"Sự hội tụ ánh sáng" - chương trình đầu tiên nằm trong dự án "Dòng chảy 1.000 năm" do nghệ sĩ Đào Anh Khánh xây dựng sẽ ra mắt công chúng từ tối 30-10 đến ngày 1-11. Đây cũng là hoạt động nghệ thuật đáng chú ý nằm trong chuỗi hoạt động văn hoá chào mừng chuyến thăm cấp Nhà nước của gia đình Hoàng gia Đan Mạch tới VN.

Một số tác phẩm được bày dọc bờ đê. Ảnh: Giang Huy.

Nghệ sĩ Đào Anh Khánh sinh năm 1959, đã từng tổ chức và tham gia nhiều hoạt động nghệ thuật đương đại như sắp đặt, trình diễn, múa..., trong đó có 5 chương trình "Đáo xuân" tổ chức hằng năm thu hút sự chú ý của nghệ sĩ và công chúng. Lần này, "Sự hội tụ của ánh sáng" có sự góp mặt 24 nghệ sĩ trẻ đương đại, trẻ nhất là họa sĩ Vũ Hồng Linh - 26 tuổi, đã kha khá tuổi là nữ nghệ sĩ Đặng Thị Khuê sinh năm 1946.

Vì sao là sự hội tụ của ánh sáng? Đào Anh Khánh đã nhiều lần lý giải điều này trên các phương tiện truyền thông. Theo anh, ý tưởng "ánh sáng" xuất phát từ quan niệm, Hà Nội là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hoá... hội tụ nhiều tinh hoa của đất nước, nơi toả sáng các thành quả trong suốt 1.000 năm qua.

Còn sự "hội tụ" ở đây là sự tập trung, hội tụ tinh hoa của ánh sáng; là sự hội tụ của nhiều nghệ sĩ nghệ thuật sắp đặt. Các nghệ sĩ có thể sử dụng đa dạng chất liệu, nhưng yếu tố bắt buộc phải có đó là có chất liệu ánh sáng. Ánh sáng có thể tự toát ra hoặc là sự kết hợp với ánh sáng điện, lửa, phát quang... làm sợi dây liên kết tạo nên tổng thể lớn và ấn tượng cho triển lãm.

Vì thế, tuy triển lãm diễn ra trong cả ngày, nhưng hiệu quả mạnh nhất là vào buổi tối. Trải dài trên 600m đường Ngọc Thụy, dọc hai bên bờ đê sẽ triển lãm các tác phẩm của 6 nghệ sĩ. Trong toàn bộ 5.000m2 trong studio sẽ có triển lãm của 14 tác giả cùng với đó là 20 nghệ sĩ về nghệ thuật thị giác và 3 sân khấu nghệ thuật âm thanh.

Các tác phẩm triển lãm khá đa dạng về hình thức và chất liệu. Nữ họa sĩ Đặng Thị Khuê tái hiện hình ảnh "Hà Nội 12 ngày đêm" oanh liệt, kiên cường chống Mỹ trong không gian của một đường hầm hình chữ A dài 20m, cao 7m... Nhà điêu khắc Quang Huy sử dụng khói và dòng người đi xem làm phông chiếu tác phẩm ánh sáng bằng video về những hình ảnh của đời sống Hà Nội.

Họa sĩ Vương Thạo mang đến 30 tác phẩm hoá thạch về "một nghĩa trang với các linh hồn đang tỏa sáng", cảnh quan Hà Nội với Cột Cờ, Văn Miếu, Tháp Rùa... Một chiếc ôtô mô hình to hơn cả ôtô thật liên tục nhả khói và tiếng ồn là tác phẩm của họa sĩ Ngọc Lâm, mang thông điệp về mặt trái phá hoại môi trường từ sự phát triển kinh tế...

Một gam màu lạ được 2 nghệ sĩ Mỹ và thể hiện khá độc đáo, trong đó nghệ sĩ Brian Ring () với tác phẩm ánh sáng được chiếu lên bức tường gạch cổ lưu lại dấu vết của cuộc chiến đã đi qua VN... Sắp đặt âm thanh đương đại là sự thể hiện phá cách, ngẫu hứng của 4 nghệ sĩ quen thuộc: Xuân Sơn, Kim Ngọc, Vũ Nhật Tân và Trí Minh.

Còn "chủ trò" Đào Anh Khánh diễn tả "Dấu ấn thời gian" bằng tác phẩm "Chiếc lá" có 12 chiếc lá, 12 cái ghế đặt trên đường, cho công chúng ngồi, có ánh sáng chiếu vào gương mặt của khán giả. Theo quan niệm của tác giả, gương mặt của mỗi con người phản ánh đời sống văn hoá, trí tuệ của con người đó, của đất nước, vùng miền đó.

Một đặc điểm của nghệ thuật đương đại là thu hút sự tham gia của công chúng như một thành tố trong triển lãm. Như tác phẩm "Xe đạp" của Đinh Gia Lê, người xem có thể lên xe và đạp, hiệu ứng ánh sáng nhanh chậm, nhiều ít là do người đạp xe tạo nên...

"Sự hội tụ của ánh sáng" là chương trình sắp đặt nghệ thuật đương đại có ý đồ rõ ràng, với sự tham gia của nhiều nghệ sĩ, tuy nhiên, Đào Anh Khánh có lúc vẫn tỏ ra dè dặt. Đó cũng là hợp lý, bởi lẽ khi chương trình chưa diễn ra thì không thể quá tự tin một điều gì. Như lễ hội "Ký ức cầu Long Biên" diễn ra mới đây là một minh chứng.

Theo Lao động