QĐND - Tháng tư này có sự kiện lớn đối với ngành văn hóa-thể thao và du lịch, đó là sự kiện khai mạc Năm du lịch quốc gia với chủ đề biển, đảo Việt Nam được tổ chức tại một số tỉnh, thành phố Nam Trung Bộ. Dễ thấy hoạt động du lịch đã tạo nhiều điều kiện thuận lợi để người dân gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa địa phương mình. Và đây là một hướng đi đúng của nhiều địa phương.

Năm ngoái, chúng tôi có dịp dự Lễ Khao lề thế lính Hoàng Sa tại huyện đảo Lý Sơn; được tham quan nhiều công trình văn hóa liên quan đến lễ hội này; được gặp gỡ với nhiều hậu duệ những dòng họ tiền hiền… Chúng tôi cho rằng, sức hút văn hóa đã làm nên những đổi thay kỳ diệu trong sự phát triển du lịch của huyện đảo. Rõ ràng nhất là từ những chuyến hải trình vượt biển đã được rút ngắn thời gian; những cơ sở dịch vụ lưu trú được tân trang đón khách; là những sản vật địa phương đã đặt được dấu ấn “thương hiệu” trong lòng người. Đời sống kinh tế được nâng lên rõ rệt.

Mới đây, chúng tôi có cuộc công tác tại Cao nguyên đá Đồng Văn (Hà Giang). Chúng tôi nhận thấy rằng sức hút từ văn hóa, lối sống của nhiều cộng đồng các dân tộc thiểu số vùng cao đối với du khách là rất lớn. Du khách đến Cao nguyên đá ngày càng nhiều, đặc biệt sau khi Mạng lưới công viên địa chất toàn cầu của UNESCO công nhận Cao nguyên đá Đồng Văn gồm bốn huyện Mèo Vạc, Đồng Văn, Quản Bạ, Yên Minh là thành viên chính thức. Thực tế, người dân bốn huyện còn nghèo, bốn tháng trong năm còn thiếu đói, chưa chuẩn bị “tâm thế” cho việc “làm du lịch”. Cán bộ chính quyền các cấp đã có những chuẩn bị cho sự nghiệp xây dựng “ngành công nghiệp không khói” tại địa phương mình, song mới chỉ dừng lại ở những bước quảng bá sơ khai, đơn giản.

Trong bối cảnh đó, chúng tôi được chứng kiến mô hình du lịch “ở với dân” ở xã Sủng Là (huyện Đồng Văn). Chúng tôi cho rằng đây là hướng đi hay. Du khách được ngủ nghỉ, ăn uống cùng người dân địa phương, được tham quan những cảnh đẹp nên thơ như trong bộ phim nghệ thuật. Có du khách đến, người dân chăm chút hơn cho nếp nhà, vườn cây, và những hoạt động văn nghệ. Cảm nhận chung của nhiều du khách là chuyến du lịch để lại nhiều ấn tượng. Có được vậy là do Sủng Là có những thuận lợi sau khi bộ phim Chuyện của Pao được quay tại địa phương. Kể vậy để thấy, chỉ cần một “cú hích nhẹ” trong các hoạt động văn hóa đã thúc đẩy sự phát triển của ngành du lịch rất lớn. Và chỉ cần một chút “du lịch” thì “văn hóa” đã có nhiều cơ hội để gìn giữ và phát triển.

Để hình thành được vòng tròn phát triển “văn hóa-du lịch-kinh tế-văn hóa” rất cần sự chung tay của cộng đồng trong việc quảng bá, giới thiệu hình ảnh; gìn giữ bản sắc văn hóa; xây dựng cơ sở vật chất… Làm du lịch đem lại nhiều lợi nhuận. Nhưng cái lợi lớn nhất có lẽ chính là cơ hội gìn giữ bản sắc văn hóa. Những mong người “làm du lịch” cần nhớ rằng, du khách đến với mình chính là nhờ bản sắc văn hóa. Có chăm bẵm cho “hạt nhân” đó mới có sức hút mới bền chặt.

Ỷ Thiên