Trong mấy chuyến công tác gần đây đến một số tỉnh, thành phố, chúng tôi đã được chứng kiến nhiều chuyện hay, dở trong buổi giao thời tách và nhập của một số cơ quan quản lý. Chuyện thì rằng thật là hay như ở Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch Ninh Bình chẳng hạn. Đó là không khí hồ hởi, tự tin của cán bộ nhân viên trước sự phát triển, ăn nên làm ra, vốn đang được quan tâm đầu tư nay lại có thêm người, thêm cơ sở vật chất. Điều hay, cái được là cơ bản, nó át đi những lủng củng, phiền toái, tiêu cực nhỏ khác về những điều kiện làm việc, chế độ chính sách… Còn chuyện dở, đương nhiên là lắm chuyện, có loại không tránh được như chuyện mấy bác, mấy cô đã kề cận tuổi nghỉ hưu, sức khoẻ kém, sức bật trong công việc đã đuối nên khó bố trí, hay gặp cảnh "ngồi chơi xơi nước",… Điều đáng nói là những chuyện cần tránh, có thể tránh, có thể khắc phục.

Phổ biến nhất là tâm lý trông chờ. Với nhiều người, việc sáp nhập cơ quan cứ như không phải việc của mình. Ngay cả phần việc họ đang làm, đang phụ trách cũng chờ đợi "ý trên". Kế hoạch công tác, sự đầu tư, chính sách từ trên làm cho công việc trì trệ, gián đoạn. Hiện tượng khác là chuyện suy bì tính toán cục bộ và cá nhân, chạy chức quyền, kết nhóm riêng, bàn tán nhân sự, quyền lợi gây mất đoàn kết...

Khách đến làm việc ở những nơi như vậy thường gặp cảnh ngồi chờ bố trí người tiếp, hoặc được tiếp đón làm việc nhưng chủ yếu theo nghi thức xã giao, nói chuyện vui vẻ, thông cảm.

Việc tách - nhập thời sự khác đang gây nên nhiều nỗi băn khoăn lo lắng chung chính là việc giải thể Ủy ban Dân số, Gia đình và Trẻ em. Các phần việc và nhân sự của Ủy ban này sẽ chuyển sang ba ngành khác nhau. Đó là lý do khiến người ta lo ngại sự liên kết vốn có trong hoạt động quản lý ba đối tượng, ba nội dung vốn gắn bó tự nhiên này sẽ bị rạn nứt, lỏng lẻo. Tiếp đó là lo vị thế, vai trò xã hội của những công tác, con người đảm trách nó sẽ giảm đi... Những lo lắng đó là có thật.

Thời sự khác là mở rộng địa giới hành chính của Thủ đô Hà Nội. Đây là việc lớn. Đã có những đề án nghiên cứu với những luận cứ xác đáng, song điều đáng suy nghĩ là một lộ trình triển khai trong thực tế với cách làm khoa học, dân chủ, công khai được lòng dân, phát huy sự ưu việt của quyết sách, tránh những tiêu cực nhiều loại như từng có và nảy sinh trong điều kiện mới phức tạp hơn.

Tách và nhập của các cơ quan, địa phương hay đơn vị, công ty là điều cần thiết và thường có trong quá trình phát triển của từng ngành, địa phương, cơ quan, đơn vị. Chuyển đổi, tổ chức lại bộ máy quản lý từ cơ chế cũ phù hợp với cơ chế mới theo hướng tăng hiệu lực, tránh chồng chéo, giảm phiền hà và tinh giản biên chế hay, mở rộng địa giới hành chính, tách và nhập một số điạ phương... là nhu cầu tất yếu của một đất nước trong quá trình biến đổi cách mạng Công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế sâu rộng. Điều tiên quyết để cho những quá trình tách và nhập này diễn ra suôn sẻ, thành công chính là sự minh xác của những định hướng để mọi cơ quan, địa phương, đơn vị, cán bộ và người dân thấy rõ nhu cầu, lợi ích lâu dài và trước mắt. Ở đây là đòi hỏi thực tế khách quan, là lợi ích chung, riêng chứ không phải là sự tách nhập chủ quan, cơ giới. Định hướng minh xác cùng với các biện pháp chủ động trong một lộ trình hợp lý, dứt điểm từng bước, từng việc là động lực đoàn kết, đưa mọi người, cả trong cuộc và ngoài cuộc, hướng tới đích chung.

Quá trình tách - nhập dù ở cấp độ nào cũng cần xem xét, bàn thảo dân chủ, kỹ lưỡng để xây dựng lề lối làm việc mới, tăng hiệu lực bộ máy trong đó có nhân sự chủ chốt đáng tin cậy, chuyên gia tinh thông. Quá trình tách – nhập cũng là quá trình cần tính toán, tận dụng những cơ sở vật chất, phương tiện... một cách tiết kiệm, hiệu quả, đồng thời phải nghiên cứu đầu tư mới phát triển ngành, địa phương, đơn vị, cải tiến điều kiện, phương thức công tác theo hướng hiện đại hóa.