Khi con tàu Kiểm ngư 491 đưa đoàn công tác số 1 neo đậu trước “dải lụa xanh” Nam Yết, không ít người lần đầu tiên đến với Trường Sa đã òa lên trong niềm vui sướng. Ở giữa những con sóng bạc đầu, đảo Nam Yết hiện ra xanh ngút tầm mắt. Đứng bên cạnh chúng tôi, Đại tá Nguyễn Viết Thuân, Phó tư lệnh Vùng 4 Hải quân giọng đầy tự hào: "Nhà báo đã thấy màu xanh yêu thương chưa? Nam Yết giờ quen gọi với tên đảo quê hương đấy!".

Đi đưới bóng dừa Nam Yết, những người khách lần đầu ra với biển đảo đã có cảm giác lâng lâng, nhẹ nhõm hòa trong màu xanh của cây bàng ta, bàng quả vuông, cây tra, hoa phong ba… Nhìn những nhành cây, cánh hoa mơn mởn, rực rỡ mọc lên giữa những bão táp phong ba biển cả, ai cũng muốn lại gần, nâng niu, ngắm nghía. Dẫn chúng tôi đi vòng quanh đảo, đồng chí Phó tư lệnh Vùng 4 Hải quân hồ hởi khoe, từ hai cây dừa đầu tiên mang ra trồng năm 1996, đến nay đảo Nam Yết có sự hiện diện của hơn 400 cây dừa, trở thành loại cây chủ lực tạo màu xanh cho đảo. Với cây dừa, quân và dân trên đảo coi như nguồn cây quý giá, mặc dù quả trĩu cây, nhưng chặt một quả xuống để thưởng thức cũng phải có “kế hoạch”, bởi nhiều năm nay trồng dừa, ươm dừa giống cùng phong trào thi đua trồng cây đã được đưa vào kế hoạch công tác, nhiệm vụ thường xuyên của cán bộ, chiến sĩ trên đảo Nam Yết.

Nếu như những cây dừa cao vút, vững chãi nhưng cũng không kém phần mềm mại trong gió biển, mang sứ mệnh lá chắn cho đảo tiền tiêu, thì những vỏ dừa, thân dừa lại có những tác dụng khác trong việc ươm trồng nhiều loại cây tạo nguồn thực phẩm cho quân và dân trên đảo, như: Đu đủ, mồng tơi, rau cải, rau muống… Gặp Trung úy Lê Trọng Thơm đang tỉ mẩn chăm sóc những giò lan dendro rực màu tím hồng, trên khuôn mặt rắn rỏi toát ra những giọt mồ hôi, Thơm bảo được chỉ huy đảo giao nhiệm vụ chăm sóc những giò lan. Từ trước Tết nguyên đán 2017, đảo được các đoàn từ đất liền ra thăm và tặng 48 giò lan, hàng ngày, sau những giờ trực sẵn sàng chiến đấu, Thơm đảm nhận việc chăm sóc, cấy ghép và ươm mầm các loại hoa, cây cảnh cho đảo. Hỏi về cách chăm sóc lan, Thơm nói chẳng khác nào một “chuyên gia”, khi định nghĩa về những giò lan dendro-loài hoa thân mềm nhưng có sức chịu gió, chịu nắng tốt, tên hoa còn có ý nghĩa là sự sống, một cây bé chừng 40cm cũng có thể đâm nhiều nhánh, ra cùng lúc 2-3 cành hoa, lại rất dễ chăm sóc, 3-4 ngày mới phải tưới nước một lần, nhưng đặc biệt phải treo dưới bóng râm, rất phù hợp trồng trong quả dừa khô… Không chỉ tỉ mẩn chăm lan, Trung úy Lê Trọng Thơm còn dẫn chúng tôi tham quan “công trình” cây xanh của đảo, ở khu ươm cây tập trung đang bật lên những chồi xanh của cây hoa hướng dương. Thơm cho biết một vị khách trong chuyến công tác đảo Nam Yết trước Tết đã mang tặng hạt giống cho đảo, trong hơn 2 tháng Thơm kỳ công ươm trồng và lên được 100 cây, mỗi cây cao chừng 50cm; thêm vào đó là hơn 1.000 cây hoa cúc vừa đưa ra trồng trước cửa nhà, cửa sổ, nhà văn hóa quanh đảo. “Chỉ 3 tháng nữa thôi, các đoàn khách tới đảo Nam Yết sẽ không chỉ thấy dừa, thấy bàng vuông, phong ba… mà thấy cả hoa mặt trời nở vàng,  hoa cúc 7 màu rực rỡ trước hiên nhà, cửa sổ. Khi ngắm những bông hoa từ từ hé mở, những cán bộ, chiến sĩ và người dân trên đảo như thấy nụ cười, gương mặt tỏa rạng của mẹ, của vợ của con, hay người bạn gái… gửi gắm niềm thương yêu”-Trung úy Lê Trọng Thơm hào hứng nói. Lời kể vui của Thơm cũng là ngọn nguồn trong tâm tư, khi người chiến sĩ đảo Nam Yết khoe có vợ và con gái 9 tuổi đang sinh sống tại Đà Nẵng, mỗi khi có bông nụ chớm nở, Thơm lại gọi điện thông báo cho con gái, để hai cha con cùng hồi hộp đố nhau về màu sắc, rồi chào đón một bông hoa bung nở…

Theo thông tin của Đại tá Nguyễn Viết Thuân thì Nam Yết hiện nay còn được quy hoạch là địa điểm ươm trồng cây xanh để đưa đi các đảo khác, như ươm cây bàng ta ra trồng ở đảo Cô Lin; cấy ghép các cây hoa giấy ra trồng ở 4 đảo chìm khác… Đồng chí Phó tư lệnh vùng 4 Hải quân hy vọng, thông qua quỹ trồng cây xanh đảo chìm do Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam phát động từ đầu năm 2017 đến nay bằng hình thức nhắn tin điện thoại ủng hộ, các cụm đảo và đặc biệt là các đảo chìm sẽ được trồng nhiều cây xanh hơn. Sức sống Trường Sa sẽ vươn cao, tỏa rộng khắp các hòn đảo nơi tiền tiêu của Tổ quốc. Còn đồng chí Bùi Đình Dương, Chủ tịch UBND huyện đảo Trường Sa tự tin khẳng định, sẽ chẳng lo thiếu nước để tưới cây xanh đâu! Huyện đảo Trường Sa đã lên kế hoạch và kêu gọi được các cơ quan, đoàn thể, doanh nghiệp ủng hộ xây dựng các bể bê tông ngầm dưới mặt đất với hệ thống rãnh nước để tận dụng thu nguồn nước mưa đọng từ nhiều nơi, nhiều chỗ như sân bóng, đường bê tông, sân nhà ở… về bể ngầm tích nước tăng gia.

Tới Nam Yết, dưới bóng dừa, ở mỗi góc đảo, mỗi gốc cây, tán lá cán bộ, chiến sĩ nơi đây nhìn thấy hình bóng quê nhà, không còn xa nữa, bởi ở đó còn là góc tình cảm, góc chia sẻ buồn vui, thật gần gũi, thật trìu mến thân thương!.

Bài và ảnh: VƯƠNG HÀ