QĐND - Ngày 10-10 vừa qua, tại Khu di tích Nhà tù Hỏa Lò (Hà Nội), Ban quản lý di tích (BQL DT) đã phối hợp cùng các đơn vị tổ chức cuộc thi “Tìm hiểu lịch sử di tích Nhà tù Hỏa Lò” cho đoàn viên trẻ đến từ các cơ quan: Sở Nội vụ Hà Nội, Bảo tàng Hậu cần Quân đội và Công ty Cổ phần Tài chính Dầu khí Việt Nam. Một cuộc thi với phạm vi nhỏ nhưng đã để lại nhiều ý nghĩa.

Cuộc thi nhỏ, ý nghĩa lớn

Cuộc thi “Tìm hiểu lịch sử di tích Nhà tù Hỏa Lò” được tổ chức thường niên ngay tại khu di tích. Để tuyên truyền tới thế hệ trẻ về ý chí quật cường và cuộc đấu tranh anh dũng chống thực dân đế quốc của các thế hệ cha anh, mỗi năm BQL DT đã tổ chức từ 2 đến 3 cuộc thi cho nhiều đối tượng, chủ yếu là cho học sinh, sinh viên và các đoàn viên thanh niên trên địa bàn Thành phố Hà Nội. Thông qua cuộc thi, những câu chuyện cảm động về các chiến sĩ cách mạng trong Nhà tù Hỏa Lò, những cuộc vượt ngục thoát khỏi sự kìm kẹp của thực dân đế quốc để trở về với Đảng, với cách mạng, những câu nói đã ăn sâu vào tiềm thức những người Việt yêu nước như: “Chỉ biết rằng, cuối cùng chúng tôi sẽ thắng...”, “Chào các đồng chí ở lại! Việt Nam muôn năm! Vĩnh biệt”…  của các tấm gương liệt sĩ anh dũng kiên trung Hoàng Văn Thụ, Đỗ Hoàng Báu… được tái hiện một cách chân thực đầy tự hào.

Rưng rưng xúc động, bác Tạ Quốc Bảo lão thành cách mạng, Trưởng ban liên lạc Nhà tù Hỏa Lò chia sẻ: Chúng tôi rất xúc động vì thế hệ trẻ hôm nay không chỉ hiểu rất sâu sắc về di tích Hỏa Lò mà cả lịch sử của dân tộc. Qua những dịp thế này, chúng tôi, những người đi trước muốn truyền lửa cho thế hệ trẻ, giúp các thế hệ có cơ hội hiểu sâu sắc hơn về cha anh, giáo dục và bồi đắp cho thế hệ trẻ biết quý trọng cuộc sống hôm nay, nâng cao lòng yêu nước, suốt đời phấn đấu vì dân vì nước.

Cuộc thi “Tìm hiểu lịch sử di tích Nhà tù Hỏa Lò” chỉ là một cuộc thi nhỏ, nhưng qua đó, đã giúp các thế hệ trẻ có cơ hội giao lưu, gặp gỡ và tri ân với các chiến sĩ cách mạng lão thành, được tìm hiểu về lịch sử vinh quang của dân tộc. Từ cuộc thi này chúng ta thấy không chỉ riêng di tích cách mạng Nhà tù Hỏa Lò mà còn nhiều địa phương có các di tích lịch sử cách mạng khác cần có những hình thức gìn giữ và phát huy giá trị mà các di tích để lại.

Các đại biểu và các đội thi thắp hương tưởng niệm tại di tích Nhà tù Hỏa Lò

Phát huy giá trị các di tích lịch sử cách mạng

Phần lớn các di tích lịch sử văn hóa, di tích cách mạng quan trọng đã được phát huy giá trị, tuy nhiên thực trạng đau lòng là nhiều di tích đang dần trở thành phế tích. Ngay tại Thành phố Hà Nội, nhiều di tích gần như trong tình trạng đóng cửa, và chỉ đón khách (hay nói đúng hơn là chỉ có khách đến tham quan) vào các dịp lễ hay đón các đoàn đến tìm hiểu nghiên cứu. Ở nhiều địa phương trên cả nước, những cái tên như: Di tích Chợ Khô (Thái Bình), Địa đạo Kỳ Anh (Quảng Nam), Sân bay quân sự Lộc Ninh (Bình Phước)… dần trở nên xa lạ với nhiều người thế hệ hôm nay. Đây là một thực trạng đáng lo ngại khi mà các di tích lịch sử cách mạng cứ “xa dần” với nhịp sống sôi động.

Di tích lịch sử cách mạng là những chứng cứ vô giá được xây đắp nên từ xương máu của bao thế hệ cha anh đi trước. Đó là những minh chứng hào hùng về lịch sử vàng son đấu tranh giữ nước của dân tộc. Qua di tích lịch sử cách mạng giúp các thế hệ hiểu sâu sắc hơn về truyền thống yêu nước, bất khuất của cha anh. Để phát huy giá trị mà di tích lịch sử cách mạng để lại đòi hỏi không chỉ các cơ quan chức năng, ngành văn hóa hay ban quản lý di tích mà ngay ở chính ý thức của mỗi người dân. Muốn làm được điều đó, cần thực hiện ngay từ cái gốc. Việc đầu tiên là cần giáo dục thế hệ trẻ mà trọng tâm là từ chính các em học sinh còn ngồi trên ghế nhà trường có ý thức gìn giữ và tìm hiểu sâu sắc hơn về giá trị của các di tích lịch sử cách mạng.

Thời gian qua, nhiều địa phương đã có những cách làm hay, đưa di tích lịch sử cách mạng gắn liền với người dân. Một số địa phương đã giao cho Đoàn thanh niên, hay các Đội thiếu niên của những trường học trên địa bàn trực tiếp tham gia vào việc giữ gìn và phát huy giá trị các di tích. Nhiều trường học đã đưa kiến thức lịch sử về các di tích cách mạng tại địa phương vào chương trình học “kiến thức địa phương” hay đưa vào ngay trong các buổi giáo dục truyền thống định kỳ. Đặc biệt, nhiều trường học cũng thường xuyên tổ chức thi tìm hiểu về lịch sử các di tích cách mạng ở địa phương mình... Những việc làm nhỏ nhưng vô cùng thiết thực ấy đã góp phần phát huy giá trị của các di tích lịch sử cách mạng đối với việc giáo dục truyền thống tốt đẹp của dân tộc cho thế hệ trẻ.

 Bài và ảnh: TRẦN DUY VĂN