Trong tháng 9-2010, tại Bảo tàng Lịch sử Việt Nam (số 1, Phạm Ngũ Lão, quận Hoàn Kiếm) sẽ tổ chức cuộc triển lãm mang tên: “Những trận đánh, chiến dịch nổi tiếng trong lịch sử Việt Nam”, thiết thực kỷ niệm 1000 năm Thăng Long-Hà Nội. Xin giới thiệu cùng bạn đọc một trong 10 trận đánh tiêu biểu sẽ được giới thiệu tại triển lãm.

Những hình ảnh, hiện vật tượng trưng cho 10 trận đánh, chiến dịch tiêu biểu sẽ được trưng bày tại triển lãm như: Trận Bạch Đằng (năm 938); trận Như Nguyệt (năm 1077); trận Chi Lăng-Xương Giang (năm 1427); trận Ngọc Hồi-Đống Đa (năm 1789); chiến dịch Điện Biên Phủ (năm 1954); trận “Điện Biên Phủ trên không năm 1972”; chiến dịch Hồ Chí Minh (năm 1975)…

Trên mảnh đất Đường Lâm nơi xứ Đoài (thị xã Sơn Tây, Hà Nội) tươi đẹp và hùng vĩ đã sản sinh danh tướng Ngô Quyền, cũng là vị vua khai mở kỷ nguyên độc lập tự chủ lâu dài trong lịch sử dân tộc Việt . Ông sinh năm 898, trong gia đình có truyền thống võ học, yêu nước. Từ năm 923, Ngô Quyền hợp sức với Dương Đình Nghệ chuẩn bị lực lượng đánh đuổi quân đô hộ Nam Hán, trực tiếp huấn luyện đội quân tinh nhuệ gồm 3.000 nghĩa sĩ. Năm 931, ông làm tướng tiên phong, chỉ huy nghĩa binh đánh đuổi quân Nam Hán, xây dựng chính quyền tự chủ do Dương Đình Nghệ đứng đầu và được giao trấn giữ vùng đất phía Nam.

Vì tranh giành quyền bính, Kiều Công Tiễn đã giết hại thủ lĩnh Dương Đình Nghệ, phản bội lợi ích dân tộc, câu kết với vương triều vừa bị đánh đuổi ra khỏi bờ cõi, đặt đất nước vào tình thế nguy nan. Ngô Quyền trở thành thủ lĩnh của phong trào dân tộc, là ngọn cờ tập hợp lực lượng chống ngoại xâm. Mùa đông năm 938, Ngô Quyền đưa quân từ châu Ái (Thanh Hóa) ra tiêu diệt nhóm quân phản loạn của Kiều Công Tiễn ở thành Đại La, dẹp yên nội loạn để dốc toàn lực chống ngoại xâm. Ông nhanh chóng vạch kế hoạch kháng chiến, cho đem cọc lớn vạt nhọn đầu, bịt sắt, đóng thành những bãi cọc ngầm ở cửa biển Bạch Đằng, bố trí lực lượng, bày thế trận đánh một trận quyết chiến chiến lược.

Cuối đông năm 938, khi đoàn chiến thuyền Nam Hán lấp ló ở cửa biển Bạch Đằng, Ngô Quyền cử một cánh quân ra khiêu chiến, cầm chân địch. Khi thủy triều lên, quân ta giả vờ thua chạy, nhử địch tiến vào trận địa đã chuẩn bị sẵn. Quân Nam Hán mắc mưu tiến sâu vào phía trong các bãi cọc. Đợi khi thủy triều xuống, các bãi cọc nhô lên, Ngô Quyền chỉ huy quân sĩ đồng loạt tiến công. Đoàn thuyền chiến Nam Hán phần lớn bị cọc nhọn đâm thủng, tướng Hoằng Thao bỏ mạng cùng quá nửa quân sĩ vùi xác dưới dòng Bạch Đằng giang.

Với chiến thắng Bạch Đằng (938), Ngô Quyền mãi mãi được lưu danh trong lịch sử dân tộc như một danh tướng tài ba, làm nên chiến công oanh liệt. Mùa xuân năm 939, Ngô Quyền lên ngôi vua, xưng là Ngô Vương, đóng đô ở (nay thuộc xã Cổ Loa, huyện Đông Anh, Hà Nội), xây dựng chính quyền phong kiến, mở đầu triều đại phong kiến độc lập tự chủ của dân tộc Việt Nam. Năm 944, sau khi ở ngôi được 5 năm, Ngô Quyền qua đời, thọ 47 tuổi.

Ngô Quyền là vị danh tướng đánh một trận toàn thắng, làm nên lịch sử hào hùng của dân tộc trong cuộc đấu tranh chống Bắc thuộc, mở ra kỷ nguyên độc lập tự chủ lâu dài, phát triển văn hoá, văn minh rực rỡ.

Khánh Nguyên