa thanh thiên mềm mại càng tôn lên vẻ đẹp sơn thủy hữu tình của núi rừng Việt Bắc.

Tạo hóa đã ban tặng cho chiến khu Việt Bắc, trong đó trung tâm Định Hóa có một địa thế tuyệt đẹp cả về lợi thế quân sự “tiến khả dĩ công, thoái khả dĩ thủ” (khi đánh có thể tiến công, khi lui có thể phòng ngự) và phong cảnh thiên nhiên, thời tiết, khí hậu. Lợi thế, vẻ đẹp đặc biệt đó cùng với 128 điểm di tích, trong đó có 16 điểm di tích ở vùng lõi ATK Định Hóa đã được xếp hạng di tích lịch sử quốc gia đã trở thành một tài sản vô giá, một nguồn lực quan trọng trong công cuộc phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Ngày 10-5 vừa qua, Thủ tướng Chính phủ đã xếp Khu di tích lịch sử ATK Định Hóa là Di tích quốc gia đặc biệt. Sự kiện này thêm một lần khẳng định những giá trị, ý nghĩa, tầm quan trọng to lớn của căn cứ ATK Định Hóa trong công cuộc kháng chiến giải phóng dân tộc và trong sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc.

Hiện nay, tại Trung tâm khu di tích ATK Định Hóa Phú Đình đã xây dựng nhà tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh, nhà trưng bày ATK, trụ sở Ban quản lý di tích lịch sử - sinh thái, một số công trình dịch vụ du lịch và tiếp tục hoàn thiện hạ tầng giao thông, trùng tu, tôn tạo những điểm di tích lớn…

Ông Đồng Khắc Thọ, Trưởng ban Quản lý di tích lịch sử - sinh thái ATK Định Hóa cho biết: Tỉnh ủy, UBND tỉnh Thái Nguyên đã xác định phải đưa khu di tích ATK Việt Bắc - Thái Nguyên trở lại đúng vị trí là “một quần thể di tích quan trọng bậc nhất của dân tộc Việt Nam ở thế kỷ XX” như cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt đã từng khẳng định từ năm 1997, trong đó các di tích Bác Hồ ở quần thể di tích này là điểm nhấn quan trọng nhất. Trong rất nhiều việc đang triển khai, trước mắt, tỉnh đang kêu gọi, thu hút mọi nguồn lực để phục dựng, tôn tạo các di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh ở ATK Định Hóa xứng đáng với tầm vóc vĩ đại và công lao to lớn của Người đối với dân tộc ta.

ATK Định Hóa - Thái Nguyên không chỉ là nơi chứa đựng nhiều giá trị lịch sử và là “địa chỉ đỏ” trong công tác giáo dục truyền thống cách mạng mà còn rất giàu về tài nguyên và tiềm năng du lịch, nhất là du lịch văn hóa và du lịch sinh thái. Những năm qua, tỉnh Thái Nguyên và huyện Định Hóa đã quan tâm đầu tư quy hoạch, quản lý, bảo vệ, trùng tu, tôn tạo nhiều di tích lịch sử gắn với việc xây dựng, hoàn thiện hệ thống hạ tầng giao thông, dịch vụ để từng bước đưa địa danh này trở thành một trung tâm du lịch tầm cỡ của vùng Việt Bắc. Đó là một hướng đi đúng nhằm tận dụng, khai thác những ưu thế, tiềm năng văn hóa - du lịch của địa bàn căn cứ kháng chiến xưa thành một nguồn lực quan trọng để thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển, góp phần xóa đói giảm nghèo, xây dựng quê hương ngày càng ấm no, giàu mạnh.

THIỆN VĂN